Những đứa trẻ chết già -Nguyễn Bình Phương

(Phần 1)

Cách đây khá lâu, dân làng Phan thấy Trường "hấp", gã trai không cha, không mẹ, không họ hàng, dẫn một người đàn bà từ mạn Trại Cau về. Người đàn bà này cả ngày không nói một câu, cũng chẳng ra khỏi nhà.

Ban ngày, Trường "hấp" đem dao, cuốc lên đồi hùng hục phát cây cỏ, chẳng cả nghỉ ăn trưa. Đêm, trong căn lều tồi tàn đến mức sắp ụp xuống, người ta thấy bóng hai vợ chồng thấp thoáng diễu qua diễu lại bên cửa sổ méo xệch. Dân làng Phan xì xào bàn tán về lai lịch người vợ của Trường hấp. Họ đoán non đoán già đủ mọi thứ. Có người bảo thị là người dân tộc, kẻ khác khẳng định thị vốn có dòng họ quý tộc từng nổi lên làm giặc, sau bị thất tán. Cụ Cung rỗ, người cao tuổi nhưng háu ăn, ham gái nhất, oang oang tuyên bố vợ Trường hấp là cháu nhiều đời của Liêm Quận công, một tướng chết trận trong cuộc loạn Thái Nguyên thời Giáp Ngọ. Tất nhiên đó chỉ là giả thuyết, không ai dám chắc rằng mình là người biết gốc tích người đàn bà kia. Vả lại vợ Trường hấp cũng chẳng giao tiếp gặp gỡ người nào trong làng cả. Thi thoảng người ta mới thấy Trường ra chợ thị trấn mua các thức ăn vặt, có kẻ hỏi, chỉ cúi đầu, cắn môi cười ngượng nghịu. Bản tính hắn thế, cái gì cũng chỉ cười, nụ cười có duyên như con gái gặp đám trai lơ. Được hơn năm, vợ chồng Trường hấp giầu lên đột ngột, chúng thuê thợ xây nhà, đào ao, bạt đi một nửa quả đồi làm vườn cây ăn quả. Trường hấp liên tục đi mua sắm các thứ, cả máy cole phát điện lẫn đài và xe đạp. Cánh thợ đào ao hùng hục làm ba tuần mới xong. Cái ao to, rộng, vuông vức nằm bên trái nhà, có một rãnh nhỏ thông ra sông Linh Nham, ngay sát chân cầu. Khi đám thợ đi được bốn năm tháng, người ta phát hiện vợ Trường hấp có chửa. Nhiều kẻ ác miệng bảo nhau, con của những thằng thợ đấu, không phải của Trường hấp. Đấy là những kẻ ghen ăn tức ở vì thấy vợ chồng Trường hấp giầu lên không rõ nguyên nhân. Vẫn lại cụ Cung rỗ bô bô:

- Nó đào được của. Khặc! Mẹ nó chứ, không tin cứ chặt đầu tôi đi - vừa nói, cụ vừa vươn cao chiếc cổ chằng chịt gân, hai tay chém chém vào không khí để có sức thuyết phục: - Đất này ngày xưa là nơi các quan và bọn cướp giấu của mà lị.

Đa số đều tin lời cụ cố Cung, vì họ xét thấy chẳng còn nguyên nhân nào khác nữa. Chỉ có mụ Sinh lùn chống lại giả thuyết đó, cũng như mụ khẳng định rằng vợ Trường hấp tự dưng có chửa, mặc dù không ngủ với thằng đàn ông nào.

- Bởi vì nó lưỡng tính.

Mụ Sinh lùn chống đôi tay hộ pháp lên hông, hất mặt nhìn mọi người với vẻ đắc thắng. Mụ là người biết nhiều chuyện ở làng, mới tám tuổi đã nổi tiếng là con bé hay đưa chuyện. Mụ từng bị chồng là lão Bính chột đánh thừa sống thiếu chết không biết bao lần vì cái tội xoen xoét đó mà vẫn không chừa được.

- Chẳng có gì vui vẻ cả, ngoài cái chuyện ấy!

Mụ Sinh lùn nói với chồng sau mỗi lần bị đòn. Câu “chuyện ấy” được hiểu theo nghĩa là ngồi lê mách lẻo hay thói gió trăng của mụ? Vốn hám hơi đàn ông, hễ thấy ai vừa mắt mình là mụ Sinh cứ lăn xả vào bằng được, bất chấp mọi phản kháng, mọi lời ong tiếng ve. Mấy bà trong làng có chồng lực lưỡng, sức vóc đôi chút hễ trông thấy mụ vội vàng ấn giúi chồng vào chỗ khuất để khỏi bị nhìn thấy. Cánh đàn ông có vợ lãnh cảm nhìn nhau nháy máy, sung sướng ra mặt khi gặp mụ. Cũng cần nói thêm, mụ Sinh có thói quen ra sông Linh Nham tắm bất kể đông hay hè. Mụ cứ nồng nỗng vốc nước vã lên người, coi thiên hạ như bị mù tất cả. Chính vì thói quen đó đã dẫn đến tình cảnh cụ cố Cung bị gẫy mất hai cái răng cửa trước khi tự nó rụng. Cụ cố Cung tưởng mụ dễ ăn, lân la ra bờ sông. Lúc đầu còn thều thào đứng trên bờ gạ gẫm, sau mò xuống tận nơi, thò tay bóp vú. Không thấy mụ Sinh phản ứng, thế là cơn hứng già chơi trống bỏi nổi lên, cụ cố Cung bèn quỳ ngập đầu gối xuống nước, định vục mặt vào chỗ ấy của mụ. Chỉ chờ có thế, mụ Sinh co chân giáng cả cái gót to tổ bố vào mồm cụ. Từ hôm ấy hễ thoáng thấy bóng dáng mụ Sinh ở đâu, cụ cố Cung lại đưa tay lên sờ chỗ răng khuyết, lầm bẩm gì đó rồi lảng ra chỗ khác.

Trường hấp không phản ứng trước những lời đồn đại xung quanh. Trái lại, hắn còn phởn chí, cuốc bộ ra chợ mua hẳn một cút rượu và nửa cái đùi chó về. Hai vợ chồng hắn trải chiếu ra sân, mở nhạc cùng nhau ăn uống. Bây giờ dân làng mới biết con vợ kia uống rượu cũng không phải loại xoàng. Bà Châu Cải, người hàng xóm quắt queo như củ gừng phơi khô, phải rên lên:

- Giời ơi, các bác không biết chứ, chúng nó uống ghê lắm. Chồng làm một hớp, vợ cũng một hớp. Chồng gặm một miếng, vợ cũng một miếng. Mà cái con thổ tả ấy nó còn ngồi khoanh chân bằng tròn và rung đùi gật gù nữa mới khiếp!

Vợ chồng Trường hấp ngồi với nhau như hai thằng bạn chí cốt. Mỗi lần uống rượu, mặt hai vợ chồng đỏ lựng lên, đồng bóng, cứ nhìn nhau tình tứ rồi lại cắm cúi ăn tiếp.

Ngày mùng 7 tháng 6 giờ Dậu, dân làng thấy trong đáy ao nhà Trường hấp bốc lên một cột khí trắng hình con rắn.

Ngày 9 tháng đó, phía Tây có đám mây màu đỏ xuất hiện, hình dáng không khác gì người đàn ông cụt đầu, tay cầm dao quắm.

Tháng 11, vợ Trường hấp ốm, nằm liệt giường.

Lão Bồi còng đi chơi đêm về, qua nhà vợ chồng Trường hấp, tiện chân đứng đái ngay cổng, nghe có tiếng rên ẹ ẹ rồi tiếng trẻ khóc. Không kịp cài cúc quần, lão vội vàng sấn lại, vạch hàng rào nhìn vào. Đột nhiên lão rú lên, ôm đầu chạy bán sống bán chết. Sớm hôm sau, lão kể với mọi người thấy vợ Trường hấp ôm một đứa trẻ đỏ hỏn, không tã lót gì, đứng giữa sân nhà. Mắt thị xanh lè, tóc xoã sượi, da mặt xám ngoét. Lưng còng sát đất, lão Bồi khum khum tay che mặt, thẽo thợt:

- Nó cười, eo ơi, trông như một con ma, các bác ạ!

- Thì vốn dĩ nó là thế, còn như với nhiếc gì nữa!

Mụ Sinh lùn khẳng định, liền bị lão chồng giáng cho một cú bạt tai, người chúi về phía trước. Đi đâu, gặp ai, dù đang úp mặt vào gốc cây đái, lão Bồi cũng gọi lại để kể về tiếng kêu è ẹ và khuôn mặt ma quỷ của vợ Trường hấp. Đúng là vợ hắn đẻ thật, đêm nào đứa trẻ cũng khóc váng cả làng.

- Nó cho bú bằng cái gì nhỉ?

Cô Nguyệt góa hỏi bâng quơ rồi phá lên cười một mình. Vợ Trường hấp ngực phẳng lì, mông thẳng đuỗn, loại ấy nuôi con rất khó. Thế mà trái với điều mong muốn, chờ đợi của mọi người, thằng bé lớn như thổi. Vợ chồng Trường hấp đặt tên con là Liêm. Lê Liêm.

Năm thằng Liêm lên hai tuổi làng bị hỏa hoạn. Chẳng biết lửa từ đâu cháy lém qua cánh rừng thốc vào làng từ phía sau. Vụ hỏa hoạn chưa thu dọn xong, dân làng thấy đồn lên thị trấn Chùa Hang có con thú lạ xuất hiện. Ba ngày sau nhà cụ cố Cung có những vết chân thú rất lạ, bốn móng in hằn lên mặt đá lát sân. Cô Nguyệt goá lập miếu khấn vái xì xụp cả ngày.

Trường hấp quý con như vàng, chăm sóc, lo toan cho thằng bé từ xô nước nóng để tắm đến những bộ quần áo loè loẹt, bé xíu mua tận chợ tỉnh. Được năm tuổi, thằng Liêm đi thơ thẩn khắp làng, gặp ai, nhất là đám đàn bà con gái, nó cũng giương đôi mắt một mí lên nhìn vẻ vừa thông minh, láu lỉnh, vừa dâm đãng. Mụ Sinh lùn ca ngợi cái nhìn của thằng Liêm hết lời:

- Giá lão già nhà tôi có đôi mắt như nó, cuộc đời có phải khác đi không!

Rồi mụ buông tiếng thở dài rủa chồng:

- Đồ chó thiến.

Lớn thêm chút nữa, thằng Liêm vào thị trấn chơi những hôm phiên chợ. Mùa thu, dịp nó đi học vỡ lòng, tự nhiên sét đánh cháy một nửa cầu Linh Nham. Chiếc cầu này có từ thời Pháp, toàn bộ bằng những thanh sắt to, dày bản ghép lại. Thằng Liêm lên cấp hai, người vạm vỡ hẳn. Dáng hơi gù, trán ngắn trằn, tóc cứng, mắt nó xếch ngược với đôi mày đen mượt, rậm rì như một gã trung niên. Đến giữa cấp ba, chân thằng Liêm to bè, bố mẹ tìm khắp thị trấn mà không được đôi dép nào vừa chân nó. Gần cuối cấp, Liêm bị đuổi học vì tội dốt và hay rình bóp vú những cô giáo trẻ. Vợ chồng Trường hấp bắt nó ở nhà trông nom vườn cây và giữ ao cá vì hay có kẻ câu trộm. Đặc biệt là lũ con mụ Sinh lùn, chúng nhanh nhẹn, nhỏ thó, chỗ nào cũng luồn lách vào được.

Tháng 8 ngày mùng 10, làng bị mưa tơi bời. Mưa suốt ngày suốt đêm, bốn phía chỉ thấy một màu trắng. Nước thượng nguồn đổ về réo như đàn trâu điên. Rạng sáng ngày 12, mưa tạnh. Đang trưa, tự dưng dòi đất bồi dưới chân cầu Linh Nham nứt toác, sâu thẳm, không ai dám đến gầy. Từ kẽ nứt đó có tiếng vọng lên ầm ì như sấm.

Liêm tròn mười chín tuổi bỏ nhà ra thị trấn. Hơn tuần sau hắn mò về cùng một lũ bạn sàn sàn tuổi, cả trai lẫn gái, trông đứa nào cũng nhếch nhác, bẩn thỉu. Đám con trai chân đất, đầu trọc lốc, bọn con gái khoác lên người toàn thứ vá víu, chằng đụp. Chúng đem rượu ra sân uống tới sáng mới lếch thếch tản. Trường hấp hộc lên một tiếng, vung thanh củi quật như trời giáng vào lưng thằng con cầu tự:

- Đồ chó dái, tao sẽ chôn sống mày.

Lão gầm gừ, mặt đỏ găng, bọt sùi trắng hai bên mép như người trúng dại. Lần đầu tiên trong đời người ta thấy Trường hấp nổi cáu. Không khí trong gia đình trở nên căng thẳng, chốc chốc lại bùng lên những cơn va chạm dữ dội. Liêm lầm lì hẳn, mặt lúc nào cũng sẵn sàng gây gổ. Một buổi sáng, sau khi Liêm trốn ra thị trấn chơi hai ngày trở về, người làng nghe tiếng đập vỡ loảng xoảng, lúc sau thấy Trường hấp lạch bạch lao ra hiên nhà, tóc dựng ngược lên. Lão chỉ thẳng vào mặt con trai, hét lạc cả giọng:

- Thằng động đực, đồ chết đâm chết dầm, ông sẽ cho mày biết tay. Ông sẽ lấy cho mày một con vợ nửa điên nửa dại xem mày có bỏ được cái thói đòi của nữa hay không.

Lão vớ bừa chiếc đôn sứ cạnh lan can cửa, đập đánh choang xuống sân. Liêm lừ lừ cầm cuộn dây cước bỏ ra ao cá. Và lão Trường lấy vợ cho con trai thật. Cùng thời gian đó, quả đồi sau nhà lão có con chim đen to bằng con gà tây đến ở. Con chim chiều nào cũng lượn những vòng ngoằn ngoèo hình số tám. Liêm lấy vợ thì mẹ mắc bệnh kiết lị, nằm liệt giường. Trước khi chết, mụ vợ Trường hấp cho gọi con trai vào thều thào điều gì đó rồi nghẹo đầu, mắt trợn ngược, thân hình còm cõi co rúm lại. Bố con lão Trường chôn bà ta trên đỉnh đồi sau nhà. Riêng việc chọn địa thế đào huyệt, bố con lão phải ngắm đi ngắm lại hàng ngày trời sao cho mộ nằm đúng tâm chóp đồi. Lão Trường xây mộ có mái che xong, nhường quyền cai quản cho vợ chồng Liêm. Vợ Liêm tốt tính, ả ít nói, hay làm, đặc biệt chưa bao giờ hàng xóm thấy cãi lại bố chồng cũng như chồng một câu nào. Ả vốn là dân Thái Bình lên thị trấn làm thuê cho hiệu phở lão Lịch. Người ả to, cao, tóc mượt, phải cái răng vổ cả hàm, trông lúc nào cũng như cười. Hai vợ chồng Liêm ăn ở với nhau được ba đứa con, hai trai một gái. Thằng con đầu lấy tên là Can, sau đó đến Hải, cô con gái út mang tên kiều diễm là Lê Loan. Can tính cục cằn thô lỗ, từ bé đã có ý thức cương quyết không cần biết chữ. Cậu ta không đến trường mặc dù ông bố vừa van nài, vừa đe nẹt. Năm mười bốn tuổi, Can chết đuối ở đoạn sông ngay trước cửa nhà. Cụ Trường nghiến răng bắt vợ chồng Liêm chôn đứa cháu cả cạnh mộ bà, chếch xuống dưới một chút. Cũng từ hôm đó cụ quỵ xuống trông thấy, người hốc hác, tóc bạc trắng. Rồi cụ đổ bệnh thổ huyết, nằm bẹp dí trong góc nhà do vợ chồng Liêm mới cơi nới thêm, cạnh mép ao. Được một dạo tự dưng người cụ khỏe lại, ăn như hùm, mỗi bữa đả đến năm sáu bát, chưa kể đến những thứ ăn vặt khác. Cụ Trường hấp quý đứa cháu gái hơn cả vì nó chịu khó ngồi nghe cụ kể, và nó hay dành những thứ ăn được cho cụ.

Mùa đông, tháng 11 ngày mùng 9 giờ Tý, cả làng Phan giật mình vì tiếng hổ gầm ngay cánh rừng bên cạnh. Ngày 23, sao chổi xuất hiện phía Tây, trông như dải lụa trắng.

Ngày 13 tháng 12, động đất, thú trong rừng chạy nháo vào làng, có con hổ trắng to bằng con trâu mộng. Nước sông Linh Nham nóng rẫy, cá và ba ba chết dạt trắng hai bên bờ.

Thời gian đi vù vù như gió.

Thằng Hải học hết cấp hai, cấp ba rồi bỏ không thi đại học. Cái Loan bắt đầu thi chuyển cấp, trông nó ra dáng đứa con gái vào tuổi dậy thì. Vợ chồng lão Liêm mỗi ngày một già đi, một đăm chiêu hơn. Cụ Trường chưa phút nào cảm thấy mình sắp chết, trái lại cứ mong ngóng chiều thứ bẩy đứa cháu gái từ thị trấn về để cụ còn kể chuyện những người mình đã biết. Cụ kể không bao giờ hết chuyện. Nào mụ Sinh lùn chết ra sao, lão Công bị cây đè thế nào. Cả chuyện cố Cung bị gẫy hai cái răng cửa và những cú tát trời giáng lão Bính chột dành riêng cho vợ.

Gia sản nhà vợ chồng Liêm không hề suy chuyển, đôi khi còn tăng lên đột ngột. Câu hỏi về nguồn gốc kinh tế nhà lão vẫn là một bí ẩn trong làng, nó được truyền qua những người già cả trở thành sự tò mò của lớp trẻ.

Vô thanh I

Không khí ảm đạm và lưu cữu. Hoàng hôn trung du bao giờ cũng rề rà, mỏi mệt. Những quả đồi chầm chậm lùi lại, chầm chậm xuất hiện. Đôi chỗ, chè hoang mọc xanh đậm lên tận chóp đồi. Hương chè nhả ra chát đặc.

Ông quan sát hai người thanh niên đối diện với mình. Họ tựa vai vào thành gỗ cáu bẩn, vẻ mệt mỏi hiện rõ trên khuôn mặt phủ bụi. Người thứ nhất có thân hình lực lưỡng, mái tóc húi cua cứng queo và đôi mày xếch chạy thành hai vệt đen bằng ngón chân cái. Người này mặc chiếc áo đen, cáu ghét, nứt nẻ, đôi giầy ba ta rách mõm của anh ta phả ra mùi hôi nồng nặc. Người thứ hai có vẻ trẻ hơn, chiếc quần thụng như váy đàn bà bị gió tạt chéo hằn lên cặp đùi ống sậy dài ngoẵng. Anh ta đeo kính cận, tóc xòa xuống che nửa vầng trán rộng mốc thếch.

- Vắt diệt!

Gã đánh xe ho khan, vung chiếc roi tre quất vào mông con trâu già cụt sừng. Cả người gã in bật trên nền trời tím nhạt pha chút xanh xám.

Ông so vạt cổ áo, lơ đãng nhìn ra ngoài. Con tàu vẫn sóng đôi với tầm nhìn của ông mặc dù nó luôn có vẻ cố gắng bứt lên phía trước. Những vệt khói của con tàu hất về đằng sau như mớ tóc trắng khổng lồ. Ông không nghe thấy tiếng máy tựa hồ như nó đang chạy trên màn ảnh câm.

Lộc cộc. Lộc cộc.

Chiếc xe nhẫn nại chuyển động, đôi lúc nó nẩy lên rồi tụt xuống một chiếc ổ gà. Thành xe vặn ken két. Mùi da trâu nồng nặc. Ông thò tay vào túi áo đại cán, mân mê chiếc thìa nhôm. Dưới chân ông, mấy củ sắn nằm lăn lóc, lạo xạo đất cát.

- Ngủ chiều khác gì đi đái trong mơ!

Gã đánh xe quay lại nhìn hai thanh niên, nhếch môi buông một câu. Ông rùng mình, toàn thân run lên, sống lưng lành lạnh như rắn bò. Ông nhìn chằm chằm vào khuôn mặt xoay nghiêng của gã. Một khuôn mặt trì độn, lưu cữu rất khó đoán tuổi. Cách đây lâu lắm rồi, ông nghe một câu như vậy ngay trên chuyến xe như thế này. Ngày đó xe cũng có ba người, ba bố con ông, chỉ có điều ông và em gái thay chỗ hai thanh niên kia, còn bố ông ngồi đúng chỗ ông bây giờ. Bố ông cũng mặc chiếc áo đại cán bạc phếch.

- Mình đã bỏ lại cây trẩu sau lưng.

Em gái ông lúc đó đã bảo vậy. Nó ngoái cổ về phía sau như níu lại cây chẩu. Còn ông, chú bé vạm vỡ chỉ hầm hừ và nghiêm mặt như người lớn thực thụ. “Mình đã bỏ lại cây trẩu sau lưng”. Em gái ông nhắc lại lần nữa nhưng không ai tỏ thái độ gì. Khuôn mặt bố ông lênh đênh trôi về một xứ sở nào đó, thi thoảng cụ lại ho khan. Gã đánh xe luôn khịt mũi. Con trâu lì lợm thả từng bước một, chiếc dây thừng ở mũi nó kéo lệt sệt trên mặt đường lổn nhổn đá. Nó đã quen đường, không những thế bây giờ nghĩ lại ông còn thấy nó có vẻ thân thuộc với đoạn đường này. Bố ông bảo có lẽ phải nghỉ một chút, đường còn xa. Ông không trả lời, em gái ông cũng vậy. Nó lục trong chiếc làn nhỏ ra một cuốn sổ và loạt xoạt giở. Gã đánh xe không thèm quay đầu, buông một câu:

- Ngủ chiều khác gì đi đái trong mơ!

Âm sắc hầu như không thay đổi chút nào. Nhưng ngần ấy thời gian chả lẽ gã không già đi ư? Hay đây là con của gã? Mấy chục năm trôi qua. Ông vò mái tóc bạc trắng, mọi ý nghĩ rối tung lên. Hai thanh niên dựa vào thành xe nghẹo đầu lơ mơ, mồm người trẻ chóp chép, còn người to đen lại há hốc như nuốt không khí. Ông toan hỏi điều gì đó nhưng cổ họng đắng nghoét tay lại run run mân mê chiếc thìa. Những ngón tay nóng rực cựa quậy.

Bố ông không ngủ, cụ thở khò khè, đăm đăm nhìn qua vai hai anh em ông. Gã đánh xe chồm người ra phía trước. Đoạn lưng gù của gã trông như cái mả cổ xưa.

- Đố anh con gì kia?

Em gái ông lại nhướn cổ, háo hức hỏi, tay chỉ vào bụi lau ven đường.

- Dẽ giun!

Ông bĩu môi trả lời. Mặt nó xịu xuống.

- Em sẽ học cách câm.

Nó buông một câu dỗi. Ông khinh bỉ quay ra phía khác. Ông không thèm chấp vặt lũ con gái. Bố ông cực quậy, lục túi lấy thêm chiếc áo khoác cũ khoác lên người. Gã đánh xe khịt mũi:

- Có mùi thuốc súng lẫn cồn i ốt.

- Phải, tôi là lính. Bố ông thản nhiên trả lời:

- Hai chục năm rồi còn gì.

Câu cuối, cụ lẩm bẩm như nói một mình.

- ít quá chăng?

Gã đánh xe cười khẩy. Ông không chịu nổi nụ cười đó. Nó có vẻ hắc ám và nhẫn tâm.

- Cũng chẳng biết. Bố lại ho: - Con người phần lớn là đi…

Im lặng. Bánh xe chần lên đá cục lục. Hoàng hôn buông trùng trùng xung quanh. Ông nhìn trời sau những đỉnh đồi và thấy một màu ảm đạm. Em gái vẫn giở sổ loạt xoạt. Mắt nó dướn lên tìm kiếm, môi trễ xuống, thở động đậy.

Hai thanh niên choàng mắt từ lúc nào, người gầy gò chỉ cho bạn về phía Tây. Tay anh ta bíu chặt thành xe với thái độ sung sướng như vừa phát hiện ra một chân lý. Nhìn theo tay anh ta, lòng ông rộn lên. Cây trẩu ấy vẫn như cũ. Thân nó chắc lẳn, bình nhiên tạc vào hoàng hôn những chiếc cành đối xứng, khỏe khoắn. Cây trẩu mang trên mình một màu xanh tự tin.

- Dễ đến trăm năm đấy nhỉ?

Người gầy gò nói nhỏ, mắt anh ta thoáng mơ màng.

- Hừ, chỉ bốn ngày là hết cứt!

Thanh niên to cao đáp lời bạn. Gã đánh xe vung cây roi vào không khí:

- Vắt diệt!

Lọc cọc… lọc cọc.

Chiếc xe vẫn trồi lên sụt xuống. Ông căng mắt cố bám lấy hình ảnh cây trẩu, tai đón đợi một lời xa xưa nào vẳng đến. Một lời tiếc rẻ của em gái ông. Cây trẩu lùi dần, lùi dần. Lúc đó ông bấu vai em gái, toan chỉ cho nó dãy đồi mang hình cô gái khỏa thân nằm ngửa nhưng nó vùng vằng, mắt lạnh lẽo cụp xuống trang sổ. Ông hé mắt nhìn. Cuốn sổ không có lấy một dòng chữ. Tất cả các trang đều trắng tinh. Em gái vẫn cắm mặt vào đấy với độ chăm chú cao. “Trí thức rởm!” - Ông thoáng bực bội. Hình như đã thỏa mãn với sự trả thù, hình như biết ông sắp cáu, nó ngước mắt nhìn, khúc khích cười rồi lại chăm chú đọc. Lát sau nó thở dài, buông một câu bâng quơ như đọc ra từ cuốn sổ:

- Những cặp môi xanh xao!

Ông chẳng hiểu gì, nhưng mặt nó nghiêm trang đến mức ông nghi ngờ chính mình. Bố tự nhiên chồm ra phía gã đánh xe hỏi xem đã hết mùi thuốc súng và mùi cồn chưa. Gã đáp cộc cằn:

- Mùi của đêm!

- Con khỉ! Bố gắt khẽ, rất khẽ.

Em gái ông bật cười. Nó suốt đời không thể học câm được. Ông nheo mắt, lục cuộn chỉ và cây kim đưa cho nó. Con bé tái mặt, tay run run rờ môi. Thoáng đó qua nhanh và tất cả bừng tỉnh bằng tiếng cười như phá ra của ông. Ông cười thốc tháo, chẳng biết vì sao nữa. Bố lắc đầu. Gã đánh xe quay phắt lại:

- Nấm dại rồi!

Em gái ông ngửa cổ, rồi đột nhiên nó khóc. Tiếng cười của ông bị dập tắt.

- Nín đi con!

Bố ông buồn rầu vuốt ve tóc nó. Bàn tay sần sùi cụt ba ngón chậm chạp lướt từ đỉnh đầu xuống vai con bé.

- Con thích về.

Em gái ông nói trong nước mắt. Bố lại lắc đầu, trán co rúm, chằng chịt rãnh:

- Mình đang về con ạ.

(Phần 2)
Mắt em gái ông lờ đờ. Đôi mắt ấy còn lờ đờ cho đến ngày ông vào lính và ba năm rưỡi sau, ông lê bước về. Cái chết của bố ông như nhát dao quyết định bứt hẳn ông ra khỏi làng.

Ông đến chào em gái để ra đi mặc dù lúc ấy chẳng biết đi đâu. Em gái ông đang học năm cuối của trường sư phạm trên thị xã. Nó trọ nhờ nhà một cô bạn cùng lớp. Ông bước vào căn phòng ọp ẹp, cũ kỹ. Mọi thứ đều chật cứng, tối mờ. Mùi ẩm mốc lảng vảng khắp nơi. Nó ngồi trên chiếc ghế đẩu, hơi ngả về phía sau một chút. Trên bàn, mấy cuốn sách nhàu nát vứt bừa bộn. Một chiếc gạt tàn đầy ự. Nó rít thuốc, lờ đờ nhả khói. Ông cúi khom người bước vào và thấy mặt nó trôi trong làn khói trắng đục. Mắt nó trôi đi rất xa. Ông hắng giọng gọi nó về.

- Anh đến đây làm gì? Nó hỏi, không chờ ông trả lời, nói tiếp bằng cái giọng vỡ phế quản: - Em hết tiền rồi!

Ông không tự ái mặc dù được tiếp đón bằng thái độ như thế.

- Sao mày không về chịu tang bố?

- Một người là đủ. Nó trề môi, cáu kỉnh.

Ông thở nhẹ bất lực. Chính ông cũng chẳng biết mình có hiếu hay không nữa.

- Anh đến để chia tay mày.

Ông thản nhiên ngồi xuống mép giường. Bừa bộn kinh khủng.

- Đi đâu? Nó lại hỏi.

- Không biết.

Nó thở nhẹ, tiếp tục trôi theo làn khói. Ông gấp chân gạt những vỏ hộp vào gậm giường.

- Bố mẹ biết mày thế này, hẳn các cụ sẽ không được vui! Ông ái ngại nói, lúc đó vụt nhớ đến những ngày thơ ấu. Những ngày hai anh em lấy đất ướt nặn hình những con ốc sên có cái chóp xoáy vút. Bọn ông tưởng tượng ra đủ các ngả đường cho ốc sên. Lần nào em gái ông cũng kết thúc một câu lạnh lẽo: “Bọn mình sẽ đi chu du bằng những con ốc sên này. Cho cả bố mẹ đi nữa”. Không hiểu sao ông nhìn nó khẽ rùng mình và nghĩ đến Xoan, người yêu đầu tiên hồi cấp ba.

- Em sắp có con!

Ông chồm lên khi nghe câu nói của em gái. Mắt ông lướt nhanh qua bụng nó rồi dừng lại ở đôi tay chằng chịt gân.

- Với ai? Ông hỏi, gần như hụt hơi.

- Với làng mình! Không hiểu sao đêm nào em cũng về làng.

- Mày đi bộ?

- Vâng.

Ông không tin. Nó làm sao có thể đi bộ về làng được. Ông hỏi nó yêu ai, tên gì, nhưng nó chỉ buông một câu gọn lỏn: “Núi rừng!”.

Ông ngờ nó bị tâm thần. Ngày mẹ ông mất nó không khóc, cứ ngồi thu lu trong góc nhà ngó mọi người qua lại. Không ai để ý đến nó. Cũng từ hôm ấy không hiểu sao nó ghét ông Biền đến phát sợ. Nhìn thấy ông ta nó lảng xa như tránh một con vật ghê tởm.

- Có nghĩa là mày chửa hoang? Ông lẩm bẩm một mình.

Em gái cúi xuống lôi trong gậm ghế ra chiếc nồi nhôm đen kịt. Coi như không có ông, nó loẹt quẹt vét cơm nguội, trộn với ít muối vừng, ngồi ăn một cách thản nhiên. Bụng ông sôi ầm ầm.

- Tao đói! Ông gào lên.

- Bố bảo tất cả đều phải tự lực! Nó vét nốt chỗ cơm trong cái bát da lươn nứt vành rồi lẳng bát vào gậm ghế như cũ. Nó ra ngoài vục nước quệt mồm, ông nhìn ngang thấy bụng nó đã lùm lùm.

- Tao đi đây!

Ông chán nản đứng dậy. Nó nhìn ông rất nhanh, cặp môi thoắt tái nhợt…

… Đấy là lần cuối cùng ông gặp nó. Sau này, ông nghe tin nó về làng và chết ở dưới gốc cây si như những người khác. Nó chết, trong bụng nó vẫn cựa quậy đứa con. Người làng vội vã chôn hai mẹ con nó cạnh mộ bố mẹ ông. Từ phòng nó bước ra, ông chẳng biết mình sẽ đi đâu. Ông mặc cho bước chân định đoạt. Khi bừng tỉnh, ông đã thấy mình đang ở ghềnh đá. Trời đã tối, cơn mưa đột ngột ập xuống. Người ông ướt sũng nhưng thanh thản. Ông không thấy đói mặc dù cả ngày hôm đó không có gì cho vào bụng. Sau mưa, trăng dậy lên bừng bừng. Ông đi một mình giữa khuya. Tiếng thở dài từ mỏm đá, rìa sông làm ông khựng lại. Ông thấy một người đàn bà ngồi đó, cô ta bó hai tay vào nhau, tóc rũ sau lưng. Ông muốn lùi lại, nhưng không hiểu sao chân cứ dấn lên. Người đàn bà không nhìn thấy ông, cô ta mải mê với ánh trăng bốc khói giữa mặt sông. Trên má cô ta, ánh sáng méo mó, chạy lằng nhằng. Cái dáng bất động và đôi mắt đăm đăm nhìn khiến ông liên tưởng đến vẻ tuyệt vọng của con mèo trên đầu nóc nhà giữa buổi chiều bầm tím.

Ông lầm bầm và cô ta từ từ quay nhìn. Mũi cô ta hấp háy như đánh hơi. Toàn thân ông rợn ngợp. Ông ngồi xuống cạnh cô ta. Xung quanh đã chết, chỉ còn lại sự dịch chuyển của các linh hồn.

- Ịt ẹ ày.

Ông ngạc nhiên phát hiện sau lưng người đàn bà còn một thằng bé. Nó chui nửa người trong chiếc bao tải. Thằng bé chằm chằm nhìn ông, mắt nó bắt trăng, xanh như mắt mèo.

- Con hả?

Ông hỏi, cô ta gật đầu. Thằng bé nhai cái gì trong miệng lốp cốp. Ông quờ tay vẫy nhưng nó không lại, nó co người thành một đống bùng nhùng. Thằng bé dạo đó mới được bốn năm tuổi. Nó ngọng nghịu, đôi mắt lồi ra, mũi chảy thành hai dòng đặc quánh xuống môi. Nó gầy nhỏng, đen xạm. Đêm đó ông trở thành kẻ có gia đình. Ông làm chồng, làm bố. Sau này, khi cô ta chết, ông đến với người đàn bà thứ hai, bà này sắc sảo hơn, to béo hơn, nhưng không cho ông một đứa con, một kỷ niệm nào cả.

Chiều mùa hạ. Trời vàng rực ẩn sau lớp rừng bị cháy tơ tướp đang cố gắng hồi sức. Những cơn gió hiếm hoi lóp ngóp bò lên từ lòng đất làm vô số lá khô và tàn tro bay loạn xạ khắp làng. Xa xa, về phía Tây, con đường nhỏ, gầy còm dẫn vào khe Bò Đái thấp thoáng ẩn hiện giữa những búi lau trắng phơ, dày đặc. Ánh nắng thoi thóp lê lết rút về nơi cố hữu của mình ở sau dãy đồi. Dòng Linh Nham lầm lì chuyển động, tiếng nước lục bục lúc lúc bị át đi bởi tiếng xe ô tô lao qua. Chiếc cầu nâu gỉ rên lên kèn kẹt dưới sức nặng miết xuống của những chiếc xe chở quặng từ Trại Cau về Gang thép. Làng Phan co mình dưới ánh sáng lờ đờ uể oải. Những ngôi nhà thưa thớt, mái cũ kỹ bị tốc lên trông như tóc kẻ đi ngược gió.

Lão Liêm đờ đẫn vác chiếc ghế đẩu bóng vàng ra chái nhà ngồi. Cái trán ngắn choằn của lão bóng rợn, in rõ mấy rãnh ngang đen. Mắt lão nheo nheo, một bên lông mày trĩu xuống, hai cánh mũi to phập phồng đánh hơi. Sông Linh Nham phả mùi tanh khắp làng. Vài sợi lau liệng nhẹ đùa rỡn trong cơn hứng chí im lặng. Dưới chân cầu, cạnh chỗ đất nứt, có mấy đứa trẻ cởi truồng chí choé té nước lên nhau. Nghe tiếng cụ Trường lầu bầu một mình, lão Liêm cúi đầu khó chịu, cặp môi dầy, thâm trễ xuống mệt mỏi.

- Hải, Hải đâu, ra tao bảo!

Lão quay đầu gọi nhỏ, nhưng âm thanh khỏe trầm.

Lúc sau, Hải lóp ngóp phía sau nhà chui ra, đầu vướng đầy lá khô.

- Bố gọi con?

Hải hất hàm, đôi mắt một mí, dài vút nheo lại. Lão Liêm không trả lời, nhìn thằng con từ đầu tới chân đánh giá, cân nhắc. Ở tuổi mười tám, người Hải cao, hơi xương xương, hai cánh tay đen xạm vì nắng nổi lên từng múi cơ thon dài, chắc chắn. Quai hàm hắn bạnh sang hai bên, sống mũi khoằm, gồ ghề bướng bỉnh. “Nó hơn mình ở cái trán” Lão Liêm hài lòng nghĩ, bàn tay to bè nổi thành cục bất giác đặt lên đôi lông mày. Trán Hải quả có hơn bố, nó hình thanh lộn ngược, viền khung bằng mớ tóc nâu lúc nào cũng mơn mởn như được bôi mỡ.

- Trưa mai, mày lấy xe lên thành phố đèo con Loan về. Lão Liêm nói chậm rãi.

Hải giậm chân đánh huỵch, nền đất rung lên, giọng bực bội:

- Nó có xe cơ mà, việc gì phải vất vả.

- Mất rồi, tuần trước! Bỗng dưng lão nổi cáu:

- Thôi, tao đã bảo đi là đi mà lị. Chốc nữa bảo mẹ mày cho ăn cơm trưa sớm còn đi.

Hải lẳng con dao quắm xuống đất, ngúc ngoắc chiếc đầu gồ ghề:

- Nếu thế thì đi sớm. Chả cần phải cơm nước.

- Mày điên chắc?

Lão Liêm lồng lên, mắt hấp háy, cổ nổi gân đỏ chằng chịt.

- Chẳng điên điếc gì cả. Con muốn tranh thủ xem ở đấy thế nào mà con Loan cứ suốt ngày ca ngợi nó đổi khác.

- Xem xét cái con ***** tao đây này. Mất thời gian. Sớm mai mày phải tranh thủ khơi nốt cái rãnh ao đã.

Tay lão chỉ chiếc ao cỏ mọc um tùm hai bên mép, đáy khô khốc, trồi lên toàn đá sống trâu. Lão tiếc chiếc ao đứt ruột, quyết tâm đợt này hai bố con tu sửa lại cho đàng hoàng. Hải hậm hực bỏ vào nhà nói to với mẹ đang ngồi nhặt thóc trong thúng gạo:

- Trưa mai mẹ nấu cơm sớm để con đi rước bà Loan về. Thật chó má.

- Mày bảo gì?

Lão Liêm gầm lên nhẩy bổ vào giáng cho thằng con một cú giữa gáy. Hải nghiến răng chẳng nói chẳng rằng leo vật lên giường. Bà Liêm tái mét mặt rền rĩ can chồng:

- Thôi ông, nóng tính vừa vừa chứ. Con nó có nói gì đâu.

Lão Liêm điên tiết chỉ tay vào Hải, hai thái dương giật giật:

- Bà đừng có bênh. Thằng chó dái, tôi không thể chịu đựng được thói mất dạy. Tao thì tao nghiền mày ra như cám, hiểu chưa? Thằng đĩ đực.

- Chẳng biết ai là đĩ đực!

Hải day mặt vào tường đay lại. Bị chạm nọc, lão Liêm vớ chiếc ghế con ném Hải nhưng trượt, lão sấn sổ lao đến, khi nhìn thấy tấm lưng cuồn cuộn của thằng con, lão chùn lại, lạch bạch chạy ra ngoài. Lúc sau lão lại đâm bổ vào:

- Đồ ăn cứt, chết cha mày đi cho tao nhẹ mắt.

Nhưng Hải đã ngủ, tiếng ngày pho pho.

Lão Liêm uất nghẹn vác cuốc ra ao khơi rãnh, được mấy nhát, thấy người mệt rũ, mắt hoa lên. Bỏ ra chỗ cây táo ngồi, đầu óc lão ong ong như có hàng ngàn con ruồi bay trong đó. Dạo này lão đâm ra cáu bẳn. Linh tính một người cha, một kẻ từng ăn uống thở hít khá lâu trên đời mách bảo cho lão biết chuyện gì đó không ổn về thằng Hải. Nó hay đi chơi đêm với cánh trai làng, có hôm đến hai ba giờ sáng mới về. Thi thoảng, lão bắt gặp con trai múa võ, hú hét gầm gừ sau nhà, trong vườn. Tay nó cầm chặt con dao quắm, múa vù vù như chuẩn bị đâm chém ai đó. Rồi nó uống rượu, tất nhiên giấu lão, nhưng hơi rượu nồng nặc cứ phản lại nó. Chính lão cũng không hiểu thằng con mình muốn gì. Ở nhà chẳng đến nỗi thiếu thốn, đói khổ. Trái lại, gia đình lão vẫn được tiếng khá giả nhất làng. Vợ chồng lão nuông chiều, chăm lo cho con cái đến thế, vậy mà tự dưng thằng giời đánh lại đổi khác. Nhiều lần nó bóng gió tuyên bố không có vợ chồng lão nó cũng sống được. Tháng trước lão nghe người ta xì xào thằng Hải lăng nhăng với mấy đứa con gái trong mạn khe Bò Đái, ghen tuông thế nào lại vác dao chém nhau. May không đứa nào việc gì cả. Rồi mới hôm kia, bà Thùy toét bảo với lão rằng nó tằng tịu với con Lanh, vợ thằng Quý cụt đang bị ở tù. Lão điên lên, mắng át mọi người, nhưng khi về lão lại trút lên đầu con mọi thứ bực tức. Thằng chó dái cứ câng câng câng câng không chịu nhận. Tiên sư nó, nó làm cho gia đình này tan nát mất. Hy vọng về thằng con trai sụp đổ trong lão. Giờ đây lão chỉ hy vọng vào Loan, mặc dù chưa khi nào lão yêu quý nó thực sự. Với lão loại cò lả như con Loan bao giờ cũng chứa đựng những tai họa không thể lường được. Ngồi nghĩ lẩn thẩn, tự dưng lão lại nghi ngờ con gái mình. Nó vừa thi trúng đại học sư phạm, vào nhập trường được hơn một tháng, thế mà ngay từ hôm về nhà lần đầu đã bắt lão cho tiền mua sắm này nọ. Nó thích ăn mặc diện, thích có tiền đi xem phim, rồi tiền học, tiền tham quan, đủ thứ cả. Nhìn mắt con gái, lão không yên tâm ngay từ lúc nó còn bé. Mắt lúc nào cũng ươn ướt, lại thừa hưởng ở lão cặp môi dày, hơi cong, eo nó thon, đi uyển chuyển như lưng báo gấm.

- Gay đấy!

Chính cụ Trường, bố đẻ lão, ngắm đứa cháu cũng phải thốt lên như vậy.

Ngủ đẫy giấc Hải vùng dậy ăn cơm. Cả bữa, lão Liêm hậm hực nhìn con. Hải ăn uống vẻ hỗn hào, cứ tam táp như lợn lai. Bên cạnh, cụ Trường không có ý định kém cháu, cụ đánh liền bốn bát đầy tú hụ, lại còn thêm ba chén rượu dành riêng cho mình. Đứng dậy xoa xoa bụng, cụ gườm mắt nhìn thằng cháu:

- Tao thấy mày ăn hơi khỏe đấy cháu ạ!

Hải quăng đũa, không nhìn ai, vớ chiếc tích ngậm vào vòi tu ừng ực, trước khi bước ra hắn cộc cằn buông một câu:

- Ôi giời, bao giờ người già mới đến tuổi chết nhỉ?

Bà Liêm tái mét níu tay chồng. Cụ Trường đực mặt, rơm rớm đi về chỗ của mình, Hải khoác áo, vớ con dao quắm lao ra cổng. Lão Liêm định nhào theo nhưng không kịp. Đêm đen đặc, Bầu trời chi chít sao. Dòng Linh Nham ì ầm ì ầm trong tiếng xạc xào mơ hồ của những khu bụi lau. Khắp làng những đốm sáng hắt ra từ ô cửa sổ bập bùng như mắt đàn hổ.

Sớm hôm sau, lão Liêm vào buồng đánh thức Hải dậy khơi rãnh ao đã không thấy hắn đâu. Hải đi từ sớm. Lão vặc một câu tục tĩu rồi tấp tểnh vác xẻng ra làm một mình.

***

Hải vừa đạp vừa buồn ngủ díp mắt, hơi lạnh buổi sớm làm hắn khoan khoái đôi chút. Đến thị trấn chùa Hang, Hải tỉnh hẳn, hắn nghẹo cổ cho xương kêu răng rắc. Còn sớm, thị trấn vắng người. Các ngôi nhà đóng cửa im ỉm, đỉnh núi chùa Hang tím xám chọc lên trời như ngọn mác lạnh. Đường trải nhựa nhưng rất xấu, ổ gà chi chít khiến chiếc xe của Hải kêu lọc xọc như người mắc bệnh lao. Ánh nắng đầu tiên chạm xuống mặt đất khi hắn đạp đến Đồng Bẩm. Hai bên đường, những ruộng rau xanh lấp lánh bạc trải dài ra tận mép sông Cầu. Thưa thớt mấy người đàn bà ra chăm rau, tiếng thùng va nhau lịch kịch. Một con chó vừa ngáp vừa dạng chân đái ngay vệ đường. Đèn cầu Gia Bốy chưa tắt tỏa ánh sáng xanh nhạt xuống đường xen lẫn ánh nắng vàng óng thành màu tím nhạt nhẽo, loang lổ. Giữa sông hơi nước bốc lên cuồn cuộn rồi loãng dần. Hải rẽ xuống đường tròn, tranh thủ đạp lòng vòng xem cho thỏa chí. Khá lâu hắn chưa xuống đây, quả là thành phố có thay đổi. Nhà hai tầng mọc chen chúc nhau bóp đường phố thành hình hộp thẳng đuỗn. Người ta dựng giữa đường tròn một chiếc đồng hồ có kim bốn mặt. Chợ thành phố mở sớm, khi Hải đến đã đông người. Quần áo, đài đóm bày la liệt, hoa cả mắt.

- Trông nó vẫn như một con đồng bóng!

Hải buột miệng và tự thưởng cho mình nụ cười méo xệch. Hắn la cà chơi ở chợ đến tận trưa, đi qua hàng nào cũng đưa tay rờ rệt cho khoái. Loan vừa tan tiết học thì anh đến, cô chẳng nói chẳng rằng ra hiệu cho Hải chờ mình ở bên ngoài rồi lẳng đi về ký túc xá. Hải đợi lâu, sốt ruột liều lĩnh mò vào chỗ em gái thấy Loan đang thản nhiên ngồi trên chiếc giường tầng vét cơm ăn. Mấy cô bạn cùng phòng ré lên, kéo ri đô che giường của mình.

- Tiên sư… Hải cáu, nhổ mạnh nước bọt: - Mày bắt tao đợi đến bao giờ, hả con ranh?

Loan lừ mắt, mặt câng lên vừa đẹp vừa đanh đá.

- Anh lịch sự một chút, không phải ở nhà mình đâu!

Hải thở dài ghé mông ngồi bừa vào mép giường ngay cạnh. Có tiếng thét lên đau đớn. Một cô gái mặt non choẹt vừa ôm tay giận dữ nhìn hắn. Hải gượng cười nhưng không xong, mặt hắn méo đi đến thảm hại.

Hai anh em đèo nhau ra cổng trường. Hải lầm bầm bảo em gái:

- Lũ bạn mày trông được đấy nhỉ.

- Thì sao?

Loan rít lên. Hải cười khì khì, quẹo tay lái rồi đạp dấn.

- Tao đói quá, ờ mà có lẽ mày cũng nên mời một hai đứa về nhà mình chơi. Buổi tối càng tốt.

- Có cái cứt ấy. Trông anh xấu bỏ cha đi, chúng nó thèm vào. Toàn loại con nhà có cỡ cả đấy, đừng tưởng bở.

- Cỡ thì cỡ chứ, kệ mẹ chúng nó!

Hải không nói một câu nào thêm cho đến khi về nhà.

Vợ chồng lão Liêm xúm vào hỏi han con gái, họ cuống cuồng như gặp người từ cõi chết trở về. Cụ Trường mò sang, kéo Loan đến chỗ mình, giọng hổn hển:

- Sang đây với ông, gớm mày định trốn tút hút ở trên đó hả. Tao còn lạ gì lũ chúng mày nữa. Này, có nhớ những chuyện ông kể không hả cháu… ờ ờ tốt.

Loan cau mày nhìn ông, ngoáy mông đi ra giếng rửa mặt. Bây giờ cô không còn trẻ con nữa. Cụ Trường cay cú nhìn theo cháu, buông một câu rõ to cho tất cả nghe thấy:

- Gay đấy!

Lão Liêm điên người nhìn bố. Lão biết ông cụ đang kích mình.

Bữa cơm chiều có thịt gà và cá chép rán. Cụ Trường vục mặt vào ăn nhưng vẫn tranh thủ kể chuyện cho cô cháu quý hóa nghe. Hải lầm lì ăn thật nhanh rồi bỏ ra. Bà Liêm liên tục tiếp thức ăn cho con, bà hỏi chuyện nó không thiếu một thứ gì. Nào là thức ăn có rẻ không, nấu bằng cái gì. Rồi đêm mấy giờ đi ngủ, mấy giờ dậy, hố xí có cạnh chỗ ở không, có trộm cướp nhiều không… Loan miệng ăn, miệng trả lời mẹ, thi thoảng lại cố giả vờ đang nghe ông kể chuyện. Lão Liêm ngồi im, mắt rình rập xét nét con gái. Kết thúc bữa ăn, Loan kết luận một câu lạc lõng chẳng đâu vào đâu:

- Bọn con trai làng mình xấu như lợn.

Cụ Trường quệt ống tay áo ngang mồm cũng kết luận những câu chuyện tự mình kể tự mình nghe từ nãy bằng cái giọng đau khổ vờ vĩnh:

- Thế là chỉ còn có ông trụ lại lâu nhất ở làng này, cháu ạ!

Rồi cụ mò ra bờ ao cạn, vạch quần tè một cách tự nhiên, miệng chóp chép thỏa mãn.

Trời tối hẳn, Loan giở trong túi xách ra một cuốn sổ bìa đỏ, mạ chữ vàng. Cô hắng giọng, đăm chiêu lật từng tờ một. Bà Liêm nhìn con cảm động:

- Mày học nó vừa thôi con ạ, không khéo lại tâm thần thì chết.

Bà động viên con bằng giọng trìu mến xen lẫn trách móc. Loan vờ không nghe tiếng, chìm đắm vào những con chữ. Trước khi đi ngủ, cụ Trường cố ra nhìn đứa cháu gái, rồi gật gù, mắt rơm rớm:

- ừ, con này có chí!

Thực ra cuốn sổ của Loan chỉ ghi toàn các món ăn và địa chỉ rạp hát.

Trong khi đó Hải đi thẳng vào thung lũng Cắc với mấy thằng bạn để tập võ. Thung lung nằm giữa dãy đồi, vây bên ngoài là rừng rậm. Một cái lều nhỏ nằm dưới phiến đá to, được che cẩn thận bằng lớp cỏ vàng úa. Đấy là chỗ cho ông Trình, thày dạy võ bọn Hải, ngồi nghỉ. Ông Trình, thày dạy võ bọn Hải, ngồi nghỉ. Ông Trình người trong xóm Trại thuộc khe Bò Đái. Người ông thấp một mẩu, tóc cứng, chân chữ bát, đi khuỳnh khuỳnh như con gấu. Ông vui tính và giỏi võ. Chẳng biết thế nào thằng Chanh còm quen được và tán tỉnh ông dạy võ cho cả bọn. Ông đồng ý với điều kiện không để cho ai biết, mỗi tối phải cho ông một chai rượu và hai quả trứng gà. Tất nhiên điều kiện đó quá dễ dàng với hơn chục tay tráng máu mê võ nghệ. Dưới trăng, ông Trình múa võ trông như thần thoại, chân tay cứ loang loáng, chẳng biết đâu mà lần. Ấy vậy nhưng khi dạy, ông chỉ bảo cặn kẽ từng động tác một. Đặc biệt ông Trình quý Hải, ông hay ngồi nói chuyện với hắn những lúc giải lao, đôi khi còn bày thêm một hai thế võ hiểm. Hải mê ông Trình như điếu đổ, ông bảo gì cũng nghe, sai gì cũng làm.

Chỉ dẫn mấy động tác xong, ông Trình ra một góc ngồi với chai rượu và hai quả trứng bày trước mặt. Ông ngửa mặt lên trời, mắt thả lơ đãng. Đêm nay trời đen kịt, gió ít. Không gian ì ầm mơ hồ. Ông bặm môi làm một chén rất gọn rồi lại ngửa đầu nghĩ ngợi. Năm nay ông đã bốn ba tuổi, bao nhiêu thời gian đi qua nhưng chúng không đủ sức vùi lấp ý chí của ông. Cuộc đời ông mải mê, âm thầm với những trách nhiệm to lớn của dòng họ giao cho. Ông phải từ giã vợ con ở phố để vào chung sống dân xóm trại trong danh nghĩa một gã thợ mộc rong. Ông phải trụ lại bằng cách dựng căn nhà nhỏ giữa xóm, sống theo cách sống của đám người ngu muội nhưng dữ tợn. Hàng ngày ông lấy cớ vào rừng chọn gỗ để tìm cách dò la ra những điều còn khá mơ hồ nhưng lại có ý nghĩa quyết định. Cho đến khi ông lao về căn nhà của mình, reo lên sung sướng vì đã lần ra được sợi dây dẫn đến bí mật cần tìm. Ông lân la đến làng Phan nhưng không vào. Rốt cuộc bây giờ ông đã nắm trong tay hơn một chục con người, lũ chúng đủ khả năng cung cấp cho ông những tin sốt dẻo cần thiết. Xa xa thoảng tiếng hổ gầm. Một ngôi sao trượt nhanh rạch đôi bầu trời bằng vệt trắng lóa rồi nhanh chóng tắt lịm. Chếch một chút nữa, mé tây, dòng Linh Nham ùng ục réo vì mấy hôm trên thượng nguồn mưa lớn. Đám thanh niên tự động nghỉ từ lúc nào, chúng quây quanh ông thành hình vòng cung. Đôi mắt ông Trình sáng quắc, giọng chắc như gỗ nghiến:

- Tôi hỏi các cậu một câu. Học võ để làm gì?

Đám trai ngớ ra, chúng không biết, chỉ thấy thích là học, có thế thôi. Im lặng một lúc, chợt Hải mạnh dạn lên tiếng:

- Để tự vệ.

- Với cái gì?

Ông Trình cắn răng hỏi lại. Hải vụt đứng dậy, con dao quắm sáng loáng nằm dọc cánh tay, hắn sử dụng con dao này như chính bàn tay mình:

- Với tất cả!

Tự dưng ông Trình thấy run người lên vì lạnh. Ông cố gắng nhìn thẳng vào mắt Hải, nhưng chỉ thấy một vùng tối mờ mờ bí hiểm. Giọng ông thoáng run nhẹ:

- Nhưng không được dùng võ để ăn cướp.

Hải gật đầu đồng tình, dịu giọng:

- Vâng, bọn cháu chỉ để giữ thôi.

Đám thanh niên về, ông Trình ngồi lại một lúc rồi cũng nhanh nhẹn vụt dậy đi theo ngả của mình. Hải cố ý tụt phía sau đến cổng nhà Lanh, hắn huýt sáo nhẹ. Con chó đang nằm ở cửa rít lên, đuôi đập cuống quýt. Lanh mở cửa. Nhanh như con báo, Hải nhảy vọt qua bờ rào. Hắn lao đến đẩy dúi Lanh về phía cái giường rồi hất chân đóng cửa lại.

- Từ từ đã.

Lanh rên lên trong vòng tay hắn. Ả ta hơn Hải đến bảy tám tuổi nên không dám gọi hắn bằng anh. Hải vật Lanh xuống giường, người hắn bức bối từ mấy hôm nay. Chiếc giường nứa rung lên bần bật trong căn nhà lờ mờ sáng. Bàn tay Hải giật tung các thứ vải trên cơ thể Lanh, hắn vùi cái đầu hôi rình vào bộ ngực đồ sộ, thây lẩy như cao su. Lanh mặc kệ hắn, ả ườn ra chờ đợi hưởng thụ. Hải khỏe thật, vừa khỏe vừa ác, hắn vần ả như vần một khúc gỗ hàng tiếng đồng hồ mới chịu nhả.

***

Ngày 17, dòng Linh Nham bị sạt lở một bờ hàng chục mét.

Gần sáng 18, người ta thấy trong làng xuất hiện vết chân thú lạ, y như vết chân từng in lên mặt sân đá nhà cụ Cung.

Tại làng Trại, khu Bò Đái, trong căn nhà cuối làng, ông Trình chăm chú giở một tờ giấy nhàu nát ra xem xét. Tờ giấy vẽ những hình kỳ dị, đặc biệt có hình một chiếc vú ba núm. Ông Trình lục trong góc nhà ra cuốn sổ nhỏ bằng bàn tay, ghi mã số chữ in. Im lặng một chút, ông Trình tiện tay vẽ hình ngôi sao có chuôi tua rua đằng sau rồi ngửa mặt than:

- Bao giờ nó lại đến?.

***

Những quả đồi vẫn tiếp tục sinh ra. Con tàu lừ lừ trôi bên cạnh. Móng trâu đạp lên sỏi lạo xạo. Gã đánh xe xê dịch mông cho đỡ mỏi. Khói thuốc từ mũi hai thanh niên phả về phía sau lãng đãng. Họ trao đổi với nhau những câu rời rạc, xung khắc. Họ bàn đến vẻ đẹp phụ nữ, đặc biệt ca ngợi cặp môi và cái háng. Người to thấp hào hứng kể về một ả đàn bà đi qua đời anh ta:

- Một mụ đàn bà háu đói với cặp đùi núng nính. Thật kinh khủng, mụ nuốt chửng tao. Anh ta xoè bàn tay kết luận: - Mụ là nơi trữ tinh trùng và là chiếc xe chở đàn ông lên thiên đàng.

Đôi tai người trẻ ngọ nguậy, anh ta khép đùi, mũi ửng lên hau háu nhìn vào mồm bạn và luôn miệng: “Thế à, thế à, lạ nhỉ!”. Ông thấy đầu nhưng nhức. Tìm hộp dầu con hổ, ông day lên hai thái dương. Mùi dầu nóng cay sặc khiến hai thanh niên ngạc nhiên, họ nhìn ông. Tự dưng ông thấy mình cô đơn và lạc lõng khủng khiếp. Cả đời ông chưa được bàn tay phụ nữ nào chăm sóc. Tất cả đều do tự thân ông chống chọi, đôi khi ông thèm được vợ vuốt ve, nũng nịu, nhưng tuyệt nhiên cả hai người đàn bà ấy đều lạnh lùng bỏ qua. Họ thả ông vào tâm trạng lẻ loi vĩnh viễn với chiếc thìa trong túi

(Phần 3)

Suốt ngày ông quanh quẩn bên ghềnh đá. Ông nhìn xuống chỗ vực xoáy chờ đợi thằng Tĩnh. Nhiều lần ông đã âm thầm ôm mặt khóc như đứa trẻ lạc mẹ.

Ông tưởng tượng một lúc nào đó, thằng Tĩnh, thằng con duy nhất trong đời ông, trở về. Nó rẽ nước mà lên, mắt to lồi nhìn ông. Nó sẽ cất giọng như ngày nào. Cái giọng ngọng líu, dính liền nhau mà chỉ ông mới nghe và giải mã nổi. Có điều ông không thể biết nó khóc như thế nào. Ông cầu mong nó vẫn như xưa. Vẫn nhỏ bé, vẹo vọ và nghịch ngợm. Đêm ông mơ thấy nó. Nó lặng lẽ vuốt tay ông, thỉnh thoảng lại cười phô ra mấy chiếc răng sún. Có lần nó về ngồi khoanh chân bằng tròn nhổ tóc sâu cho ông. Nó đếm chi li từng sợi một. Ông vùng tỉnh dậy và thấy tóc mình rụng trắng giường. Cầm một sợi tóc, ông soi lên ngọn đèn dầu như bao lần ông giơ chiếc thìa nhôm của dòng họ để hòng tìm kiến những vết hoa tay in t rên đó. Bây giờ nếu thằng Tĩnh có về, nó sẽ nhổ tóc đen cho ông. Mà hình như cũng chẳng còn sợi nào đen để nó nhổ nữa. Bất giác ông nhìn lại hai thanh niên. Ông thèm được như họ. Giá tóc ông đen lại… Thời gian là kẻ sát nhân tàn khốc. Tóc gã đánh xe không đen cũng chẳng trắng. Nó nhờ nhờ một màu bùn đất.

Cảm giác về sự già nua rõ nhất mỗi khi ông bị ốm. Trong túp lều tối ẩm, ông lắng nghe tiếng mọt nghiến ken két, tiếng nước ầm ì và tiếng gió lật mái gianh. Bụi mọt phủ khắp người. Ông nghĩ rằng những bụi mọt kia sẽ phủ kín mình nếu như ngày mai ông không dậy. Ngày mai đã qua nhưng ông chưa bị phủ. Rồi ngày nữa, ngày nữa. Đầu ông chập chờn, nóng hầm hập. Ông liên tục mê thấy mình đi trên đá. Dưới chân ông, những đốm lửa phụt lên rồi vụt tắt. Những ngọn lửa giấu trong lòng đá, như ngày xưa nó giấu dưới đám rêu xanh trong câu chuyện về ông ngoại. Mỗi lần ngọn lửa phụt lên là một lần đầu ông bị mũi dùi xuyên qua. Trận ốm nặng nhất của ông kéo dài hai tuần. Khi dứt ốm, phải cố gắng lắm ông mới gạt được lớp bụi đã đông cứng phủ lên mình. Lần đó tóc ông rụng hết hai bên thái dương. Rồi mùa đông ông lại phải chống chọi với những trận lụt. Ông đeo bọc quần áo vào cổ, cố gắng leo lên chóp đá cao nhất để thoát khỏi cơn đại hồng thủy. Ông nhìn xung quanh, tất cả đều đục ngầu, đều cuồn cuộn, đều xoay tròn, vỡ nát. Thị trấn ngập ngụa trong mưa. Mưa xối xả đến mức không thể trở lại được. Mọi thứ rác rưởi cùng đồ đạc, xác người xác vật trộn vào nhau, nổi lềnh bềnh trong trạng thái buông xuôi, bất lực. Nước à à khắp nơi. Nước vươn tay định kéo ông xuống để mang đi đâu đó. Ông hoảng sợ, thấp thỏm chờ. Biết đâu thằng Tĩnh lại về những lúc đó. Ông không biết nó ra đi vô tình hay cố ý. Khi kéo chiếc cải tiến chở thuê về, ông gọi nhưng không nghe tiếng trả lời như mọi hôm. Ông lần ra mép đá nơi ngày đầu gặp mẹ con nó và thấy một chiếc cần câu nằm chúc đầu xuống nước. Ông lồng lên, chạy cuống cuồng dọc mép sông gọi nó. Ông gọi cho đến lúc kiệt sức, gục xuống mỏm đá. Trăng xoã khắp người làm ông gượng tỉnh. Ông khóc rống lên. Thế là nó đã đi. Nó đã bỏ ông một mình. Mẹ nó, người vợ đầu tiên của ông, cũng từng bỏ đi mà không nhắn lại lời nào. Người ta chỉ cho ông một đống tro trắng xốp nằm giữa khu nhà cháy. Đám cháy khổng lồ không rõ nguyên nhân đã đưa vợ ông đi vĩnh viễn. Chỉ còn lại hai bố con nuôi nhau bằng chiếc xe cải tiến kéo thuê. Ông âm thầm nghiến răng làm, cố gắng dành dụm cho thằng Tĩnh một số tiền. Nó phải có cái để mà ăn, mà gây dựng vợ con khi ông không còn. Cũng dạo đó, ông quen người đàn bà thứ hai. Cô ta phiêu bạt từ xuôi lên và tự nguyện theo ông về làm vợ. Ngay buổi đầu, cô ta đã véo tai bắt thằng Tĩnh đi kiếm cành khô về làm củi đun. Cô ta ăn khỏe như hùm. Phải công nhận rằng cô ta cũng biết xoay sở. Có một dúm vốn, cô ta liền bỏ ông để đi theo một anh chàng bán thuốc bắc rong. Ông không đủ sức buồn, chỉ lặng lẽ thu xếp những gì còn lại và tiếp tục duy trì cuộc sống của hai bố con. Nhà có cái gì, cô ta mang theo hoặc đem bán đi hết. Một thời gian dài sau đó, cô ta lại quay về. Ông không có nhà. Cô ta bắt thằng Tĩnh chỉ cho mình chỗ ông giấu tiền. Nó không chỉ, nên bị đánh đập. Thằng Tĩnh chạy ra cổng. Nó chửi điên cuồng cho đến khi sẩm tối, ông lóc cóc kéo chiếc xe về.

- ịt mẹ ày!

Nó gào to khi nhìn thấy ông. Ông hỏi, nó không thèm trả lời, bất thần vơ nắm cát đáp thẳng vào mặt ông. Ông tát và xách cổ nó về. Lúc đó thằng bé mới choàng tỉnh, òa khóc.

- ó ấy ết iền ồi!

Ông nhìn góc lều bị bới tung và chợt hiểu. Sống mũi ông cay cay. Ông thầm buồn thực sự. Nỗi buồn thăm thẳm không lấy gì để chống đỡ được. Ông bắt đầu lại từ đầu. Số tiền dành dụm cho nó chưa được là bao… Từ ngày nó đi, có một con chó không hiểu từ đâu chiều nào cũng đến lều. Con chó quanh quẩn trong lều lấy lệ rồi lảng ra phía sau hít lấy hít để cái hố. Cái hố ấy thằng Tĩnh đào để cất giấu đồ chơi. Nó nhét xuống đấy đủ thứ và bảo rằng để dấm. Vớ được cái gì nó cũng nhét cả xuống, từ chuối non, đu đủ, quần rách cho đến xác chuột chết. Có lần không hiểu nó kiếm đâu ra mấy đồng tiền nhàu nát rồi đem vùi xuống cái hố đó. Nó dấm tiền. Con chó ngủ trên miệng hố, đến sáng lại lảng vảng vào thị trấn để kiếm ăn. Ông mặc kệ con chó, vả lại có nó quang cảnh cũng đỡ buồn hơn. Những lúc rỗi, ông nhìn sang bên kia bảo tàng lịch sử. Cái nhà vuông chằn chặn như tảng gạch đá ong nằm soi bóng xuống dòng sông. Chiều nào cũng có những con quạ đen đến lượn trên nóc bảo tàng như ca ngợi, cổ vũ và thèm khát. Ông đã vào đấy một lần. Toàn súng ống, tượng anh hùng và vàng bạc giả. Có cả ống hút thuốc phiện nữa. Đặc biệt, ông thấy vô số quần áo của đủ loại dân tộc. Tất cả những thứ đó tỏa mùi khêu gợi bầy quạ đen.

Người hay sang trò chuyện với ông là lão Hạng. Lão có cửa hàng nhỏ ngay cổng chợ. Cửa hàng, cũng là nhà của lão luôn. Lão Hạng đông con, có đến năm đứa tất cả, toàn trai, đứa nọ nhỉnh hơn đứa kia một chút. Một lũ quỷ sứ thật sự. Vợ lão Hạng bị liệt sau một trận sốt phát ban. Nghe nói mụ ta trước kia thuộc con nhà khá giả, có học. Hôm đầu vào nhà lão chơi, người ông nổi gai ốc ầm ầm. Căn nhà nhỏ chật cứng những đồ đạc rẻ tiền, bẩn thỉu. Vợ lão ngồi trên tấm phản, tựa lưng vào tường. Không biết mụ ngồi đó đã bao năm. Ông chỉ thấy một đống nhàu nhĩ trong bóng tối ẩm ướt, lưu cữu. Một mùi khai nồng nặc sộc vào mũi ông. Con mắt vợ lão Hạng lừ đừ chuyển động khi ông hỏi thăm sức khỏe. Mụ không trả lời, chỉ ậm ự một thứ âm thanh lạnh lẽo và nhớt. Mụ đang loay hoay bắt những con rận bò rào rào quanh mép chiếu. Mấy đứa con lão nằm ườn trên đống quần áo cũ, kịch liệt giành nhau một mẩu sắn nướng. Ông ngồi khoảng ba phút rồi ra. Khi về, ống thấy thái độ lão Hạng khác hẳn mọi lần. Không còn nét thân mật nữa mà ánh lên vẻ thù hằn độc ác. Ông thoáng tiếc, giá như đừng vào nhà lão chắc hẳn quan hệ giữa hai người vẫn tốt đẹp như xưa. Lão Hạng ít nói và tốt bụng. Người lão nhỏ thó, vai trái bị tật, lệch trĩu xuống. Chơi với nhau lâu, ông biết lão thích cây. Lão mê cây đến mức có thể ngồi bất động hàng giờ trước cãi chõng bày dép cao su để ngắm những cây xà cừ xanh thẫm. Lão nhìn miên man như thèm khát. Những lúc như vậy ông thấy mặt lão xanh lét, giần giật chạy. Khó ai có thể đoán chính xác tuổi của lão.

- Thủa nhỏ, tôi thích đi rừng.

Bao giờ gặp nhau, lão cũng mở đầu bằng một cau như vậy. Mấy lần ông tìm cách dò hỏi gốc gác lão nhưng đành chịu. Khoản đó lão kín như bưng. Lão gây cho ông một sức hút kỳ lạ. Gần lão, ông thấy mình thanh thản, nhẹ nhõm và sảng khoái hơn. Một hôm thằng con thứ hai của lão bị đánh chết ngay giữa chợ. Nó ăn cắp ở hàng chè. Lão Hạng ôm xác con vào lòng, hộc lên một tiếng như lợn. Lão đờ đẫn ngồi cạnh xác con trai hai ngày liền, không cho ai đem đi chôn. Lão đặt xác thằng bé lên chiếc chõng xếp dép cao su. “Tôi bán. Tôi bán!”. Lão lẩm bẩm như thế, mắt nhìn sâu vào khuôn mặt tím tái của đứa con. Công an, bảo vệ đến can thiệp lão cũng mặc kệ. Ông phải bỏ kéo xe hai ngày để ngồi cạnh lão an ủi. Khí lạnh và mùi tanh từ xác chết tỏa làm người ông nhũn lại. “Tôi bán. Tôi bán!”. Lão Hạng vật vã, mắt toàn lòng đen. Đồng tử lão giãn to che hết màu trắng. Người ta vực lão vào nhà. Ông chất xác thằng bé lên xe cải tiến của mình, cùng mấy bà quét chợ đem đi chôn. Lão Hạng càng ngày càng ít nói. Lão vẫn hay nhìn cây. Hàng lão ế ẩm vì không ai dám mua. Những đôi dép cao su phủ bụi, co lại, xoăn như hơ lửa. Lão cũng chẳng thèm để ý. Trong khi ngồi, tay lão cứ vuốt ve từ đầu xuống chân. Dưới bàn tay lão, ông thoáng thấy hình thằng bé con bất hạnh chập chờn ẩn hiện. Ông không đến chơi với lão nữa. Buổi chiều cuối năm, sau khi kéo thuê cho hàng rau bắp cải từ Đồng Bẩm về, ông thấy đám đông bu quanh cây xà cừ trước nhà lão Hạng. Tò mò, ông lách vào và không tin ở mắt mình nữa. Lão Hạng dang hai tay ghì chặt gốc xà cừ vào người, trán lão tì vào lớp vỏ sần sùi. Lão đã chết. Khi gỡ lão ra, người ta thấy ngực lão có một vết rạch rộng bằng gang tay, chỗ rạch ấy áp vào một thân cây, cũng đúng chỗ vỏ bị rạch một vết tương tự. Từ vết rạch ở thân cây, ứa ra một dòng nhựa đỏ bầm, đặc quánh. Khi đặt lão Hạng xuống đất, người ta phát hiện ra người lão cứ xanh dần, xanh dàn như lá cây già. Ông ôm mặt lần ra ngoài. Thotó nhiên ông hoa mắt khi nhìn cây xà cừ. Cái cây rung rung và đỏ hồng lên như một cơ thể sống. Ông sốt nặng. Hình ảnh lão Hạng cùng chiếc chõng dép cao su đêm nào cũng lừ đừ trôi về. Lão Hạng mỉm cười rì rào. Từ đấy, mỗi lần buồn, ông lại vẩn vơ nhìn hàng xà cừ cạnh nhà bảo tàng. Ông như được ai đó từ các tán cây trò chuyện, chia xẻ cùng mình. Ông nhớ lại lần làm quen đầu tiên với lão Hạng. Hôm ấy trời nhả mưa, ông chạy quáng quàng vào thêm nhà lão trú nhờ. Lão tỏ ra khó chịu khi có người trú ở thềm nhà mình. Mưa ồ ồ mấy tiếng liền. Gió lạnh khiến ông run lập cập.

- Làm gì mà rét!

Mãi lúc sau lão Hạng mới lên tiếng vẻ châm biếm, giễu cợt. Ông mỉm cười ngượng nghịu.

- Xích vào đây một chút vậy! Người với chả ngợm.

Lão chì chiết. Ông vẫn đứng nguyên chỗ cũ, lòng rối bời vì lo cho thằng Tĩnh ở nhà. Thấy ông im lặng, lão Hạng lân la tìm cách bắt chuyện:

- Này, kéo xe thế có đủ ăn không? Ông gật đầu thay cho câu trả lời. Lão xoay sang nói một mình:

- Giời với chả đất, đến chết hết đi cho rồi. Cây thì tốt phải biết. Con đĩ kia ông có biết không?

Ông nhìn theo tay lão và thấy ở dãy hàng bên cạnh, một cô gái ngồi co ro trước thềm.

- Nó làm tiền đấy, tôi biết mà, nó gạ tôi! Lão Hạng hồ hởi nói như khoe.

- Nhà cô ta ở đâu? Xích vào trong một chút, ông hỏi, gần như mấp máy môi.

- Xì, nhà cửa gì. Đêm nào cũng ngủ thềm đây này.

- Thế à? Ông hờ hững, lòng vẫn nghĩ đến thằng Tĩnh.

- Uống nước!

Lão Hạng đẩy cho ông chiếc ca men bốc hơi. Ông đón lấy với vẻ biết ơn, rụt rè uống.

- Hôm nào tôi cũng thấy ông, giờ mới quen.

Ông đưa trả ca nước rồi ngồi xuống cạnh lão. Tự dưng lão im bặt, không nói thêm câu nào. Mặt lão lại càu cạu như lúc đầu. Lần sau, ông ghé qua hàng lão mua một đôi dép cao su thay cho đôi cũ đã đứt hết quai. Lão vừa nhận tiền từ tay ông vừa thò cổ vào nhà quát mấy đứa trẻ. Khi ông bước ra, lão gọi với theo:

- Này, khi nào mưa cứ vào đây mà trú nhá!

Ông mỉm cười kéo xe đi. Ông và lão đã trở thành bạn thân. Xẩm tối, dọn hàng xong, lão lại mò ra lều ông để tán gẫu. Lão nói nhát gừng không để ý đến thái độ người nghe.

Chủ đề của lão bao giờ cũng xoay quanh chuyện lụt lội và lợi ích của những đôi dép cao su. Lão nói về thứ dép ấy hào hứng, làm như quảng cáo mặc dù biết được một điều hiển nhiên là hai, ba năm sau ông mới thay dép. Dù sao cũng có một ông bạn cùng lứa. Thằng Tĩnh không ưa lão Hạng. Nó nhăm nhăm chờ lão sang vốc cát ném, sau đó cười rú lên. Lão chẳng giận cũng chẳng chú ý đến nó. Lão nhìn lướt qua đầu nó rồi quên phắt. Thằng Tĩnh và lão không hợp nhau, trái lại càng ngày càng xung khắc. Rốt cuộc thì cả hai đều bỏ ông đi. Đời ông là thế, ròng rã những cuộc chia ly. Mỗi lần như vậy, người ông lại nhẹ hẳn đi như mất một phần xương thịt. Đôi khi ông chợt nghĩ không cẩn thận, cứ đà này này ông sẽ đi là là mặt đất như bà giáo ở làng mình mất…

- Tao biết có một người đẻ ngược.

Tiếng người thanh niên gầy gò bùng lên đột ngột. Người to thấp hỉ mũi, ông thấy mấy ngón chân thò ra khỏi mũi giầy của anh ta ngọ nguậy.

- Đó là chân lí chăng?

Vẫn là những câu chuyện tầm phào. Mọi âm thanh đưa ra đều rơi vào khoảng trống. Ông thấy thú vị và theo dõi câu chuyện rời rạc của họ.

- Bà giáo ở chỗ tớ đẻ ngược! Người gầy gò nhăn mặt.

- Sinh năm Tuất chăng?

- Có thể.

- Tên?

Thanh niên gầy không trả lời, mặt anh ta thoáng vẻ bí ẩn, láu lỉnh. Hai người lạ mặt này ở đâu nhỉ? Tại sao họ biết câu chuyện kì dị của làng ông? Thuở ấy xa lắm, xa đến mức chính ông cảm thấy mịt mù, mặc dù là người chứng kiến câu chuyện của đời bà giáo. Ông nhắm mắt nhớ đến ngày ấy, cái ngày ông đang học cấp hai…

***

Bà giáo nhà cuối làng. Gọi là bà, nhưng năm ấy bà mới chỉ hai mươi tuổi thôi. Bà lấy một anh chồng làm thợ rèn. Chồng bà to cao, da bóng nhẫy cả trong mùa đông lẫn mùa hè. Bà giáo có chửa và sinh đứa con đầu lòng. Cả làng mang quà đến biếu vợ chồng bà. Vừa ra đời, đứa trẻ đã gây sự kinh ngạc khắp làng. Nó là trai. Người ta phát hiện ra rằng con bà giáo có râu. Không những thế, ba bốn ngày sau tóc nó còn bạc trắng. Đứa trẻ không khóc, nó giương đôi mắt kèm nhèm nhìn mọi người như phán xét. Vợ chồng bà giáo hoảng hồn. Không ai dám đặt tên cho đứa bé. Hai tuần sau nó chết. Ngay bản thân vợ chồng bà giáo cũng chẳng dám gọi nó là con. Bẵng đi một thời gian, khoảng ba năm, bà giáo lại có chửa. Dĩ nhiên ngay sau lần sinh đầu, bà đã nghỉ không đi dạy học nữa. Ai dám cho con đến học bà? Bà ở nhà trồng bắp cải. Những cây cải to chưa ở đâu bằng. Dân làng nghi ngờ nhìn chằm chặp vào cái bụng phưỡn to của bà giáo. Bà sợ không dám bước chân ra ngoài nữa. Suốt ngày ru rú trong nhà, chiếc bễ lửa ngoài cửa của chồng bà giáo cứ ù ù như lên cơn điên dại, thù hằn. Bà giáo ở cữ. Lão Biền thi thoảng lại bỏ cắt tóc vào thăm bà. Khi ra, bao giờ mắt lão cũng nhấp nhát, hai cánh mũi phập phồng. Chồng bà giáo bỏ làm, rút vào với vợ. Bà giáo đẻ lúc nào không ai biết. Dân làng thì thào rằng chính lão Biền đỡ đẻ. Họ xúm vào hỏi nhưng lão chỉ gãi đầu im lặng. Gần một tháng trời vợ chồng bà giáo không ra khỏi nhà. Người ta lồng lộn tò mò. Cùng với bí mật quyến rũ đến ghê người, làng tự dưng bị lâm vào một tình trạng chưa từng xảy ra bao giờ. Đó là sự mất tiếng. Cứ về đêm, mọi âm thanh của người và vật biến mất. Những con chó sủa không thành tiếng, chỉ thấy mõm chúng há ra, ngậm vào như hình ảnh trong giấc mơ. Rồi con người cũng lâm vào tình trạng đó. Mọi cử chỉ, ngôn ngữ về đêm được diễn ra dưới sự im lặng kỳ quặc. Tất cả đều nhìn nhau kinh ngạc. Người nọ nhìn người kia và cách giải quyết tốt nhất là đi ngủ thật sớm. Giấc ngủ cưỡng bức, vội vã chìm ngập trong mùi hương thơm lựng từ miếu dì Lãm. Cả làng trở thành một chiếc bóng câm lặng khổng lồ. Ngọn Rùng đen thẫm in trên nền trời. Khói hương bốc ngùn ngụt. Ngay cả tiếng thầm thào ở gốc si cũng biến mất như kẻ tuân theo một mệnh lệnh nghiêm khắc. Người làng vẫn không quên hướng mọi giác quan về phía vợ chồng bà giáo. Chuyện vỡ ra từ hôm thằng Thành, con lão Mộc toét vô tình nhìn thấy bà giáo ẵm con xuống bếp. Mà hôm ấy đúng vào ngày cả làng được trả lại âm thanh.

- á a, cháu thề độc, nếu cháu nói sai thì cả nhà cháu mù. Nó cứ toang toác như thế từ nhà nọ sang nhà kia: - Chẳng biết trai hay gái, nhưng mà…

- Nói đi. Người ta quây lấy thằng bé, sốt ruột giục cuống quýt: - Nói đi mày.

Thằng Thành gãi đầu tỏ vẻ khó nói. Nó đánh mắt xuống bếp hoặc về phía bất cứ cái nồi nào trong nhà. Người ta hiểu ý.

- Đợi đấy, bác cho khoai luộc!

- Dạ, cái ấy cháu…

- Khoai ngọt lắm!

- Khoai! Bố cháu bảo khoai thì trơn cổ họng bác nhỉ!

Thằng Thành toét miệng cười. Nó ăn lấy ăn để, không những thế, còn đút túi mang về cho mấy đứa em ở nhà. Ai cũng biết nhà nó không đến nỗi nào. Nhưng mà thôi, cái cần nhất là tin tức về đứa con bà giáo.

- Mày trông thấy thế nào? Người ta ngon ngọt hỏi nó.

- úi chao, nói ra thì phát khiếp. Tóc nó bàng bạc nhá. Mà không, y như tóc bố cháu.

- Hoa râm.

- Đúng vậy. Răng đen, chết, cháu quên, răng vàng ố.

- Khiếp thật!

- Chưa bác ạ. Thằng Thành làm vẻ mặt nghiêm trọng: - Nó nói như người lớn nhá. Cháu nghe rõ mà lị. Nó bảo: “Mẹ lấy cho tôi cái điếu”

- Bịa. Tao bợp tai cho bỏ cha bây giờ.

- Cháu thề…

Giữ chặt hai miệng túi quần đầy ự khoai, thằng Thành lao ra cửa và biến mất. Rốt cuộc thì nó nói đúng. Phải cái, lần này con bà giáo không đến nỗi như đứa trước. Nó ở độ già của người ba nhăm, bốn mươi gì đó. Làng lại được dịp ầm ĩ. Bà giáo định tự tử, may có ông chồng giữ lại kịp. Không ai dám đến gần nhà bà nữa. Đêm, đột nhiên dân làng nghe từ nhà bà giáo vọng ra tiếng của hai người đàn ông trạc tuổi nhau, gầm ghè trò chuyện. Cho đến hôm bà giáo lao ra đường kêu gào giữa trưa. Đứa bé đã biến mất. Không hiểu nó bỏ đi hay bị ẵm trộm. Nhiều người rỉ tai nhau rằng biết đâu vợ chồng bà chôn nó đi rồi đóng kịch. Dù sao bà giáo cũng đáng sợ và đáng thương. Phải công nhận rằng bà giáo rất hiền. Bà kiệm lời như kẻ đi tu vậy. Bà mới ba hai tuổi, trông còn đẹp lắm. Môi bà cứ đỏ hồng, mòng mọng, cả má và hai vành tai nữa. Chuyện nguôi ngoai dần.

Vợ chồng bà giáo lại lúc cúc dắt nhau lên thị trấn khám bệnh, sau đó về chửa thêm lần nữa. Bà sinh con gái. Nhưng đứa trẻ vẫn mang bộ mặt già trước tuổi. Lọt lòng được hai ngày, con bé có cơ thể như gái mười tám.

Hơn tuần sau, nó tự tha thẩn đi chơi khắp làng nhưng tuyệt nhiên không ghé vào nhà ai. Lũ con trai nhìn nó vừa sợ vừa thèm thuồng. Lần sinh nở này khiến bà già sọp hẳn, người nhẹ bẫng. Bà đi chân không bén đất, cứ là là như một làn sương mỏng tang buổi sớm

(Phần 4)

Mỗi lần ra cắt tóc, lão Biền lại kể cho ông nghe về đứa con gái ấy.

- Ai nhìn nó mắt cũng phải dại đi, chú mày ạ! Lão cười khùng khục: - Ước gì tao trẻ lại ba mươi tuổi nhỉ. Chà, tiếc đứt ruột.

Câu sau, lão nói một cách nghiêm chỉnh. Ông không cười, cũng chẳng phản ứng. Bố ông cấm không cho chơi với con bà giáo. Em gái ông khóc lóc. Chả hiểu sao nó lại thích con bé đến thế. Dĩ nhiên là nó và con gái bà giáo chưa bao giờ nói chuyện với nhau. Lần nào qua ngõ, con gái bà giáo cũng đưa mắt tìm kiếm em gái ông. Rồi nó có chửa. Nó chửa, bụng to quá cỡ bình thường. Vợ chồng bà giáo chỉ biết khóc. Nó đẻ, đứa con ra đời và chết. Ai cũng bảo đứa trẻ giống mẹ như lột. Con gái bà giáo xanh nhớt, nó uể oải dạo quanh nhà, không đi xa nữa. Một sớm tinh mơ những người dậy sớm nhìn thấy nó trôi là là về phía núi Rùng như một chiếc lá. Nó biến mất. Riêng ông, ông cứ băn khoăn về đứa trẻ mặc dù nó đã chết. Ông ngờ ngợ như gặp khuôn mặt đó ở đâu rồi. Cho đến ngày ông vuốt mắt cho thằng Chí ở cánh rừng biên giới, ông bỗng rụng rời chân tay. Trong ánh trăng xanh lét, khuôn mặt thằng Chí hệt như đứa trẻ chết yểu kia. Điều này chỉ xảy ra, tựa hồ một làn chớp nhưng dư âm của nó còn lởn vởn, ám ảnh ông đến trọn đời. Ông học hết cấp ba, chuẩn bị vào lính thì gặp lão Biền, lão khoe rằng bà giáo lại vừa sinh thêm đứa nữa.

- Lại đẻ? Ông ngạc nhiên: - Cháu không hiểu nổi. Bà giáo quá già rồi kia mà.

- Quá già thì sao. Lão Biền huơ kéo trước mặt ông: -Cốt là kết quả.

- Lại một quái thai chứ gì? Ông sốt ruột muốn đến ngay nhà bà giáo.

- Không, một thằng bé chính cống. Nó khóc oe oe. Đẹp lắm. Chính tớ đỡ đấy. Lão Biền khoe khoang: - Nó háu ăn và kháu khỉnh. Mà này, chồng bà giáo chết rồi. Không đợi ông hỏi, lão nói liến thoắng: - Đúng hôm thằng bé ra đời thì nhà họ sập một nửa. Ông ấy bị rui đè gẫy cổ.

Ông cúi đầu thở hắt ra. Như chợt nhớ, ông hỏi nhanh:

- Mấy lần trước bác cũng đỡ cho bà giáo hả?

- Ừa. Lão Biền xác nhận: - Nhưng đừng có hỏi nữa. Chú mày đi bộ đội xong là lấy vợ ngay đi. Lấy đi.

Tiếc rằng ông không được nhìn thấy mặt đứa con cuối cùng của bà giáo. Đứa con hoàn chỉnh duy nhất trong cuộc đời éo le của vợ chồng bà. Bà giáo chết, người dưới xuôi về đón đứa bé về làm con nuôi. Câu chuyện về bà giáo chẳng hiểu vô tình hay cố ý đã không loang ra khỏi làng. Nó chỉ lục xục quanh quẩn trong từng nhà rồi mất hẳn. Vậy mà tại sao hai thanh niên này lại biết? Chẳng lẽ sự đời trùng nhau đến thế sao? Chẳng lẽ lại có một cái làng thứ hai như làng ông sao?

***

Tao sẽ đấm vỡ mặt mày, thằng động cỡn!

Lão Liêm gầm vang nhà, huơ huơ nắm đấm gồ ghề trước mặt con trai. Hải gầm mắt chẻ nốt thanh củi, lẳng toẹt nó vào một góc.

- Tôi làm gì mà bố đòi đánh? Rõ rởm.

- Ờ, ờ rởm cái thằng cha mày! Lão Liêm nhẩy cẩng lên như người phải bỏng, đấm đánh rầm xuống bàn. Bà Liêm lao ra níu chặt lấy chồng, mếu máo can. Trẻ con hàng xóm kéo sang chật sân, chúng há mồm nuốt lấy từng lời của lão Liêm rồi phá lên cười thích thú.

- Mấy thằng chó, có cút mẹ chúng mày không thì bảo?

Hải vung chân phóng bừa một cú làm năm sáu đứa bé văng ra quãng xa. Lũ trẻ hớt hải biến sạch. Cú đá của Hải không qua khỏi mắt lão Liêm, lão run lên, vừa sợ hãi vừa bàng hoàng, với cú đá đó, lão hiểu thằng con mình không phải loại thường, lôi thôi quá mức để nó cáu lên thì khốn. Nghĩ vậy lão vờ hục hặc nhẹ mấy câu rồi bỏ đi làm việc riêng.

Sẩm chiều, theo thói quen lão mò lên đỉnh đồi, nơi có hai ngôi mộ của gia đình. Lòng lão bứt rứt khó tả, có gì đó không yên ổn vây bọc ý nghĩ của lão. Mấy tháng gần đây, trong mơ lão hay thấy vết chân lạ vô hình in quanh hai ngôi mộ của bà mẹ và cậu con cả lão. Ngắm nghía hai ngôi mộ, lão Liêm ngờ ngợ như chúng sắp sửa biến mất không để lại dấu vết gì. Chỉ nghĩ đến đó, lão lạnh cả gáy. Mộ mẹ lão đã lún xuống một góc khá sâu, vết lún đó kéo theo một vết nứt chạy dài nửa phần mộ. Rêu mọc xanh thẫm trên lớp xi măng. Đấy là điều kỳ lạ lão không sao giải thích nổi. Tuồng như dưới ngôi mộ đó là cả một dòng sông nhả hơi nước lên để nuôi đám rêu một cách công phu. Mộ thằng Can, trái lại khô khốc, xi măng bóng rợn, đất trên đỉnh đồi bị mưa xô xuống che mất một nửa. Tiếng vỗ cánh phành phạch làm lão giật mình. Con chim đen khổng lồ lượn những vòng rộng. Nó sống được bao năm rồi nhỉ? Lão Liêm bần thần tự hỏi. ở trên cao lão bao quát cả vùng Linh Nham trong tầm mắt. Những quả đồi phập phồng chạy chéo nhau, xa hơn chút nữa rừng núi tím thẫm, còn dưới chân lão, sông Linh Nham ẩn hiện chẳng khác gì con rắn khổng lồ đang trườn giữa rừng cây um tùm. Nếu tính những quả đồi cao nhất, sẽ thấy chỗ lão Liêm đang đứng là đầu một con vật lạ chưa ai nhìn thấy, nó hao hao giống một con bò già cóc đế, xương sống lổn nhổn. Nhưng người giầu tưởng tượng hơn nữa sẽ dễ dàng nhận ra rằng những quả đồi to xếp với nhau thành hình con Nghê. Đấy là một bí mật, bởi vì chưa ai được đặt chân lên đỉnh đồi nhà lão, mà chỉ ở đỉnh quả đồi này mới có thể nhìn ra hình con vật kỳ dị đó. Rời hai ngôi mộ, lão Liêm lững thững đi xuống. Lúc này đầu óc lão lại nghĩ đến thằng con trai. Sớm nay, lão đang lúi húi chẻ lạt buộc lại giàn mướp thì Lanh sang. ả trơ trẽn hỏi xem Hải có nhà không. Chẳng hiểu giời xui đất khiến thế nào lão lại đốp luôn một câu:

- Con tôi không chơi với đĩ!

Lanh nổi cơn tam bành, ả nhẩy tâng tâng rỉa rói vào mặt lão, không còn nể nang gì nữa. ả vươn bộ ngực đồ sộ dí sát người lão khiến lão tối tăm mặt mũi:

- Đĩ, ừ thì vậy. Tôi không làm đĩ với ông, tôi làm đĩ với con trai ông đấy. Giỏi thì cứ lao vào… Bố sư thằng già này. Bà thì bà kẹp cho vỡ bẹp cả đầu chứ lị. Bà không tha cho con trai của mày đâu!

Không kịp để lão phản ứng gì cả, ả đùng đùng bỏ về. Lão lẩm bẩm chửi đổng, gặp Hải đi tắm về, lão trút ra tất cả nỗi bực bõ cũng như danh dự vừa bị sỉ nhục. Lúc này đầu óc lão căng ra tìm cách tính toán chặn thằng con lại, không nó sẽ phá vỡ gia đình của lão. Lão vỗ vỗ tay lên cái trán ngắn một mẩu, mồm méo xệch vẻ căng thẳng. Chi bằng lấy cha cho nó một con vợ, thế là xong hết mọi chuyện. Có vợ nó sẽ khác đi. Ngày xưa chính bố lão cũng làm như thế để trị lão.

Hải ngồi dạng chân chêm lại cái cán xẻng thì bố xăm xăm đi tới:

- Này Hải, mày biết con Hoan cháu bà Kính chứ?

Nghe bố hỏi, Hải nghi ngờ nhìn lên, khẽ gật đầu. Thấy vậy, lão Liêm tuyên bố một lèo:

- Tao sẽ hỏi nó làm vợ mày. Câm mõm, đừng có cãi lại. Ngần này tuổi đầu rồi, phải chí thú vào mà làm ăn. Con bé cũng tốt nết đáo để. Khoan, định bỏ đi đấy phỏng. Hừm… Ngay sáng mai tao sẽ sang nhà bà ấy…
Hải đực mặt nhìn bố như bị thôi miên. Lão Liêm hồ hởi, nói tràng giang đại hải cứ y như cưới ngay đêm nay, mà chính mình cưới chứ không phải thằng con trai đang ngồi kia.

Đột nhiên sực tỉnh, Hải đứng phắt dậy phủi tay vào ống quần, gằn giọng:

- Bố đem con ấy về đây, tôi đấm nó chết ngay tại cổng!

Lão Liêm bổ chửng vì phản ứng quá bất ngờ và dữ dội của con trai. Lão cố bình tĩnh lại, nhếch môi nhợt nhạt:

- Làm gì mà mày căng thẳng thế, thằng hũ nút kia. Lấy vợ xong, bố sẽ cho mày đủ thứ, thoả sức mà sống dư dật con ạ. Tao còn một kho của kia kìa.

Lão huơ tay ra sau định chỉ vào một điểm nào đó nhưng liền đấy rụt lại như bị sét đánh. Suýt nữa lão đã phạm phải một sai lầm không thể tha thứ được. Cũng may lúc đó Hải không để ý, hắn huỳnh huỵch bỏ vào dọn cơm cùng mẹ.

Cả nhà lão Liêm đang quây quần bên mâm cơm thì thằng Bình Mịch nhẩy bổ vào. Hắn gọi hải ra thì thào rồi biến mất. Cụ Trường nhét nốt gắp rau muống vào mồm, trợn đôi mắt kèm nhèm rồi hỏi cháu:

- Cái gì thế?

Hải im lặng ăn rồi hắn buông đũa trả lời một câu cộc lộc:

- Tối nay đi rình thú lạ!

- Mày bảo sao?

Lão Liêm hộc lên xuýt nữa thì bị nghẹn. Cụ Trường nhìn con trai, thở dốc. Bà Liêm hỏi nhanh:

- Hai người làm sao đấy?

Lão Liêm tỉnh ngay nét mặt, xua tay:

- Không có gì cả. Tý nữa ăn cơm xong, mày ra tao nói chuyện này!

Lão bảo con trai. Hải ngạc nhiên nhưng không hỏi. Cụ Trường đột nhiên ho rũ rượi.

- Lại chuyện chẳng lành rồi!

Bà Liêm than lên. Lão Liêm gắt át đi:

- Con khỉ, câm ngay, biết gì mà chõ mồm vào.

Hai bố con lão Liêm ngồi trên đỉnh đồi, giữa hai ngôi mộ. Bóng đêm lảng vảng kéo đến vây lấy họ. Dòng Linh Nham sôi âm ỉ. Hải cau có gại gại móng tay vào ống quần, chờ đợi xem bố định nói gì. Lão Liêm thả mắt bâng quơ khắp vùng đồi đang thoi thóp giữa bóng tối. Tự dưng lão thấy khó xử vô cùng. Đã có thể nói rõ cho thằng con không đáng một xu tin tưởng này điều lão canh cánh ấp ủ chưa? Chẳng biết nó có xứng đáng được đón nhận, chia sẻ bí mật ấy không nhỉ? Lão hiểu trước sau mình cũng phải nói, nhưng hình như chưa đến lúc, vả lại lão biết mình còn dư sức lắm. Nói ra ngộ nhỡ thằng chết đâm chết dầm này làm hỏng bét cả thì khốn. Đầu lão căng lên vô vàn câu hỏi, lão sực nhớ mình chưa hỏi ý kiến ông bố. ở cái nhà này chỉ có hai người biết được điều thiêng liêng và quan trọng đó. Nghĩ đi nghĩ lại, lão Liêm quyết định không nói nữa. Trước lúc xuống nhà, lão hắng giọng bảo con:

- Tối nay mày không đi đâu cả. Đừng có a dua theo con nhà Mịch, làm gì có thú lạ thú liếc nào. Hừm…

Lão phẩy tay bước đi thoăn thoắt khác hẳn mọi ngày. Hải ứ người, uất nghẹn đến cổ vì thái độ của bố. Hắn không hiểu được ông muốn gì. Và Hải quyết định không ra khỏi nhà đêm nay, hắn thấy chân tay mỏi nhừ như bị cho vào cối dần. Trái với mọi lần, lão liêm lên giường đi ngủ rất sớm, nửa đêm không thấy động tĩnh gì, lão rón rén dậy bước ra ngoài đường tay cắp theo một thanh tre đực to bằng cổ tay, vàng sẫm. Lão men theo bờ rào hàng xóm, vòng xuống chân cầu Linh Nham, ngồi thụp xuống, mắt căng lên chờ đợi. Lúc sau, có tiếng sột soạt, rồi từ cánh rừng ven sông, một con vật ngất ngư đi ra. Lão Liêm rùng mình. Dưới ánh trăng loãng nhạt lão nhìn thấy con thú kỳ lạ, thân ngắn, bốn chân có bốn túm lông trắng, tai con thú to nhưng thấp áp vào đầu. Con thú đi xuống sông, vục cái đầu quá cỡ xuống uống nước ngay cạnh chỗ lão ẩn nấp. Con thú không có lông trên lưng, bụng thon như sư tử, nó uống một cách từ tốn, đôi mắt to trong như hai cái trôn bát sáng rực. Lão Liêm hắng giọng nhẩy vụt ra khua cây gậy lên trời. Miệng lão huầy huầy xua đuổi con vật. Thấy động, con vật kỳ lạ ngẩng lên, đôi mắt nó chiếu thẳng vào lão Liêm một lúc rồi vụt vào rừng như cơn lốc. Lão Liêm thở phào, tay quệt mồ hôi đang đầm đìa khắp mặt. Đang thủng thẳng về, chợt lão thấy bóng thằng Bình Mịch lom khom xách khẩu súng săn lần ra mép sông. Lão nép vào bụi duối gần đấy, đợi chờ, miệng lẩm bẩm: “Muộn rồi con ạ!”. Khi thằng Bình đi ngang qua chỗ mình, lão Liêm vung cây gậy tre phạt một cú trời giáng quét ngang mặt đất. Chỉ nghe tiếng hộc đau đớn, rồi thân hình dài ngoằng của thằng Bình Mịch đổ vật xuống, khẩu súng săn văng sang bên. Lão Liêm lách theo các bụi cây, lẳng lặng trở về. Lão biết mình vừa gỡ được một tai họa ghê gớm cho gia đình và cũng tự nhủ rằng không còn là lúc thảnh thơi nữa. Trước khi vào giường, không hiểu sao lão lại đảo qua chỗ Hải nằm nhưng chỉ thấy chiếc màn rỗng. Khá lâu sau Hải mới lò dò về, người thẫm sương, đẫm ướt.

- Mày đi đâu về, thằng kia ?

Hải giật mình nghe tiếng bố hỏi, hắn vờ cài cúc quần, nói rất khẽ:

- Đi ỉa!

- Đừng có giấu tao, đi đâu?

Vừa hỏi nhỏ lão Liêm vừa sấn đến trước mặt con, hai cục ổi ở yết hầu chạy lên chạy xuống. Tự dưng Hải cáu:

- Tôi đã bảo đi ỉa là đi ỉa. Không tin ra mà xem!

Hắn chỉ bừa tay ra ngoài. Lão Liêm trở về giường. Lão tin lời con trai. Thực ra, khi lão Liêm đi, Hải chằng biết nhưng hắn sực nhớ lời ông Trình dặn ông đang cần một chiếc lưỡi của con thú hiếm để làm thuốc chữa bệnh. Nếu thấy cố gắng mách cho ông biết. Hải nhớ thằng Bình nói buổi chiều rằng đây là con thú lạ, chưa nhìn thấy bao giờ. Thế là Hải nhỏm dậy, chạy báo cho ông Trình. Nghe Hải nói, ông trình vội vàng xỏ quần, vác dao đi ngay, bỏ mặc hắn tụt lại đằng sau. Hải về thẳng nhà, mặc kệ ông Trình với con thú, chỉ biết hắn đã có lòng tốt mách cho ông, thế là xong.

***

Ông Trình đi như bay ra sông Linh Nham, lòng dội lên cảm giác khó tả. Chợt ông dừng lại khi đến gần chân cầu. Một bóng ngươig khật khà khật khừ xách khẩu súng lê sền sệt trên lối mòn đầy cỏ.

- Bình hả?

Nắm chắc con dao trong tay, ông Trình hỏi nhanh. Bóng người khựng lại gật đầu, miệng vẫn rên hừ hừ. Ông Trình vực Bình dậy mới biết hai ống chân của hắn sưng vù, không đứng nổi.

- Ai đánh cậu?

- Cháu không biết. - Bình thều thào: - Mẹ kiếp, suýt nữa thì xong đời. Bác làm ơn xách cho cháu khẩu súng.

Ông Trình nhìn quanh, dưới trăng đôi lông mày chổi xể chụm lại, đổ bóng tô xuống vành mắt.

- Con thú đâu?

Bình nén đau, hỏi lại đầy ngạc nhiên:

- Sao bác biết?

Ông Trình lắc đầu, hỏi tiếp lần nữa Bình ngao ngán vơ cọng cỏ đưa lên mồm nhấm nhấm:

- Mọi đêm nó vẫn ra, đêm nay thì…

Hắn uất ức và sợ hãi nhìn quanh. Ông Trình nghĩ ngợi một lúc rồi im lặng dìu Bình về. Tới cổng ông để hắn tự lê vào nhà còn mình vạch đêm quay lại xóm Trại. Suốt đêm đó ông Trình không ngủ, nằm vắt tay lên trán nhìn chăm chăm vào đám mạng nhện chăng trên nóc. Gần sáng, ông vùng dậy giở cuốn sổ cũ kỹ, thận trọng đọc lại từng chữ, xong, bỏ ra ngoài, vươn vai đi mấy thế võ kỳ quái.

Ông Trình đang tắm bên dòng suối nhỏ trong veo thì Quản hâm đi qua. Mụ là người đàn bà độc thân, ngày xưa từng làm cô giáo dạy vỡ lòng được huyện cử vào xóm Trại. Ông Trình nghe người ta kể lại rằng thuở ấy mụ đẹp, phải tính hơi rưn rứt, động tí là cười, động tí là khóc. Đôi khi đang giảng cho bọn trẻ, mụ lại ngồi phệt xuống đất cười nói huyên thuyên làm bọn trẻ bỏ học hết. Tất nhiên đấy chỉ triệu chứng nhẹ. Sau vụ bị một thằng cha vu vơ nào đó tận làng Phan lừa đến mức thất tình, mụ bỏ dậy, không đi đâu, nhập luôn làm dân bản xứ. Từ đấy cái tính hâm của mụ cứ theo tuổi tác mà tăng dần. Mụ Quản ở đây dễ đến ba bốn chục năm rồi, và với ngần ấy thời gian, tất cả lũ đàn ông trong xóm Trại đều lần lượt qua tay mụ. Dạo này mụ Quảng hay vào rừng buổi sớm, chẳng biết để làm gì. Có người bảo mụ mê ông Trình mà sinh ra thế. Mỗi lần đi qua nhà ông, mụ Quản đều sửa sang áo xống, tóc tai cho gọn ghẽ, mặt vưỡn lên, mắt chớp chớp như đang có điều gì cảm động trong lòng. Rồi mụ còn hát, tiếng hát của mụ khàn đặc, nặng chình chịch nhưng đôi chỗ luyến láy nghe cũng véo von ra trò. Dừng lại bên suối, mụ Quản nhón lấy một viên sỏi đáp đánh tũm xuống chỗ ông Trình đang tắm, rồi e thẹn nép vào tảng đá cạnh đấy nấp. Nhìn ông Trình ngoảnh đi ngoảnh lại tìm kiếm ngơ ngác, mụ Quản bật cười khúc khích.

- Này, này, lên đây bảo cái này này.

Ông Trình trợn mắt nhìn đầu mụ thò ra khỏi tảng đá.

- Tắm sớm thế, cảm chết!

- Cút!

Ông Trình vừa bực, vừa xấu hổ quát, lom khom lấy tay che hạ bộ bước đến chỗ quần áo. Mụ Quản nổi cơn hứng chí giở cái trò vỡn vèo của bọn trẻ đang yêu, ưỡn ẹo bước ra vơ lấy quần của ông Trình giấu ra sau lưng.

- Khiếp chưa kìa!

Mụ vờ ngoảnh mặt, che cái miệng mở toác ra cười sau bả vai. Ông Trình không ý tứ gì nữa, nhẩy sổ đến giật lấy quần rồi chạy. Mụ Quản há hốc mồm nhìn ông như thôi miên.

Mụ tẽn tò vì trò đùa không được hưởng ứng, bèn nhổ toẹt bãi nước bọt, bỏ đi. Nghĩ sao, mụ lại đuổi theo ông Trình, mặt dằn dữ:

- Này, đây bảo cho mà biết nhớ, còn khươn nó mới đến!

Ông Trình giật thót người. Bằng linh cảm của kẻ có thần kinh nhạy bén, ông biết mụ Quản nói “nó” ấy là cái gì. Ông vồ lấy vai mụ lắc mạnh:

- Sao mụ biết?

Mụ Quản vờ như không nghe thấy, cứ đắm đuối nhìn sâu vào mắt ông Trình. Sốt ruột, ông nói nhanh:

- Bỏ cái thói ấy đi. Già bố nó rồi, ai thèm!

- Đây nuốt thẹn mà nói rằng đây yêu đằng ấy!

- Hì! Cũng được. Ông Trình cắn răng: -Vậy nói đi sao mụ biết?

Mụ Quản vẫn quan trọng, ngồi xuống ven đường, hoác đôi chân ra, rung rung làm ông Trình đỏ cả mặt. Mụ vẫy ông ngồi xuống bên cạnh.

- Còn những ba tháng nữa cơ! Mùa đông nhá, mùa xuân nữa nhá. Mà nhớ nhá, đây đã nói rằng đây nuốt thẹn để…

Không kịp để mụ nói hết câu, ông Trình sầm sầm bỏ đi, miệng văng tục:

- Con khỉ! Ngứa cả…

Câu cuối ông nhịn được.

Buổi tối, ông Trình ra thung lũng sớm hơn mọi lần. Ông sốt ruột chờ Hải. Những lúc nghỉ giải lao, ông hỏi hắn rất nhiều, sau đó với giọng thản nhiên ông nhờ Hải tìm cách lấy cho mình một viên đá ở nhà cô Nguyệt, cháu cụ cố Cung. Phải lấy hòn đá đó ở vết chân con thú đã in ngày xưa.

- Lấy làm gì nhỉ?

Hải hỏi lại bâng quơ, với hắn đó là trò vô nghĩa.

- Tôi muốn xem có đúng là con thú tối qua không. Nếu phải mới làm thuốc được. Cậu giúp tôi.

- Khó gì!

Trước khi về, ông Trình dặn Hải rằng nhớ không để cho ai biết vì ông muốn tránh thói tò mò của thiên hạ. Ngoài ra, ông Trinh còn gọi riêng Ngân sùi, một đứa con gái mười sáu tuổi, xấu xí, mặt rỗ hoa, thích học võ cùng đám con trai, nhờ nó in lại nguyên vẹn vết chân thú ở bờ sông Linh Nham. Con Ngân hồ hởi nhận lời, đối với nó không gì vinh dự bằng được ông Trình giao việc. Nó vốn sùng ông như vị thánh, đêm nào cũng nằm mơ thấy ông đánh võ. Cả đời nó ao ước được giỏi võ như ông để đi giang hồ. Nó tưởng tượng mình sẽ khuấy nước chọc trời ở cả vùng Linh Nham này. Đi đâu, làm gì nó chỉ nghĩ đến bộ quần áo mà sau này mình sẽ may.

- Lúc ấy, em phải mặc quần áo đỏ, có đai đen mới được. Còn mũ, ma thôi, đội mũ rách việc, sẽ chít khăn to bản. Theo anh, khăn màu gì để hợp với thanh gươm em sẽ đeo nhỉ?

Con Ngân tâm sự nhiều với Hải như thế, trên đường về. Hải ngạc nhiên hắn nhìn nó như quái vật.

- Tao nghĩ mày chỉ hợp với cái cũi chó thôi.

Bị xúc phạm, ngân giận Hải mấy ngày không thèm nói một câu. Nó càng quyết tâm học võ và bám ông Trình không rời một bước trong những buổi tập. Ngân mắc bệnh lãng mạn, nó thầm hứa một lúc nào đó có điều kiện sẽ hiến thân cho ông Trình, người thầy, vị minh chủ của nó. Đêm, khi tắm, nó cứ ngắm mãi thân hình cong queo của mình và cầu mong vú to thêm một chút nữa. Nó mơ màng nghĩ: “Những người như chàng Trình thì bao giờ cung thích vú to. Chao ôi, tội nghiệp chàng phải đợi. Em sẽ cố gắng…”. Đêm sau nữa, ông Trình đã có trong tay vết chân con thú do con Ngân đem đến, còn Hải, hắn bảo răng chưa có điều kiện đột nhập vào sân nhà cô Nguyệt. Lý do chẳng có gì khác nhau ngoài chuyện chó nhà ấy vừa đẻ.

***

Hai tuần nay Loan không về nhà. Cô đã có người yêu tên là Huấn. Anh chàng này làm ở hội văn nghệ tỉnh. Huấn không phải dân gốc ở đây. Nghe đâu anh ta sinh ra trong một cái lều bỏ xó thuộc tỉnh Yên Bái. Người Huấn đậm chắc, đầu hơi vuông. Đặc biệt anh ta có nụ cười làm duyên khá đẹp. Với nụ cười đó, với đôi mắt đa tình lúc nào thấy con gái cũng nheo nheo và do vị trí biên tập ở tờ báo của hội, nhiều cô gái chập choẹ làm thơ đã xa vào vòng tay của anh ta. Loan quen Huấn trong buổi thơ sinh viên do trương tổ chức. Ngồi dưới nghe Huấn đứng trên bục đọc thơ tình, lòng Loan thắt lại. Bài thơ nói về một mối tinh tan vỡ, chàng trai đi lang thang và rền rĩ gọi người yêu. Sau đó, chàng trai gục đầu hóa đá ở ngay một cái chợ quê nào đó. Loan thổn thức, nước mắt ướt đầm chiếc khăn mặt mới sắm được. Giọng của Huấn lại bi thương, y như bản thân anh ta sắp hóa đá đến nơi. Loan ghìm nước mắt, run rẩy cầm bó hoa hồng lên dúi vào tay Huấn, nghẹn ngào câu gì đó. Thế là họ quen và yêu nhau. Trong cơn say mê điên cuồng của mối tinh đầu, Loan đã quyết tâm trao thân cho người con trai mà cô tưởng tượng rằng số phận của anh ta đã nằm trong bài thơ lâm li thống thiết kia. Hai người ngủ với nhau được mấy ngày thì Huấn tuyên bố cắt đứt quan hệ. Lý do của anh ta vô cùng đơn giản nhưng không kém phần quan trọng, thiêng liêng:

- Em ạ, anh đã thuộc về nhân loại rồi. Mắt Huấn nhắm lại, vẻ khổ sở: -Thế cho nên đừng ích kỷ thuộc về riêng em… Anh biết, em là cô gái có lòng nhân vị cao cả. Lịch sử thi ca sẽ ghi công cho sự hi sinh của em!

Nói xong, Huấn nức nở bỏ đến nhà Thúy lùn, một cô giáo vừa ly dị chồng, để nằm ngấm nỗi đau của sứ mệnh vĩ nhân. Loan bàng hoàng, đồng thời cũng cảm thấy có ai đó ở nơi xa đang sắp sửa ghi tên mình vào từ điển văn học thật.

Khi lũ bạn cùng lớp biết chuyện, chúng gào ầm lên với Loan:

- Vĩ nhân! Con Quỳnh dài giọng: -Cái mã nó có mà hót phân cũng chưa xong nữa là. Thơ với chả phú, chùi đít hết.

Còn Thọ, bạn trai của Loan, nghe xong chỉ đút hai tay vào túi quần chửi rõ to:

- Tiên nhân mấy thằng làm thơ!

Nhiều người quanh đấy phản đối Thọ. Thế là xảy ra cuộc tranh luận lý thú về thơ. Có người bảo thơ bây giờ dở như cứt, kẻ khác cự lại, khen hết lời, nào là hình tượng mới, nhịp điệu mới, vân vân và vân vân. Cuối cùng hai phe lao vào ẩu đả nhau, quần nát cả vườn cải của cô giáo Hiền. Chồng cô ta lao ra, giang hai tay lên trời, thét một tiếng nghe đứt cả ruột:

- Trời ơi, lũ quỉ, thế là mất đứt một món tiền của gia đình tao rồi!

Loan đang ở tâm trạng hoang mang thì Công đến. Công vốn là dân báo chí, nhưng cũng tập toẹ làm đôi ba bài thơ. Tính khí của Công có vẻ hào hoa, dáng lại đặc biệt rất đàn ông, cao to vạm vỡ, phải cái mặt gẫy gục và nói ngọng.

- Anh sẽ làm nọ hoa để em ngự trong đó. Trời em nộng nẫy làm sao.

Loan rũ ra cười vì câu tỏ tinh kỳ lạ đó. Cô tắc lưỡi yêu Công. Khi biết Huấn đến trước cả mình, Công ức lắm, suốt ngày nói xấu anh ta:

- Anh thì anh không thù hằn gì Huấn cả, nhưng trong nĩnh vực văn chương phải xoàng phẳng. Thơ của Huấn dở bỏ sừ, dở hơn rau thối, hơn…

Công chém chém tay tìm từ diễn đạt hàng tiếng mà không được. Loan buồn bã. Nhiều lúc bên Công cô cứ nghĩ vẩn vơ rằng chẳng lẽ số mình lại phải dính mãi vào những người làm thơ ư? Hay cả cái thành phố này con trai đều thế?

Rồi Công cũng chuồn nốt. Anh ta để lại cho Loan một bức thư kể lể chuyện khó khăn của mình. Cuối thư, Công chép tặng Loan bài thơ, theo anh ta viết, thì nó được ra đời trong tâm trạng dằn vặt đau đớn. Loan không nhớ bài thơ, cô chỉ mang máng rằng có câu gì đó đả động đến ớt với tỏi. Lá thư gieo vào lòng Loan sự đỏ vỡ chán chường về tình yêu cũng như bản chát về đàn ông. Loan bị giang đòn xây xẩm cả mặt mày, cô lao vào các cuộc tình ngày một mãnh liệt, chóng vánh. Trong đó, một lần Loan không thể tha thứ được cho mình, ấy là yêu nhầm ngay cả một thằng cha hấp. Loan bị bạn bè đem điều đó ra làm cho cười, cô càng ức muốn trêu ngươi tất cả. Cô bỏ học liên miên, người gầy rộc đi, mặt mũi hốc hác, duy chỉ có đôi mát vẫn ánh lên cái gì đó ươn ướt và cặp môi dầy cong là còn giữ nguyên vẹn. Nhà trường cảnh cáo Loan đến lần thứ tư thì ông hiệu trưởng quyết đinh cho cô nghỉ học.

- Tôi dí cứt vào sách vở!

Loan gằn môi sát mặt ông hiệu trưởng rồi đi thẳng. Cô đến nhà Tiến quắt, gã người tình sống độc thân ngay khu chùa phù Liễn. Tiến quắt hơn Loan đến hai chục tuổi. Gã láu cá vô cùng, con mắt một mí lúc nao cũng lim dim như kẻ chực ngủ, ấy vậy nhưng cấm có điều gì qua được mắt gã. Tiến làm chân xé vé ở chợ thành phố hàng chục năm nay. Vớ được Loan, gã nở tung cả lòng ruột vì hạnh phúc. Đời gã tưởng đi đứt về đường tinh duyên, thế mà trời lại phù hộ cho một hòn ngọc quý báu. Tiến quắt chiều Loan hơn chiều gái đẻ. Loan muốn cái gì hắn cũng lọ mọ kiếm bằng được. Đi đâu, gặp ai hắn cũng khoe là mình đã có vợ, mặc dù Loan chỉ tuyên bố với gã là chỉ ở tạm mấy tuần.

Một chiều, khi Loan đang uể oải trong nhà Tiến quắt chờ gã về thì Hải đến. Hải nhìn căn nhà thấy ọp ẹp, tối lờ mờ, đồ đạc sơ sài vất bừa bộn, hắn khịt khịt mũi. Loan nửa nằm nửa ngồi trên giường, lưng tựa vào tường, chiếc gạt tàn thuốc lá để bên cạnh đầy ự.

- Tao biết hết rồi. Hải nói tỉnh bơ, không những thế hắn còn thấy thích thú: - Ông bà già sốt ruột quá, cứ bắt tao đến xem thế nào.

Loan không nhúc nhích, mặt lờ đờ theo làn khói loả tỏa từ điếu thuốc trên môi. Lúc này Hải mới để ý thấy móng tay em gái mình đánh sơn đỏ chót.

- Tao sợ ông già sẽ thân chinh đến đây mất. Mày còn gì ăn uống không, đói bỏ mẹ đây này.

(Phần 5)
Hải ngồi cạnh em gái, lấy chân gạt mấy thứ lặt vặt vào gầm giường. Loan rít nốt mẩu thuốc, dúi xuống cái gạt tàn, môi cong tớn lên:

- Anh về cứ bảo ông bà già là em đang bận ôn thi. Ở đây rách lắm, về đi.

Hải nhìn em gái chằm chằm, tự dưng hắn thấy cổ họng khô cứng.

- Hay mày về cùng anh? Nhà mình cũng đâu đến nỗi.

Loan phá lên cười, tóc rũ ra như con bệnh tâm thần. Cô sỗ sàng vỗ vai ông anh, nói leo lẻo:

- Anh sẽ giầu có đấy. Đừng làm mất lòng ông già. Em biết ông có gì để dành rồi, nhưng mà em cần quái gì.

- Mày định thế này mãi sao?

Hải hỏi nhẹ, hắn cúi mặt giấu xúc động. Loan lại châm thuốc, rít liền mấy hơi, tròn mồm thả ra hàng đống khói hình chữ o.

- Sẽ khác chứ, nhưng phải từ từ. Mặt Loan lại thoắt mơ màng: -Anh có biết điếm là gì không?

Hải lắc đầu, hắn kinh ngạc thật sự.

- Tự dưng em muốn làm điếm kinh khủng. Làm điếm sẽ có tiền, mà đỡ vất vả.

- Đừng có điên!

Hải gắt lên, đứng dậy định bỏ về thì Tiến quắt tênh tếch lao vào. Thấy Hải, Tiến quắt dừng phắt lại, răng nghiến trèo trẹo:

- Vào đây làm gì?

Loan nhổm hẳn người dậy, ngáp rõ to, thủng thẳng nói với anh trai:

- Cứ thế nhé, anh đừng có kể gì cả. Với lại từ nay chẳng cần đến nữa đâu, bao giờ cần em sẽ tự về.

Hải vểnh tai bước ra, khi cầm lấy ghi đông xe đạp, hắn day mặt lại phía Tiến quắt:

- Cái thớ mày, tao liếm một cái là hết, đừng có hỗn.

Tiến quắt đực người nhìn theo dáng băm bổ của Hải lao đi, gã hỏi gay gắt:

- Anh thật hay rởm đấy?

Loan gật đầu.

Đến bữa ăn. Tiến quắt lại quặc Loan một chập nữa, rồi lầu bầu giọng kim:

- Tôi không muốn cái thói cốc mò cò xơi đâu đấy nhá.

Loan dằn bát cơm xuống, mặt đỏ văng:

- Không tin hả. Xì, đồ dái ngựa chết, anh định dọa con này hử. Không xong đâu. Ngay đêm nay tôi sẽ ra khỏi đây.

Tiến quắt hốt hoảng làm lành, gã quờ vai Loan vuốt ve, con mắt hấp ha hấp háy, giọng nịnh nọt:

- Đừng có động cỡn lên nữa em, anh là anh đùa một tý cho nó vui thôi. Gớm, đanh đá quá, lỡm ạ. Hì, tý nữa bọn mình sẽ đi xem.

Nửa đêm, Tiến quắt thấy Loan giở mình, khóc rưng rức.

***

Hải về đến nhà, đêm đã khuya. Vừa đến cổng, hắn thấy trước sân nhà mình đèn sáng choang, rất nhiều người lố nhố đứng ở đấy. Hải vứt xe lao vào, đám người im lặng nhường chỗ cho hắn đi. Trên thềm nhà, Hải nom rõ Quý cụt đang vung chân vung tay chửi bới ỏm tỏi. Cạnh Quý cụt, lão Liêm mặt tái mét cứ lắp ba lắp bắp phân bua gì đó.

- Được, không lôi hôi gì hết, tôi sẽ đợi ở đây cho đến khi thằng chó ấy về. Mẹ chúng mày chứ, ông thì ông giết như ngoé cả lũ. Dám cướp vợ người ta.

Quý cụt quay sang đã thấy Hải đứng bên, mặt sắt lại dữ tợn.

- Ai cướp vợ mày?

Hải lạnh lùng gạt tay bà Liêm, sấn lại chỗ Quý cụt.

- A à… Nó đây. Thằng ranh con vắt mũi chưa sạch. Quý cụt vừa lùi vừa thủ thế, vừa chỉ cánh tay độc nhất vào mặt Hải: -Mày còn già mồm hử. Tao đã nghe người ta kể hết rồi. Cả con khốn nạn ấy cũng thú nhận nữa. Còn chối hay không thì bảo.

Quý cụt rút đánh xoạt con lê AK giắt sau lưng ra. Đám đông rú lên. Lão Liêm nhảy choi choi hô hét gì đó rồi cầm bừa chiếc xẻng dựng bên cạnh.

- Tao thi tao nuốt sống mày…

Hải không đẻ cho Quý cụt nói hết câu, nhanh như chớp hắn tung chân đá mạnh. Con lê AK trên tay Quý cụt văng lên cao, xoay mấy vòng rồi rớt xuống sân. Có tiếng trẻ con thét lên rồi tiếng đàn ông giận dữ:

- Tổ sư chúng nó chết con ông rồi.

Quý cụt luống cuống, bị ăn bốn năm cú đấm như trời giáng của Hải, ngã xoài ra, lăn từ bậc thềm xuống sân. Hải lao theo hắn không nhìn thấy, nghe thấy gì hết ngoài Quý cụt. Hắn đấm đá túi bụi. Lão Liêm đứng ngoài hò hét:

- Đánh chết mẹ nó đi. Thằng ôn vật. Mày vừa mới ra tù mà dám vác mặt đến nhà ông hử. Cho nó mấy cú nữa…

Quý cụt vung dậy được, ôm đầu xé đam người lao ra cổng.

Hải ngồi thở dốc, mồ hôi đầm người. Bà Liêm xua hang xóm về rồi đóng cửa. Bà rên rỉ như đau đẻ. Cụ Trường ôm cột nhà, nhìn lên trời luôn miệng kêu: “gay đấy, gay thật đấy”. Lão Liêm hồ hởi đi quanh Hải, nhìn con trai thán phục ra mặt:

- Mày thế mà giỏi. Ơ, té ra võ nghệ nó là thế. Cần phải học nữa con ạ. Rồi còn phải đối phó với thằng cụt chó má kia nhiều.

Hải ngồi thừ ra. Bà Liêm lừ chồng:

- Thôi, ông câm cái mõm thối hoăng ấy đi. Tưởng vui lắm đấy phỏng. Con Loan thế nào?

Bà hỏi con. Hải nheo mắt, quai hàm chạy lên chạy xuống. Lão Liêm sốt ruột, giở mặt quát như sấm:

- Câm à? Nó thế nào rồi? Sao mấy tháng nay không thấy vác mặt về.

Hải vụt đứng dậy, nói chẳng kém gì bố:

- Đi mà hỏi nó!

Hình như chỉ đợi có thế lão Liêm chồm lên rỉa rối vào mặt con trai:

- Thằng bất nhân bất nghĩa. Đồ quạ thối. Chỉ có mỗi việc cỏn con băng cái dái trẻ mà cũng không xong, lúc nào cung mặt nặng mày nhẹ. Khốn nạn, ham chơi thì không ai bằng. Tao chưa hỏi mày về cái vụ vừa nãy đâu nhá. Nhục cả gia đình. Thằng động cỡn…

Suốt đêm đó cho đến những đêm sau, người ta nghe thấy tiếng quát tháo, tiếng đấm đá huỳnh huỵch và tiếng đàn bà khóc rống lên từ phía nhà vợ chồng Quý cụt.

Ngày 21, sông Linh Nham cạn sạch. Ao nhà bà Liêm tự dưng đầy ắp nước, trong ao có con cá trê đỏ to bằng bụng chân, mắt mù, đuôi dài như chiếc khăn phu la.

***

Đầu ông sắp lan man, sắp trôi di đâu đó bằng những ý nghĩ. Cảm giác cũ kỹ cựa quậy. Gã đánh xe gầm gừ trong cổ.

Lọc cọc. Lọc cọc. Lọc cọc.

- Tao đồ rằng nắng màu xanh. Thanh niên gầy cất giọng khô mốc, ngả đời ra sau vẻ phớt đời.

- Bao giờ nó cũng tím.

- Kiến thức chỉ có những kẻ không học hành!

Người gầy gò phản đối, giọng chì chiết. Ông nheo mắt nhìn mấy củ sắn dưới chân lăn từ bên này sang bên kia như con lắc. Thanh niên to thấp dập ngón trỏ xuống thành xe, mồm lẩm nhẩm hát. Bạn anh ta bĩu môi khinh bỉ.

- Phần lớn bọn trẻ đều hát, bài hát của chúng mới đểu cáng làm sao. Thanh niên gầy không chịu nổi vẻ thờ ơ tẻ nhạt. Anh ta lục xục móc thuốc. Khói lại bay lãng đãng: -Tao nhớ một bài hát, có lẽ nhớ suốt đời.

- Có đời đâu mà nhớ! Lần đầu tiên, ông thấy gã đánh xe can thiệp vào chuyện giữa hai thanh niên.

- Thế nào? Không để ý đến gã đánh xe, thanh niên to, thấp sốt ruột hỏi bạn.

- Từ từ đã. Không thể quên được, quên là một tội lỗi mày ạ!

- Hát đi! Người to thấp như chuẩn bị nổi cáu.

Im lặng.

Tiếng roi của gã đánh xe vút chéo. Người gầy gò lim dim mắt trong khi bạn anh ta nhổ nước bọt vào hoàng hôn. Ông nhăn mặt cảm thấy bị xúc phạm ghê gớm. Làn khói trắng của con tàu vẫn vùn vụt song song bên cạnh. Tất cả không ai bảo ai, đều nhổm người dỏng tai. Gã đánh xe lầm rầm hát. Giọng gã khô cong. Ông trông thấy con trâu nhỏ rớt cười thiểu não.

Tráng sĩ lên ba râu dài chấm ngực
Phi con ngựa trắng bạch màu than
Cầm thanh gươm sáng loáng đời han rỉ
Chặt cây cổ thụ mới mọc mầm…

Ông cắn môi. Hai người thanh niên nhìn gã đánh xe như chiêm ngưỡng. Mặt họ lộ rõ vẻ thỏa mãn. Không hề nhúc nhích, gã đánh xe vẫn nhai đi nhai lại điệp khúc đó, nửa hát nửa đọc.

- Chặt cây cổ thụ mới mọc mầm…

Tay ông mân mê chiếc thìa nhôm. Màu xanh ùa về reo à à trước mắt ông. Gã đánh xe lại huơ cây roi tre.

…trắng bạch màu than
Cầm thanh gươm sáng loáng đời han rỉ.

Giọng rin rít như sắt cưa đá. Mùi khét lẹt. Mắt ông lờ đờ. Ông tiếp tục trôi. Trôi mãi.

… Khi từ giã lão Biền và bố, ông khoác bộ quần áo xanh lùng thùng, cứng ngắc. Sau sáu tháng huấn luyện, người ta điều ông sang trung đoàn trinh sát. Rồi chiếc xe bịt thùng chở cả trung đội ông lao về phía có tiếng súng. Ông được cử làm tiểu đội trưởng. Một bữa liên hoan xềnh xoàng và trung đoàn trưởng vỗ vai sáu người lính non choẹt:

- Nhiệm vụ các cậu khá nặng nề. Phải chặn chúng ở cánh rừng đó. Không được dùng súng. Cấm! Chỉ được phép tấn công bằng dao và võ thuật. Hà hà, chúc may mắn.

Thế là ông đi đầu với lủng củng bi đông, lương khô và con lê AK sắc lẹm. Bọn ông sửa lại một phần địa đạo cũ làm chỗ ở, cách cánh rừng một đoạn ngắn. Cứ nhập nhoạng, tất cả lại giắt lê AK, một đoạn dây, một chiếc khăn mặt rồi băng vào rừng. Đây là điểm gặp gỡ của hai bên. Đối phương tùng sang những bóng người lầm lũi, xanh thẫm. Cho đến bây giờ ông thể quên được ấn tượng khủng khiếp đó. Gần như có một giao ước ngầm, không bên nào dùng súng cả. Hai bên gặp nhau giữa rừng, nơi có tảng đá hình chữ Nhân khổng lồ. Hôm thì bọn ông bị phát hiện trước, hôm thì bên kia. Tất cả đã diễn ra như một trò đùa, một trận đánh giả của lũ trẻ vô công rồi nghề. Những cái bóng âm thầm nhẩy xổ vào nhau. Dưới ánh trăng lỗ chỗ, ánh thép lượn vòng loang loáng. Ông vụt nhớ đến thời gian mất âm của làng. Ở đây cũng vậy. Ông không vắng mặt tối nào. Ông dự từ đầu đến cuối, đến lúc cả cái tiểu đội sáu người biến mất và thay vào đó là những khuôn mặt mới tinh, ngơ ngác. Ông đã chai lì cảm giác khi xung trận. Những thế võ thuần thục đến mức ngay hồi còn huấn luyện, ông cũng không tưởng tượng nổi mình sẽ được như thế. Ông vào trận bằng giác quan sáu, bằng cái hừng hực của gã trai đang độ sung sức và đang ôm hận một mối tình tuyệt vọng. Nghe gió ông đã biết đường lê của đối phương nhằm vào đâu. Và đường lê của ông gần như chính xác tuyệt đối. Nạn nhân không kịp kêu, không được phép kêu. Mũi lê chạm điểm, cùi tay ông đã chặn ngang chiếc mồm vừa há ra kinh ngạc. Điều duy nhất khiến ông bận tâm là mùi hương. Đêm nào ông cũng ngửi thấy mùi hương thơm lịm của dì Lãm.
Nó, cái mùi hương ấy quyện chặt người ông gây cảm giác châng lâng khó tả. Chính nhờ nó, sau này ông đã thoát khỏi nguy hiểm. Trận đọ sức bao giờ cũng kết thúc bằng sự rút lui tự nguyện của một trong hai bên.

Rút lui âm thầm kèm theo xác đồng đội. Ông được tuyên dương hai lần vì bắt sống tù binh. Tiếc rằng cả hai đều quá trẻ. Ban ngày khu rừng im ắng, lầm lụi. Sáng nào ông cũng dậy thật sớm để ngắm nó. Những làn sương trắng xanh, mỏng tang dâng lên từ chân rừng, loãng dần, bốc qua ngọn cây lẫn với bầu trời chưa có ánh sáng. Đôi lúc, khi nghĩ về Xoan, ông lại thấy buồn. Nỗi buồn không giấu giếm. Nó được khơi nguồn từ nơi thẳm sâu của con người. Dòng máu ông được nuôi dưỡng, bồi đắp bởi tất cả những gì mà một con người bình thường nhất đều có thể có được. Nhưng ngày mai? Ngày kia và dằng dặc sau đó nữa? Quay về làng ư? Ông lắc đầu quầy quậy, thầm hứa với mình rằng sẽ dứt khoát rũ bỏ. Mặc dù như thế là tệ bạc, mặc dù nơi ấy còn có bố ông, có nấm mộ của mẹ ông, của dì Lãm và trăm ngàn những dằng díu gia tộc khác nữa. Nhưng ông cũng thừa biết rằng mình chẳng có một nghề nào để làm việc cả. Vây quanh ông là sự mù mịt, hoang mang. Để dìm ý nghĩ đó, chỉ còn cách lao vào những trận đánh. Rồi đánh nhau cũng trở nên tẻ nhạt cho đến khi ông tìm được cái cớ để bám vào đấy mà sống. Ông có một cái đích trong những cuộc xung đột đẫm máu. Bên đối phương có một tên khá to, võ thuật của hắn không đến nỗi nào. Ông đã chạm trán hắn hai lần. Cho đến khi hắn tặng ông một vết dao khá sâu nơi bả vai trái, ông quyết định trả miếng lại. Mỗi khi nghe tiếng rít nhẹ, khàn khàn của hắn, ông bước vào rừng với tâm trạng kiêu ngạo. Ông đánh nhanh gọn, không thèm để ý đến xung quanh. Khi rút về, nằm vật xuống tấm ni lông, người ông lại bải hoải, trống rỗng. Những lúc ấy ông thầm nghĩ đến bố và em gái. Ông đau đớn tưởng tượng lại cảnh chia tay. Tiểu đội ông có một người cùng làng, đấy là thằng Chí. Chí to cao hơn ông, ít nói và táo tợn. Nhà Chí ở cạnh nhà bà giáo, cách gia đình ông một đoạn ngắn. Chí ít tâm sự, không hé răng một lời nói gì về làng, mặc dù ông biết nó nhớ nhà đến phát cuồng. Tính nó ông biết từ hồi còn cởi truồng chơi với nhau. Nó học hết cấp hai thì ở nhà. Duy nhất có một lần sau trận đánh về Chí mò đến chỗ nhà ông nằm, lay vai ông thì thào:

- Mày nhớ làng không?

Ông bật dậy gườm gườm:

- Ngủ đi!

Nó nhìn ông lạnh ngắt rồi quay về chỗ. Hình như lúc ấy nó muốn nói gì đó. Ông ân hận, nhưng không đủ thời gian. Tự nhiên Chí giở chứng, kêu đau đầu và không đi. Ông biết nó giả vờ. Vốn dĩ nó là thằng khỏe như trâu, không có biểu hiện đau đầu sổ mũi bao giờ. Ông dựng nó dậy, nó lại ngả xuống. Ông ra lệnh, nó im lặng quay mặt vào vách hầm.

- Thằng hèn! Ông rít lên.

- Tao ốm!

- Không phải!

Ông túm ngực Chí, ông sợ nó bị kiểm điểm. Ông không muốn có một thằng bạn cùng làng sợ chết. Chí vùng dậy nhìn chằm chằm vào mắt ông. Cái nhìn của nó như phanh phui toàn bộ những gì sâu kín nhất mà chính ông còn láng máng. Ông thoáng ngạc nhiên. Hành động cương quyết của ông đối với Chí, ngoài tình bạn chân thành ra, còn có gì nữa. Cái gì nữa làm động cơ thúc đẩy những câu nói dằn dữ ông dành cho nó. Chí nói, giọng run run:

- Đêm nay tao không thích. Mai tao đi.

Ông cười gằn:

- Tao không ngờ mày lại chó thế.

- Câm! Chí gầm lên bất ngờ: -Tao chán, tao nhớ nhà… Nó ngập ngừng nhìn ra khu rừng nhập dần trong sương bạc: -Tao linh cảm có điều không lành sẽ đến với mình. Tao mơ thấy cây si…

- Khỉ, vứt cha cái linh cảm của mày đi. Cây si, cây si. Ông bĩu môi: -Cây si cái con *****!

Ông giắt lê vào người hùng hổ bước ra khỏi cửa hầm. “Tao khinh mày!”. Ông quay lại đai thêm một câu. Chí không trả lời, nó úp mặt vào tay, bả vai rung lên. Bọn ông đến gần mép rừng thì Chí đuổi theo. Ông thở phào nhẹ nhõm. Chí gầm mặt không nói câu nào, nó cố tình đi cách mọi người một quãng. Đêm chạm vào lá, tỏa xuống cỏ. Ông vẫn giữ vị trí đi đầu. Rón rén, thận trọng. Khắp người ông ngứa ngáy, tai căng lên. Chỉ có tiếng gió và lũ dế i ỉ gáy. Im lặng mơ hồ. Ông khịt mũi, khẽ chau mày. Đêm nay mùi hương thơm xuất hiện sớm hơn mọi lần. Chẳng biết lành hay dữ? Gáy ông giần giật. Tảng đá hình chữ Nhân hiện ra lờ mờ.

- á a…

Tiếng thét đột ngột phía bên trái khiến ông bốc lên khỏi mặt đất. Ông quay ngoắt người. Một tiếng đổ nặng nề. Khu rừng rung ào ào rồi thoắt cái lại chìm vào im lặng. Ông bàng hoàng. Tiếng thét đầu tiên trong khu rừng. Luật chơi bị phá vỡ. Mọi giác quan ông bung ra. Mùi hương thơm ngọt rót đầy người khiến ông châng lâng châng lâng. Ông đứng thẳng người rồi thụp xuống, lăn sang bên. Ba bóng người nhẩy bổ vào chỗ ông vừa đứng. Những đường lê sáng lóa hình cầu vồng. Ông chạm phải vật gì ấm nóng. Bên ta! Ai vậy? Tay ông thành thạo lần khắp thân hình bất hạnh đó. Một vũng nhớp nhúa đọng giữa ngực. Ông rờ lên phía trên, tay chạm phải bộ râu quai nón. Ông hét lên một tiếng vỡ rừng và nhẩy vụt ra giữa khoảng trống. Những chiếc bóng chồm đến. Ông vung lê, vừa đánh vừa kêu. Kêu bằng giọng khàn khàn. Kêu như chưa bao giờ được kêu. Toàn bộ sinh lực ông trào vọt, cuồn cuộn và loang loáng trắng. Ông đánh bằng bản năng. Ông lảo đảo nhào từ bên này sang bên kia, mắt ông nhắm nghiền, quai hàm đau nhức nhối. Trước khi khu rừng chìm vào sự tĩnh lặng vô bờ, một tiếng rít khàn sát trán ông và thân hình đồ sộ của hắn ập xuống, kéo theo cả ông. “Món nợ đã được thanh toán sòng phẳng!”. Ông nghĩ thầm, tay vuốt nhẹ vết sẹo nơi bả vai trái. Bọn ông lầm lũi khiêng Chí về. Ông đi sau, vừa đi vừa khóc rống lên như bị chọc tiết. Ánh trăng giàn giụa tràn xuống mép rừng. Ông vượt lên mọi người và quay đầu lại. Lúc ấy ông mới thực sự bị nghiền nát bởi nỗi đau đớn. Nhìn khuôn mặt non choẹt của những người khiêng Chí, ông kịp phát hiện ra rằng bạn bè cũ của tiểu đội ông đã mất hết. Vậy mà ông không hề biết. Ông không hề quan tâm đến từng người. Với ông, tiểu đội luôn có sáu người là đủ. Ông vấp ngã liên tục. Sau lễ truy điệu Chí, ông thẫn thờ lên nóc hầm ngồi. Lần đầu tiên ông quyết định nghỉ một đêm, lấy cớ là chờ người bổ sung. Ông lần ra năm ngôi mộ, vuốt ve từng chiếc một như thủ thỉ trò chuyện. Ông ngồi ở đấy đến khuya, mắt chăm chăm vào khối đen thẫm trước mặt. Khu rừng như chiếc quan tài đen lập lờ giữa màn sương run rẩy huyền bí. Xung quanh im ắng. Gió chạy tít trên những tầng trời. Ông ngửa mặt. Sao chi chít. Những vì sao như chực khóc, chực biến mất vào khoảng mênh mông vô tận. Thốt nhiên ông rùng mình. Ai đó đang lặng lẽ nhìn ông từ trên cao. Cái nhìn xoáy buốt, xuyên qua người ông như lục lọi tận ý nghĩ sâu thẳm nhất. Ông lắc đầu quầy quậy. Ông lừ mắt, nhắm mắt. Cái nhìn vẫn lục tung ông lên. Không chịu nổi, ông rút phắt con lê huơ trên đầu:

- Cút đi!
Ông gào to, nhẩy vọt về hầm, trùm chăn kín đầu. Ông chập chờn mê thấy cây si đang nghiêng ngả trôi. Lần đầu tiên ông đã khóc trong mơ.

Khi giải ngũ, ông ở nhà ba ngày chịu tang bố, sau đó mang toàn bộ đồ đạc của Chí đến giao cho gia đình nó. Ông ngạc nhiên thấy mẹ Chí đón nhận với thái độ hờ hững.

- Có lẽ cháu nhầm! Bà nói, đặt tay lên trán: - Nó đã mang về từ lâu rồi! Nó về nằm dưới gốc cây si như bố nó ngày xưa.

- Có vết gì không bác? Ông hỏi ngô nghê.

- Không lành lặn cả. Da nó trắng hồng, phải cái râu lâu ngày không cạo, trông dữ quá!

Mẹ Chí nhìn lên bàn thờ nghi ngút hương. Ông vội vã lao về. Chính xác hơn là lao ra nghĩa địa, nơi bố ông yên nghỉ vĩnh viễn. Bố đi khi ông đang hậm hực quấy đảo khu rừng. “Mọi người đã về!”. Ông cay đắng nghĩ. “Còn mình lại đi”. Ông rời khỏi làng ngày hôm sau, không ngoái lại.

Ông buồn bã bẻ lại cổ áo. Trước mặt, người thanh niên gầy bẻ ngón tay lục cục. Gã đánh xe vẫn lải nhải điệp khúc cáu bẩn của mình. Rồi như choàng tỉnh, gã im bặt trở lại vẻ lầm lì ban đầu.

- Kìa, một con cò! Người thanh niên gầy háo hức chỉ.

Bạn anh ta nhổ nước bọt vào lòng bàn tay, xoa xoa:

- Đấy là chiếc diều của lũ đốn mạt!

- Trắng nhỉ?

- Ở chỗ tao nhiều bộ xương còn trắng hơn.

- Tởm! Người gầy nhăn mặt vẻ nghĩ ngợi. Lần đầu tiên, ông thấy anh ta suy nghĩ. Lát sau, anh ta ngẩng lên hỏi bạn: - Mày chết bao giờ chưa?

Người to thấp gãi gãi móng chân thò ra ở mõm giầy, gật đầu:

- Rồi!

- Có đúng là nó trống rỗng không?

- Đúng! Đúng! Ờ, trống rỗng, trống rỗng là không có gì chứ gì?

Người gầy gật gù xác nhận. Thấy vậy, bạn anh ta reo lên:

- Không có gì, tức là dựng được tất cả!

- Hay!

Gã đánh xe buột miệng khen, làm người to thấp phổng mũi. Anh ta nhìn gã vẻ biết ơn. Ông nhếch môi quay đi. Hoàng hôn rề rà trải dài, trải dài và se lạnh.

- Có một người đọc toàn giấy trắng.

Gã đánh xe nói lấp lửng. Ông hốt hoảng nhìn gã. Tấm lưng gã cựa quậy.

- Giấy trắng! Người thanh niên gầy trề môi:

- Tôi còn biết có những người cả đời mê chơi gió!

- Phần lớn đều nhảm nhí. Cả cái con tàu chết tiệt kia nữa! Người cao gầy cay độc nói, mặt anh ta lộ rõ vẻ ám chỉ.

Mấy vạt lau hiện ra rồi trôi qua chậm chạp. Mùi chè chét đặc lại bao bọc ông. Ông chun mũi thở mạnh như đẩy tất cả không khí trong người ra ngoài. Chiếc xe trồi lên, sụt xuống. Lại trồi lên, sụt xuống. Người ông hẫng đột ngột.

Ông rơi vào miệng vực khổng lồ, đen ngòm. Ông vật vờ hàng tháng trời trong trạng thái vô nghĩa. Nằm giữa mẹ con thằng Tĩnh, ông không ngủ được, đầu óc rối tung. Sau này nghĩ lại, ông thấy mình phần nào đó yếu đuối. Ông không tin vào bất cứ một hy vọng gì. Họ hàng thân thích không còn ai, đứa em gái duy nhất lại chửa hoang, nó sống bê tha trụy lạc. Ông nhớ đến Xoan, ông bám lấy điều đó làm hy vọng sống duy nhất. Rồi hình ảnh Xoan cũng bị chìm lấp bởi quãng thời gian trống trải. Ông điên lên, chỉ muốn tìm đến nơi nào đó vắng người. Đôi lúc ông nẩy ra ý định táo bạo là trở lại cánh rừng ma quỷ kia để chui vào đó mà sống. Mặc dù cuộc chiến ở đấy chưa dứt nhưng ông sẽ đến với một danh nghĩa một kẻ không phản đối hay ủng hộ bên nào. Ông sẽ tự lập và hoàn toàn tách biệt với cái thế giới đẫm máu ấy. Nhưng rồi miếng cơm manh áo lại cuốn ông đi ngả khác. Ban ngày vợ chồng ông kéo xe cải tiến thuê, đêm về ông lại trằn trọc với những kỷ niệm, những câu hỏi đang ngùn ngụt trong đầu. Những lúc như vậy ông cố gắng gạt bỏ chúng, chỉ giữ lại hình ảnh lão Biền để vuốt ve cho nguôi ngoai cơn nhớ.

Lão Biền là bạn ông từ thuở nhỏ. Lão sống độc thân trong túp lều giữa ngã ba của làng. Quanh năm suốt tháng, lão kiếm sống bằng nghề cắt tóc thuê. Vóc lão đậm chắc như cột lim ngâm nước. Ngày trẻ lão xuýt nữa lấy dì Lãm. Nhưng chẳng hiểu sao hai người lại vùng vằng bỏ nhau. Nghe nói hình như dì Lãm không đồng ý vì chê lão bẩn thỉu, tục tĩu. Mẹ ông bảo, ngày cưới dì Lãm lão giở trò phá đám, cứ cởi truồng chạy trước đoàn người đưa dâu, vừa chạy vừa đái. Dì Lãm coi lão như con bệnh. Không bao giờ dì cho phép ai nhắc đến tên lão trước mặt dì. Thỉnh thoảng lão Biền lại sang nhà ông chơi, nói huyên thuyên đủ chuyện trên trời dưới đất, uống liền một lúc năm sáu chén nước rồi về. Có lần ông thấy lão ủ rũ ngồi nói chuyện với bố mẹ mình. Khi lão về, mẹ ông chép miệng:

-Rõ khổ, người với chả ngợm, có bộ toong đơ lại mất. Giờ thì lấy gì mà làm ăn!

Lão bị ai lấy trộm mấy bộ toong đơ Trung Quốc. Hôm sau, ông thấy lão cắt tóc cho khách hàng bằng chiếc kéo mà mẹ ông hay dùng khâu vá. Mỗi lần ông từ thị trấn về, lão Biền lại huơ chiếc kéo thành một vòng điêu luyện, chép miệng:

- Chú mày về đấy hử? Khá chứ!

Ông chỉ cười đáp lại. Cắt tóc ở chỗ lão từ lúc bé ông đâm quen. Mặc dù ở thị trấn có nhiều thợ cắt tóc giỏi nhưng ông chỉ về để lão cắt cho. Quàng chiếc khăn vàng úa cáu bẩn quanh cổ ông, lão nháy mắt:

- Sắp lấy vợ chưa? Lấy đi để biết thế nào là đời người chú mày ạ.

- Cháu ấy à, còn lâu.

Ông mắm môi tránh cười. Ông mắc cái tật hễ nhìn vào gương là cười ngặt nghẽo. Có bận lão Biền chệch kéo, sỉa vào cuống tai ông một vết khá sâu.

- Cún con, đừng vờ vịt. Mai kia đến lúc động cỡn lại không cuống lên đấy. Lấy mẹ nó con cái Xoan làng mình đây này. Nó cũng kháu đáo để. À mà nó cũng học với cậu kia mà? Thôi, xong đứt đi!

- Cháu không thích.

Ông đỏ mặt nói ngượng. Lão Biền cười hềnh hệch:

- Ngu bỏ mẹ. Đi vào cái hang của con ấy là nhất trần đời. Ngoài ra hang nào cũng đáng sợ cả. Chú mày không biết chứ, ngày xưa tao cũng ghê lắm. Mò mẫm ra trò. Đủ các loại hang. Ngày ít ra cũng dăm bận.

Tính lão thế. Cả làng xô đến hàng lão vì cắt tóc thì ít mà hóng chuyện lại nhiều. Họ nghiện những câu nói tục tĩu của lão. Nghe đủ thứ chuyện trong làng với từng chi tiết một. Lão Biền kể cũng khôn. Lão chỉ cung cấp chuyện hàng xóm cho những ai đến cắt tóc, mà lão nói rất khẽ, đủ cho người đang phải cắt tóc nghe được. Dạo bà giáo đẻ lần thứ ba, hàng lão Biền xúm đông xúm đỏ người. Lão cứ việc chậm rãi hớt tóc từng người một với những câu nói thủng thẳng lập lờ. Kỳ nghỉ, ông về tới đầu dốc, thấy lão ngồi duỗi chân dưới gốc cây. Đắng cay. Chiếc gương gá tạm lên thân cây. Quán của lão bị cháy không hiểu nguyên do từ đâu. Lão xin bố mẹ ông cho ở nhờ sau chái nhà. Cũng đợt ấy mẹ ông thổ huyết, mất. Bà mắc bệnh lao hàng chục năm nay

Những đứa trẻ chết già (tiếp Phần 5)

Nguyễn Bình Phương



Lão Biền có mặt cùng bố ông khi bà hấp hối. Lão lau chỗ máu thổ ra ở phản của mẹ ông rồi tắm táp thay quần áo cho bà. Không hiểu sao sau đám ma của mẹ, em gái ông càng ghét lão.

Mẹ ông mất được hơn tuần thì lão Biền dựng nhà mới. Lão lấy đâu ra số tiền khổng lồ đó, chẳng ai biết. Lần lên thị trấn học, em gái ông nói rằng chính nó đã trông thấy lão Biền nhân lúc thay quần áo cho mẹ ông, đã lấy trộm dưới gối của bà một gói tiền. Bố ông mất, cũng chính là người đứng ra lo liệu tất cả. Rồi ông nghe nói lão đã chết. Người ta đồn cái chết của lão có nhiều những bí mật dị kỳ. Ông không thể tưởng tượng được cái chết của lão xảy ra như thế nào. Tuy rằng ông cũng láng máng hiểu rằng lời đồn đại của dân làng có phần đúng. Đó là dịp ông trở về để sửa sang mộ cho họ hàng. Ông mang cả thằng Tĩnh đi theo. Nhưng đến đầu dốc hai bố con ông không dám đi tiếp nữa. Riêng ông, ông sợ kỷ niệm, sợ nhìn thấy cây si, thấy mộ lão Biền, thằng Chí. Ông sợ tất cả. Hai bố con ông đứng trên dốc nhìn xuống bãi tha ma của làng. Giữa trưa, ông thấy những nấm mộ lúp xúp. Có một nấm mộ đen tuyền nằm cuối bãi. Nấm mộ đó hắt lên vệt sáng như ánh nắng trong gương phản chiếu lại. Ông lặng nhìn rồi nắm tay thằng Tĩnh, quay gót về ghềnh đá. Vĩnh viễn không bao giờ ông trở lại đấy nữa. Trừ buổi chiều hôm nay. Mà cũng chưa chắc. Ông không biết mình ngồi trên chiếc xe trâu này từ lúc nào, ở đâu. Và nó, chiếc xe trâu với ba con người lạ lẫm sẽ đưa ông đến đâu? Trở lại làng ư? Đi đâu nhỉ? Khỉ thật. Ông biết mình sẽ còn ngồi lâu nữa, lâu bằng quãng thời gian chiếc xe xuất phát. Mà nó đã xuất phát cùng ông từ đời nảo đời nào rồi cũng nên. Dù vậy, ông vẫn không loại trừ khả năng rằng biết đâu mình mới chỉ ở trên xe có hai phút đồng hồ. Thực lạ lùng. Con tàu bên kia cũng vậy, nó lao vùn vụt như cố gắng bứt khỏi tầm mắt của ông mà không được. Nó hất khói về phía sau như nổi cáu. Ông thoáng thấy trong con tàu, qua cửa toa, có duy nhất một bóng người. Cái bóng ngả ra sau, in trên nền sáng rõ nét. Một người trong con tàu dài lê thê. Ông nheo mắt. Trai hay gái nhỉ. Là trai, anh ta có giống gã đánh xe này không? Gã đánh xe, một kẻ vô cảm với chiếc lưng gù này, đã được tạo sinh từ ai nhỉ? Lúc này ông đang tay trắng, đang tự do hoàn toàn như lão Biền, người bạn thân của ông. Lão ta chẳng vợ con gì cả. Ông cũng thế. Tất nhiên ông chỉ dám so sánh với lão Biền khi mình đang ở thời điểm này. Ông giụi mắt, cố gắng đến tuyệt vọng để tưởng tượng về cái chết của lão. Trán ông rúm lại, những thớ nhăn châu vào nhau. Nhưng lúc sau ông bừng mắt, gạt mồ hôi. Không thể được. Lão Biền không hiện lên trong ông. Ông chỉ thấy một màn sương màu đen phủ kín mắt mình. Trong màn sương ấy có tiếng đập cánh lạch phạch và tiếng rúc đứt quãng của cú mèo.

Không ai biết rõ ràng nguyên nhân về cái chết của lão Biền.

***

… Lão khó thở vô cùng. Mở cửa, lão thấy đêm quả là dài. Bóng tối ở đâu kéo ra nhiều đến thế không biết. Lão thoáng rùng mình, người ngợm, chân tay ngứa ran. Những thớ thịt ở bả vai lão giần giật chạy. Lão biết thế là mình sắp đổ xuống giường hàng tháng trời, lão chưa thấy mình ốm bận nào. Người ta bảo kẻ ít ốm vặt khi ngã thì ngã ra trò. Lão buồn nôn. Đưa hai tay vào miệng, lão móc nhưng chẳng ăn thua gì. Từ sớm đến giờ lao chưa có hạt cơm, chén nước nào vào bụng. Lê trở lại giường, lão chỉ kịp chống hai tay lên đỡ thân. Cả người lão đã bị lôi xuống, nằm bẹp dí. Lão thở khò khè. Thở như người bị hen suyễn. Qua ô cửa sổ nhỏ bằng chiếc gương, mắt lão lờ đờ nhận ra một mảng tối đặc. Có một ngôi sao xanh đang rung rinh sáng. Có độc một ngôi sao. Cái gì thế nhỉ, chẳng lẽ đấy là ngôi sao giành cho riêng lão. Có thể là mắt. Một con mắt nhấp nháy ma quái. Nó xa vời, nó giễu cợt sự bất lực của lão. Ngôi sao thoắt từ xanh biến thành tím rồi thành đỏ và lúc sau nó biến sang màu đen khi toàn bộ mảng tối xung quanh đột nhiên trở lên sáng nhờ nhờ. Ngôi sao như chấm đen côi cút. Lão nhắm mắt xây người vào tường. Lúc này, lão mới thấy cơn ngứa dội lên. Ngứa kinh khủng. Ngứa đến mức lão muốn cấu từng mảng thịt của minh để vứt đi. Tay lão cào cấu khắp người. Rồi chính những ngón tay ấy báo cho lão cảm giác mềm, ram ráp. Lão ghếch cẳng chân lên, hé mắt nhìn. Lão không tin vào mắt mình nữa. Tại sao chân lão lại thế này. Lông. Không, chân lão đen tuyền. Nó mọc đầy tóc. Tóc dài lắm. Dài đến mức rũ xuống và bện thành một lớp dày bọc lấy ống chân. Lão đưa nốt chân kia lên kiểm tra. Rồi đưa hai cảng tay lên dí sát mắt. Lão rên lên khe khẽ, tuyệt vọng. Đầu lão tê dại, mụ mị. Lão gọi nhưng không thành lời. Trước mặt lão là một biển ánh sáng trắng lấp lóa, mênh mông. Những cái đầu nhấp nhô diễu qua mặt lão. Những cái đầu với mớ tóc cứng queo, cớm vàng. Tóc nhiều quá. Bạt ngàn là tóc và những cái đầu kết thành một khối dày đặc. Cái khối nhấp nhô như ruộng cày khô. Lão bủn rủn chân tay. Có một người đàn bà chầm chậm đi từ xa đến. Bà ta bước trên những mớ tóc, áo người đàn bà đó trắng toát. Bà ta tiến dần đến phía lão. Không phải bà ta bước nữa, mà nhẩy lóc cóc từng đoạn một. Hai chân bà ta bị bó chặt bằng vải liệm. Người đàn bà đến trước mặt lão và lão rú lên kinh hãi. Người đàn bà không có mặt. Mặt bà ta chỉ là một khoảng rỗng đen ngòm. Mớ tóc lòa xòa bay lật phật lật phật. Lão thấy mình ngã ngửa, chân tay giãy giụa. Người đàn bà nghiêng sang bên, cố gắng rút một tay ra khỏi lớp vải và chìa về phía lão. Lão vùi mặt xuống không dám nhìn. Bàn tay người đàn bà càng vươn dài ra, chạm vào cổ lão. Người lão như có một luồng điện giật buốt. Toàn thân lão run lên vì khí lạnh từ tay người đàn bà truyền vào. Với một cố gắng phi thường, lão gạt mạnh tay người đàn bà và vùng chạy. Nhưng người lão nhũn nhẽo, không cất chân lên nổi. Bàn tay vẫn kiên trì chìa trước mặt lão. Trong những ngón đen xám và héo quắt đó, lão thấy một bọc tiền. Lão lại rú lên.

- Cầm lấy đi, cầm lấy mà trả lại cho tôi.

Tiếng đàn bà vọng từ đâu đến, mơ hồ dội vào tay lão. Như kẻ mất hồn, lão cầm lấy bọc tiền và một lần nữa lại rùng mình vì lạnh.

- Cầm lấy mà trả lại cho tôi nhé!

Giọng đàn bà van nài. Lão gật đầu. Người đàn bà xoay người lóc cóc nhẩy đi. Chưa kịp hoàn hồn lão lại ngửi thấy mùi hương thơm lựng. Lão toan bỏ chạy nhưng không kịp. Từ phía người đàn bà lúc nãy, xuất hiện một dòng người đi hàng đôi. Dòng người này vô tận diễu qua mặt lão. Lão thấy chú rể thô kệch đi cạnh cô dâu. Cô ta ôm bó hoa lay ơn trắng muốt. Mặt cô cúi xuống. Đoàn người đi, không ai nhìn lão, họ coi lão như cái cây dại mọc ven đường. Lão để ý và thấy không ai trong số đó có mũi. Tất cả đều mất mũi. Mùi hương thơm tỏa ra quanh họ. “Ta sẽ cởi truồng”. Lão nghĩ. Rồi lão nhanh nhẹn cởi áo quần và định chạy lên trước đoàn người. Nhưng lão vội vã lao vọt về phía sau. Người lão đầy lông. Lão kinh hoàng chạy trốn mọi người, chạy trốn cả chính mình. Lông mọc khắp người lão. Rậm rì và đen mượt. Lão vẫn chạy điên cuồng, tay khư khư ôm bọc tiền. Lão chạy về nhà, xô cửa vào nhưng rồi nhìn thấy chiếc gương trước mắt, lão lại quay ra. Xung quanh im lặng. Tất cả đều đen tuyền. Chạm vào đau lão cũng thấy tóc. Tóc mọc khắp người, tóc làm cỏ trên đất. Những con cú mèo đập cánh loạt xoạt bay theo lão.

- Đi trả cho tôi nhá! Trả cho tôi nhá!

Tiếng thầm thì gọi lão trong màn đêm hoang dã. Lão gật đầu bước nhanh. Lão thấy hơi bình tĩnh trở lại. Lão vượt qua những lùm cây đang phập phồng thở. Lão đi cạnh gốc cây si rồi vòng phía trái. Trước mát lão, những ngôi mộ nổi bật trên nền đen. Những ngôi mộ trắng toát. Trên trời, ngôi sao vàng sậm to dần. Không biết lão đến với ngôi sao hay ngôi sao đang tiến lại phía lão. Lão vấp ngã và thấy đau nhói ở ngực. “Mình sẽ trả lai bà ấy. Sẽ trở lại…”. Tay lão bóp mạnh bọc tiền và lão kịp nhận ra một vệt sáng rớt nhanh xuống chân trời. Ngôi sao biến mất…

Dân làng tìm thấy xác lão nằm sấp mặt trên một ngôi mộ của làng. Lão chết, người mọc đầy tóc, không ai nhận ra mặt lão nữa vì tóc đã phủ kín. Tay lão nắm chặt một bó tiền âm phủ nhàu nát. Trên lưng lão chi chít vết chân cú mèo. Khi chôn lão xong, mộ lão mọc lên một loại cỏ đen và nhỏ. Cho đến tận bây giờ đám cỏ ấy không mọc thêm cũng chẳng lụi đi, nó cứ bình nhiên như lúc mới mọc. Hết mùa đông, mùa thu, mùa hạ và mùa xuân. Loại cỏ ấy tồn tại mãi mãi và đọc nhất trên mộ lão, cung như chiếc gương lão dùng cắt tóc khi còn sống, người ta đặt trên nóc mộ lão, nó bắt sáng quanh năm, không hề mờ cũng chẳng rạn vỡ. Mỗi khi mặt trời dội vào, kể cả mặt trăng cũng vậy, chiếc gương hắt lên trời một vệt sáng thẳng căng như lưỡi dao phay chém vào bàu trời vô tận.

Gia thế nhà ông Trình khá phức tạp. Cụ ông là người Phổ Yên, lấy hai vợ, một bà ở quê, một bà ở ngay tại Vũ Nhai. Hai bà sinh cho cụ được bốn con trai cả thảy. Theo lệ, một năm cụ lên ở với mỗi bà vài tháng rồi phiêu bạt ở đâu đó, chẳng ai biết.

Cuối đời cụ bỏ thói giang hồ, về ở hẳn với bà hai ở tại Vũ Nhai. Bố ông Trình có hai anh em sinh đôi. Chẳng hiểu sao một dạo cả nhà dọn vào Trại Cau ở. Sau đó ông nội chuyển về Phổ Yên, còn bố ông cùng với hai ông bà già quay trở lại đóng đô ngay chùa Phù Liễn. Năm hai mươi tuổi, vì gia đình neo người, ông Trình lấy vợ để có người săn sóc cho cha mẹ lúc đau yếu. Ông sinh được ba người con thì hai đứa đầu chết đuối một ngày tại hồ trước chùa, năm đó chúng nó mới tám tuổi. Nhà ông chỉ còn độc đứa con gái út. Ngược lên trên chút nữa, dòng dõi nhà ông làm đến quan to tại Vũ Nhai. Sau vận hạn, tan nát cả, rồi có người nổi lên thành giặc cỏ. Trải qua mấy đời, để tránh thảm sát, từ họ Yên dòng dõi nhà ông phải chuyển thành họ Lương.

Từ bé ông Trình nổi tiếng là người có khiếu học võ. Mười tuổi ông đã thành thạo hàng chục bài thái cực quyền, mười ba tuổi, đứng đầu khắp vùng trong các cuộc tỷ thí. Mười bảy tuổi, thầy dạy đã phải cúi đầu nhường bước cho ông sải cánh đến ban võ khác. Ba năm lang thang tìm thầy học bạn, khi vừa lấy vợ, cũng là lúc không một ai ở bốn tỉnh phía bắc dám thách đầu với ông. Bố ông Trình là người khí khái, thân hình vạm vỡ, tiếng nói sang sảng như sắt thép. Về già cụ suy sụp rất nhanh, sau một trận cảm đột ngột. Trước khi bố mất, ông Trình mới nghe loáng thoáng rằng cụ còn có một đứa con riêng với người đàn bà hàng xén nào đó, cũng ngay ở chùa Phù Liễn. Ông hỏi mẹ, nhưng bà cụ chỉ lắc đầu quầy quậy. Tất nhiên chẳng bao giờ ông tin điều đó có thực, nếu như mẹ ông không gật đầu, và nếu có đi nữa cũng chẳng bao giờ ông tìm ra đứa em mình, bởi vì quanh khu Phù Liễn có hàng chục người bán hàng xén. Ông Trình nghiến răng rời bỏ vợ con vào xóm trại ở. Vợ ông không biết nguyên nhân gì. Bà chỉ mang máng rằng chồng mình đi thực hiện lời dặn dò của dòng dõi. Bà ít nói, tính hiền lành. Suốt ngày ngồi bên chiếc máy khâu với cô con gái. Ông Trình đi, cứ hai năm lại lén lút về thăm vợ con, mỗi lần về bà vợ lại thấy chồng mình đăm chiêu hơn, nhưng cũng vạm vỡ, hiền từ hơn. Bẵng đi mấy năm, một lần về thăm nhà ông Trình bắt gặp vợ mình đang ngủ với một gã con trai lạ ít hơn bà dễ đến hai chục tuổi. Thấy ông bước vào đột ngột, hai người mặt cắt không còn giọt máu. Ngắm gã trai chỉ trạc tuổi con đầu mình, ông buồn bã hất hàm:

- Về đi, cậu bé!

Gã trai lao vụt ra ngoài, còn vợ ông ngồi thừ bên mép giường. Mặt bà chảy xệ xuống, lành lạnh. Ông lách cửa buồng, lặng lẽ ngắm đứa con gái đang mê mệt ngủ, lòng dội lên cảm giác xót xa, uất hận. Hai bàn tay gân guốc bóp chặt lại thành hai quả sắt lồi lõm. Ông quay phắt sang vợ. Khi cú đấm khủng khiếp sắp chạm điểm, ông đột ngột dừng tay, người đổ ập xuống như cây chuối bị phạt ngang. Ông khóc rưng rức. Sau này, nằm một mình trong căn nhà giữa xóm Trại, ông nghĩ lại tất cả. Ông không thể trách vợ mình được. Người đàn bà ấy đang ở thời kỳ tái xuân, trong khi chồng cứ biền biệt bốn năm trời. Đôi khi ông vùng dậy định bỏ hết tất cả để về với vợ con. Nhưng rồi có một uy lực thiêng liêng nào đó bắt ông ở lại. Đây là lời trăng trối của dòng họ được bố ông giao lại cho ông. Lời trăng trối ấy phải được thực hiện. Bởi vì nó không những đem hạnh phúc đến cho gia đình ông sau này, mà là danh dự dòng tộc nữa. Bao năm đeo đuổi, ông Trình biết rằng giờ đây vấn đề chỉ còn là thời gian. Ông vừa nhẩm tính, cân nhắc thận trọng vừa cảm thấy sốt ruột, nóng vội.

Trong đám thanh niên theo ông học, người quan trọng hàng đầu là Hải. Người thanh niên này trở thành nhân vật quyết định hành động của ông. Ở Hải ông nhận ra nét gì đấy giống mình hồi trẻ. Cũng cục tính, cũng có khiếu học võ và điều quan trọng nhất, Hải bao giờ cũng giữ được bản lĩnh của mình. Nghĩ ngợi lan man, ông Trình vẫn không thoát ra khỏi nỗi ám ảnh về Hải. Đêm, ông mơ thấy anh ta mỉm cười chế giễu mình. Ông tỉnh dậy, bàng hoàng, trong lòng dội lên sự nuối tiếc, sợ hãi. Ông vắt óc nghĩ lại, cho đến khi thốt thành tiếng rên. Giờ đây, đối với người thanh niên đó, ông gần như hết vốn. Ông đau khổ nguyền rủa mình, tại sao lại hồ đồ như vậy. “Sẽ đến lúc mình và nó không tránh khỏi gặp nhau!”. Ông Trình vỗ gối than giữa đêm. Những buổi tập sau, ông tự nhắc mình hãy chừng mực hơn nữa đối với Hải, nhưng rồi như có một mãnh lực hút ông lại với anh ta không thể cưỡng lại được. Ông chăm chút cho Hải từng thế đứng, dáng tay, cho đến cả luồng công lực điều hòa trong ngóc ngách cơ thể. Hải tiếp thu nhanh và chịu khó ôn luyện. Chỉ cần ông bảo qua là Hải đã nắm chắc như từng học hàng chục năm.

***

- Thôi, các cậu về được rồi!

Ông Trình khoát tay. Đám thanh niên vơ áo lầm lũi theo nhau xuyên vào bóng đêm đồi núi. Đang định đứng dậy, ông Trình chợ nhìn thấy Ngân còn đang loay hoay làm gì trong góc lều tối mờ.

- Sao, còn vướng gì hả Ngân?

Ông tiến lại, khom người, chui vào, vỗ nhẹ lên vai đứa học trò. Ngân quay phắt lại, mắt long lanh.

- Đêm nay cháu… à em… em không muốn về.

Ông Trình ngạc nhiên lùi một bước… Ngân đưa tay phanh áo, tiến sát ông. Dưới trăng, bộ ngực mới nhú sáng như lòng trứng gà.

- Làm gì…

Ông Trình lắp bắp, Ngân cởi hẳn áo, nhanh như cắt vít đầu ông vào ngực mình. Nó rên rỉ:

- Em sẽ cho anh!

Mùi con gái xộc lên khiến ông Trình tối tăm mặt mũi. Ông chợt hiểu. Có con thú trong ông đột ngột thức dậy. Ngân ngả người xuống nền lá khô, tự động cởi bỏ mọi thứ còn lại. Thân hình nó vẫn cong queo như mọi lần, duy chỉ có sức nóng là tăng lên gấp bội. Ông Trình nhắm mắt, răng nghiến nhau ken két. Đêm rên rỉ tiếng côn trùng. Người ông Trình phủ kín người Ngân, nó dướn mãi lên, thở khò khè rồi chuyển sang rú rít vang cả thung lũng. Đợi cho Ngân mặc xong quần áo, ông Trình bảo, giọng rè đặc:

- Về đi, muộn rồi!

Ngân ngồi xuống bên cạnh, nó vuốt ve mái tóc dày, hơi đốm bạc của ông, rì rào như con ruồi:

- Em rất thương anh. Em muốn anh không rời em nửa bước, có được không?

Ông Trình không trả lời, đầu óc mụ mị hẳn đi. Chẳng biết ông nghĩ có lâu không, nhưng khi Ngân vuốt ve ông lần nữa, cơ thể ông lại hực lên. Và ông lại dằn Ngân xuống. Hai người quấn chặt nhau, lăn lộn giữa thung lũng mù mịt sương trắng. Tiếng rên của Ngân hệt như tiếng con thú đang lồng lộn, giãy giụa vì bị chọc tiết. Ông Trình rùng mình gỡ Ngân ra, cứ thế ôm quần áo tồng ngồng chạy khỏi thung lũng. Tiếng rên ấy gợi lại ông một kỷ niệm. Nó chẳng khác gì tiếng gã đàn ông dân tộc ở Linh Sơn bị ông đâm chết để giành lấy tờ giấy nhàu nát ông đang giữ. Từ tấm giấy đó ông bắt đầu tất cả…

Hải định rẽ về nhà thì gặp Lanh chắn đường. Lanh mặc quần áo phong phanh, tóc rối bù. Hai người đối diện nhau cạnh bờ rào gai găng.

- Làm thế nào thì làm, nó đánh tôi suốt ngày đây này!

Lanh vạch ngực, dưới trăng Hải thấy những vết tím bầm giữa hai bầu vú của ả. Cổ Hải nghẹn đắng, tay hắn nổi gân vặn vẹo. Lanh sụt sùi mạnh dạn bấu vai Hải, hắn hỏi giọng sin sít:

- Nó đâu?

- Đang ngủ. Nó nốc rượu từ chiều tới giờ! Khổ quá.

Hải thọc tay vào ngực Lanh, nói thoảng:

- Tiên sư thằng cụt!

- Cả bố nữa, bố bên ấy cũng chửi tôi! Lanh rền rĩ.

- Chấp làm gì ông già. Hay là…

Hải ngập ngừng, mắt lảng sang bên, Lanh tựa cả người vào hắn, hơi nóng phả ra trùm lấy ngực gã nhân tình.

Làng im ắng, đột nhiên mấy con chó đồng thanh tru lên ằng ặc rồi tắt lịm. Trong đám sương cuồn cuộn chuyển động, sông Linh Nham rì rầm rì rầm ai oán.

- Bây giờ hãy bình tĩnh, để tính xem đã. Nó còn lôi thôi, đây vặn gẫy cổ.

Hải nói, xăm xăm bỏ về. Lanh thẫn thờ nhìn theo, ôm mặt ngồi thụp xuống.

Trong khi đó, ở cuối làng, lão Liêm đang ngồi trong nhà Bào mù, mặt nhăn nhó, khổ sở. Bào mù năm nay trạc ba mươi, đầu cắt trọc lốc. Anh ta không cha mẹ, sống độc thân với cây gậy. Bào nổi tiếng là người bí hiểm, cả về nguồn gốc lẫn tính nết và cách sinh hoạt. Bị mù bẩm sinh nhưng Bào có đôi tai thính hơn mức bình thường, có thể nghe được cả những bước chân rón rén cách mình hàng cây số. Người làng Phan thấy lạ một điều là chưa bao giờ Bào nói sai cái gì. Anh ta ít nói, nhưng đã mở miệng thì cấm có chệch tí nào. Mà không hiểu sao chuyện gì Bào mù cũng biết, dẫu anh ta suốt ngày chỉ có việc đi từ nhà ra bờ sông Linh Nham để tắm. Đám đàn bà con gái phục lăn Bào mù về chuyện đoán người đẻ con trai hay con gái. Còn cánh đàn ông, hễ thịt chó, muốn ăn tiết canh đều phải nhờ đến bàn tay quờ quạng của Bào.

Bào mù không ưa trẻ con, nghe thấy chúng từ xa, anh ta đã lầm bầm chửi rồi lảng sang đường khác. Bất lắm, không tránh được, mới chịu đứng im như gốc cây bên đường chờ chúng đi qua. Khốn một nỗi lũ trẻ lại không buông tha Bào, chúng chỉ rình rập chờ anh ta đái là reo ầm ĩ cả lên. bào mù rất khổ sở vì chuyện đó, bởi vì ngày trước có một lền, không hiểu trời xui đất khiến thế nào mà anh ta lại vạch quần đái ngay vào cửa miếu nhà vợ chồng Thái rỗ, cháu của bà Nguyệt. Khi vợ Thái rỗ chạy ra la hét Bào luống cuống xin lỗi:

- Tôi mù, bà thông cảm. Tôi cứ tưởng đấy là bụi cây. Rồi anh ta lẩm bẩm: - Thảo nào, nghe nó cứ câng câng khác hẳn mọi lần.

Vợ Thái rỗ vốn đanh đá có hạng, ả tru tréo ầm ĩ như nhà đang cháy. Bào mù cáu lắm, để trị cho ả một trận, anh ta quát lên:

- Con mẹ này, lắm mồm thế không biết. Sao nhìn thấy người ta vạch quần ra đái lại không nói ngay, hử… Hay là định nhòm ngó cái của ấy, thèm hử?

Vợ Thái rỗ gầm lên, nanh nọc, nhảy tâng tâng rỉa rói vào mặt Bào mù.

- Của giun chết như mày có đem đến bà cũng lẳng mẹ nó đi. Thằng mù, chỗ thờ kính nhà người ta thiêng liêng thế mà dám đái ngay vào đấy. Từ nay, nhà con này mà hết lộc, thì đừng có trách…

- Này thì lộc!

Bào mù điên tiết vạch chim ra cho vợ Thái rỗ ngượng. Không dè, ả táo tợn xông vào túm ngay lấy vặn đến ngoéo một cái. Bào thét lên đau đớn, khua gậy lộc cộc lủi mất. Từ đấy hễ thấy Bào mù, lũ trẻ lại réo tên vợ Thái rỗ ra mà gọi trêu.

- Tao thì tao cầu cho chúng mày ăn cứt cả lũ.

Bào rủa đám trẻ, chúng ré lên cười như nắc nẻ, đồng thanh hô váng làng:

- Bào chim to. Một hai ba. Bào chim to!

Rồi ù té chạy khi thấy anh ta cáu tiết cúi xuống vơ đá ném.

Lão Liêm ho khan nhìn lơ đãng ra ngoài sân. Bào mù mân mê đầu cây gậy, hai con mắt đỏ lòm nhấp nháy nhấp nháy:

- Chi bằng bác cho đón cô ấy về là xong hết.

- Để rồi nó lại lăng loàn với đám con trai làng này à? Không được.

Lão Liêm hậm hực ra mặt, ruột gan lão tưởng như đang lộn tùng phèo lên cả. Cái tin sét đánh về Loan do nhà trường thông báo khiến lão như kẻ mất hồn. Lão giấu vợ, tìm đến Bào để tâm sự. Chỉ có Bào còn khả dĩ giữ mồm giữ miệng được.

- Không, đón về gả chồng chứ bác!

Lão Liêm lắc đầu quầy quậy, giọng méo xệch: - Tôi biết tính con này, đời nào nó thèm vơ chồng ở xó này, vả lại chẳng ai dám rước nó nữa đâu!

- Thiếu gì, bác cứ lo xa. Cô nhà ta còn trẻ đẹp, lại có học. Nếu không ai lấy, bác cứ đem sang đây cho em.

Mặt Bào lạnh tanh khi nói. Lão Liêm trợn mắt, hộc lên một tiếng:

- Chưa phải lúc đùa đâu.

- Hì, em nói thực lòng.

Bào gõ đầu gậy canh cách xuống nền nhà. Con tắc kè đầu hồi kêu nhịp lẻ. Gió thốc vào hơi lạnh khiến lão Liêm rụt cổ xuýt xoa: ”Mùa đông đến rồi”. Lão thầm nghĩ và bỏ về. Đến cửa nhưng sực nhớ, lão quay lại vỗ vai Bào vẻ thân mật:

- Tôi nhờ cậu một việc này.

- Vâng!

Bào mù sốt sắng, giậm chân, tai vểnh ngược lên.

- Khi nào cậu nghe tiếng chân lạ chuẩn bị vào làng, cậu cố gắng báo tin cho tôi biết. Được chứ?

Bào chuyển gậy sang tay trái, gật gù:

- Khó gì điều đó. Thoắt cái giọng anh ta chuyển sang ỡm ờ: -Nó xuất hiện đến lần thứ ba rồi ấy nhỉ. Hì, còn một lần nữa…

Lão Liêm há hốc mồm chằm chằm nhìn Bào mù, yết hầu lão đưa lên đưa xuống như con thoi. Bào vẫn leo lẻo như không:

- Giữa tháng đông, sao lại đi qua. Con người ấy đang sốt ruột, ông ta được cả, chỉ tội gan bàn chân hơi bị hãm. Cậu Hải làm đá tảng chặn đường ông ấy. Bào bấm ngón tay: - Đầu mùa xuân xe trâu không biết có về được không đây, chà!

Lão Liêm chẳng hiểu ra làm sao cả, lão nghĩ Bào lên cơn thần kinh. “Dễ lắm, đêm vắng như thế này, ai mà chả thần kinh hâm hấp”. Lão tấp tểnh bỏ về. Bào mù vẫn huyên thuyên một mình cho đến lúc hỏi không nghe tiếng lão Liêm trả lời anh ta mới quay sang nằm vật lên tấm phản, đánh một giấc đến trưa hôm sau. Bào mù biết có người đang rình rập ở làng này. Anh ta nghe bước chân của ông Trình vọng tít từ thung lũng đến, lần rõ nhất là hôm con thú xuất hiện. Hôm đó, hai tiếng chân lạ cứ vọng vào tai hành hạ anh ta đến sáng.

***

Trở trời. Cụ Trường khó ngủ, ho sù sụ. Cụ nằm ngửa, nhìn trân trân lên trần nhà. Trong đám sương mờ đục của trí nhớ người già, cụ cố gắng tìm lại điều gì đó được cất giữ khá lâu. Nghĩ mãi, nghĩ mãi mà chẳng hy vọng chút nào, trong đầu cụ chỉ rặt một lớp trắng mênh mông, dày đặc. “Gay đấy!”. Cụ lẩm nhẩm vẻ khổ sở và chìm vào trạng thái lơ mơ. Có những luồng khói chuyển động nhẹ thênh, rồi trong làn khói ấy xuất hiện bóng người. Rất đông người, toàn quần áo trắng, cả những thanh gươm cũng trắng. Đám người lặng lẽ giễu qua mặt cụ Trường, nghe được cả tiếng thở hổn hển, nặng nhọc của họ. Đám người tiến vào chân một quả núi, họ dừng lại bàn bạc điều gì rồi tản ra. Thốt nhiên người đi đầu, ở gần cụ Trường nhất, há to mồm, Rút phắt thanh kiếm ra khỏi bao. Từ sườn núi có dễ đến bốn chục người lạ, tóc tai bù xù, quần áo rách rưới tràn xuống, dao kiếm vung hoa cả mắt. Một trận huyết chiến kinh hoàng xảy ra. Những con người trắng toát quấn quýt vào nhau, gươm bổ ngang bổ dọc. Rồi tên cầm đầu của toán cướp trên núi bị đâm trúng ngực hắn ghì chặt thanh gươm của đối thủ, mặt rúm lại, mắt trợn tròn như mắt chó luộc. Người đâm gươm nhanh nhẹn thò tay vào tay áo tên cướp móc ra một chiếc ống sơn vàng, trong đó đựng mẩu giấy vàng ố, chi chít những hình vẽ kỳ lạ. Đám người vội vã tan ra thành sương, cuồn cuộn bay tản khắp đầu cụ Trường. Bây giờ trước mặt cụ là ngôi nhà sàn ẩn sâu dưới chân núi, một người con gái ủ ê đang ngồi thõng hai chân xuống cầu thang. Một cụ già lụ khụ đến bên trao cho cô gái đó mẩu giấy rồi ngã vật ra.

Cơn ho rũ rợi của cụ Trường làm những hình ảnh trên trần nhà biến đi không để lại dấu vết gì. Cụ rên hừ hừ, trở mình cố gắng nhỏm dậy. Ngoài kia, gió réo u u qua ngọn cây, đôi ba tiếng chó lẫn trong tiếng nước sông Linh Nham vỗ vào bờ oang oác. Trên đỉnh đồi, con chim đen đập cánh phành phạch giận dữ.

Cụ Trường thấy mình nhỏ lại, trẻ lai, đang đứng trước người đàn ông mặc áo ka ki cũ, sặc mùi cồn i ốt và thuốc súng.

- Ta là bác cháu. Ta đã có gia đình với hai đứa con… Ngày kia, mẹ cháu sẽ chết, đừng buồn, mẹ cháu không cưỡng lại được bệnh tật đâu. Làng ta ở xa lắm cháu ạ. Đó là cái làng toàn ma quỷ với những chuyện lạ lùng. Nó gần như không có thực. Đến lúc nào rỗi, ta sẽ kể cho cháu nghe sau. Bây giờ ta quyết định giao cho cháu một việc. Đây là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dòng họ. Dòng họ nhà ta có giàu lên hay lụi bại đi là nhờ cháu. Bên kia gia đình chúng nó cũng cho người bám theo rồi… Hãy cẩn thận. Cháu phải làm người hấp để che mắt thiên hạ… vào Trại Cau, tìm đứa con gái ấy… nó là em họ cháu… Không, đừng cắt lời bác… Lấy nó đi.

- Sao bác không giao cho con mình?

- Hừm…Con trai ta, anh của cháu ấy, nó không có mệnh làm việc đó. Nó chỉ có nhiệm vụ tìm đến với cháu để bí mật kia trở thành hiện thực. Ta có hai con, một gái. Rồi sau này, con của cháu sẽ lặp lại như thế. Đó là định mệnh.

- Cháu lấy vợ cùng họ. Thế còn…

- Không lo cháu ạ, cháu phải biết hi sinh. Tìm cho vợ cháu một thằng đàn ông nào đó để nó làm cái nhiệm vụ kia. Số cháu đằng nào cũng không có con đâu. Năm nay cháu bao nhiêu tuổi rồi nhỉ?

- Mười bốn!

- Hừm, từ bây giờ cháu phải hấp đi, để tránh con mắt của thiên hạ.

Người đàn ông chậm chạp xoay lưng, ông ta nói câu cuối cùng rành rọt:

- Không để cho ai đặt chân lên quả đồi đó. Mọi thứ đã ghi hết trong tờ giấy này. Cầm lấy đi cháu. Rồi bác sẽ gặp lại cháu khi nào xong việc.

Cụ Trường không nhìn thấy người đàn ông là bác mình đâu nữa, chỉ còn tiếng của ông ta ong ong quẩn quẩn trong đầu cụ.

- “A…a…a…Ha…ha…a…a…con trai ta sẽ đến…sẽ đê…ê…ế…n…n…n. Một chiếc xe trâ…â…u…u và hoàng hôn b…â…tt…â…n.”

***

Lão Biền chết, ông chẳng còn ai thân thiết ở làng nữa. Ông thực sự là kẻ lạc lõng, bơ vơ trên cõi đời này. Đôi khi ông vắt óc nghĩ xem mình còn ai để tìm đến nữa không. Ông bất lực và thất vọng. Họ hàng đằng bố ông gần như không có. Nếu có ông cũng chẳng biết được. Bố ông không bao giờ hé răng về họ hàng anh em của mình. Bố ông im lặng như bố ông là người ra đời từ cái hư không vậy. Và bố ông tồn tại độc lập. Mẹ ông lai khác, mẹ có ba anh em. Bác Lung và dì Lãm. Lúc não rỗi mẹ lại kể chuyện thời thơ ấu của mẹ cho anh em ông nghe. Là họ hang ruột thịt nhưng mẹ ông chỉ hay sang thăm dì Lãm. Còn bác Lung thi thoảng lắm mẹ mới sang. Hình như hai người không hợp nhau. Bác Lung ở giữa làng, bác có bốn người con. Anh cả chết trong lần theo bạn xuôi nứa từ Ba Bể về. Trong ba cô con gái bác, chị Cải là người đẹp nhất. Ngày bé ông hay lân la sang nhà chơi với chị Cải. Chị quý ông, có gì cũng để dành cho ông. Tuy hay chơi và quý chị Cải, nhưng ông vẫn có cái gì đó vừa sợ vừa thích chị. Má chị Cải lúc nào cũng trong suốt, hồng hồng hồng. Đặc biệt chị có mớ tóc hiếm ai bì kịp. Tóc chị ánh xanh, dày và mượt như rêu. Ông hay sà vào lòng chị Cải, tay vuốt tóc buông kín lưng với khoái cảm khó tả.

- Bao giờ chị Cải lấy chồng, chị Cải cho em mớ tóc này nhá!

Ông thì thầm bí mật. Chị Cải bật cười. Chị cười to, giòn, phô hàm răng trắng đều tăm tắp.

- ừ tao sẽ cho mày. Chị véo tai ông, gáy đỏ lựng lên vì sung sướng: - Nhưng mày sẽ làm gì với nó?

- Em sẽ quàng vào cổ và đi khắp thế gian.

Chị Cải chớp mắt ghì ông vào lòng. Hình như chị xúc động. Ông thấy người mình mềm oặt, đầu rúc sâu vào ngực chị. Ông nghe tim chị đập thình thịch dưới lần áo mỏng, dơm dớp mồ hôi. Ông thèm được bé lại, bé lại mãi. Và ông đặt tay lên ti chị Cải.

- Có thích không.

Chị lim dim mỉm cười hỏi. Ông gật đầu, mắt nhắm tịt. Chị ghì ông chặt hơn nữa, giọng xa xôi nhè nhẹ:

- Lấy chồng, tao thích lắm. Nhưng chẳng biết có cho mày mớ tóc này không!

Chị dụi má xuống tóc ông. Chị khóc. Ông chẳng hiểu sao cả. Sẩm tối nào ông cũng sang chị Cải. Rồi chị Cải lấy chồng. Người ta làm mối cho chị lấy một người trên tận thị trấn. Nghe đâu người này giầu lắm. Bác Lung vui ra mặt, tổ chức cưới linh đình. Cả nhà ông sang ăn cỗ chị. Duy chỉ có dì Lãm không sang. Dì đốt rất nhiều hương trong miếu. Khói hương thơm lựng bốc ngùn ngụt, che kín làng. Nhà trai đón dâu bằng xe ca, kết hoa đủ các màu. Ai cũng tấm tắc khen số chị Cải đào hoa. Thế rồi đùng một cái, hai ngày sau người ta thấy chị Cải lê lết trở về, mặt xám ngoét nói không ra hơi. Quần áo, đầu tóc chị bê bết bùn đất. Người chị lạnh ngắt, tỏa ra mùi tanh là lạ. Dân làng đồn ầm lên rằng chị bị gia đình nhà chồng đuổi về. Có kẻ ác khẩu lại bảo chị bị ma làm. Chính lão Biền cũng chém tay khẳng định lén lút với mấy người cắt tóc ở nhà lão:

- Con bé chỉ còn cái bã thôi. Tôi cam đoan với các ông như vậy. Mất trinh rồi. Dân thị trấn toàn bọn chó đểu cả.

Chị Cải không nói gì. Chị nằm liệt giường ba hôm thì chết. Trước khi nhắm mắt, chị đuổi ông như đuổi tà khi thấy ông xán lại giường mình. Ông buồn tủi, trốn ra sau nhà ngồi khóc. Chán khóc, ông lang thang sang bên dì Lãm. Ông ngồi cạnh dì suốt buổi chiều cho đến khi mẹ hớt hải sang gọi về…

***

Trước khi bước lên xe, cô ngoái nhìn hai đứa em gái. Lòng cô vừa vui và buồn. Bộ quần áo mới sột soạt làm cô mỉm cười. Chắc hẳn bọn con gái cùng lứa với cô phải phát ghen lên. Đưa mắt một lượt, chợt cô sầm mặt khi nhìn thấy những đứa bạn vẫn đang lúi húi cắm đầu vào đĩa bánh kẹo. “Đồ tồi. Cô cay nghiệt nghĩ: - Chúng nó đến chỉ để ăn là chính”. Những mảnh vỏ kẹo bừa bộn đập vào cô, làm dội lên sự day dứt, căm ghét. Chúng nó đang ăn kẹo cưới của cô. Tay ai đó khẽ đẩy lưng và cô chui hẳn vào xe với sự tiếc rẻ. Tự dưng cô căm ghét tất cả mọi người. Chiếc xe rùng mình chuyển bánh. “Thế là xong!”. Cô nghẹn ngào nhủ thầm. Đầu cô ong ong, khó chịu.

Tiếng ồn ào trên xe lắng dần khi ra khỏi làng. Cô mơ màng, tranh thủ ngả đầu xuống vai chồng để nghỉ, tay ghì chặt bó lay ơn. “Mình đã trở thành vợ. Mình sẽ bắt chồng phải nghe lời mình. Anh ấy phải cùng mình đi chơi thị trấn. Hai đứa tha hồ mà chạy đùa, hò hét chẳng bị ai cấm đoán cả. Chồng mình sẽ dắt tay mình đi xem những quầy hàng bánh kẹo trên thị trấn. Anh ấy phải mua cho mình đủ thứ để mình ăn, lúc nãy tới giờ mình chưa được cái bánh nào. Rồi mình sẽ mua về đồ chơi. Mua thật nhiều. Cả búp bê tóc vàng, cả dây chun buộc tóc. Mình sẽ quay về làng và bọn chúng phải phát ghen lên cho mà xem”. Cô tưởng tượng đến cảnh sẽ đem chia quà cho hai đứa em gái với niềm hãnh diện khôn tả. Cô chớp chớp mắt ngước nhìn chồng. Cô thấy anh ta lầm lì nhìn thẳng về phía trước với đôi mắt một mí. Mặt anh ta thoắt đỏ, thoắt vàng rồi chuyển sang xám nhẹ. Áo anh cọ vào má cô ram ráp. Bất giác cô nhìn xuống bộ quần áo trắng tinh có điểm những bông hoa bằng lụa tím của mình. Anh ấy ăn mặc giản dị. Áo kẻ ca rô đỏ, quần bò vá gối, tay đeo chiếc đồng hồ có dây vải đen viền trắng. “Chồng mình là người ít nói. Cô tiếp tục nghĩ: - Từ lúc gặp nhau tới giờ, anh ấy chưa mở miệng lần nào. Người ta bảo người ít nói bao giờ cũng sâu sắc nhân hậu”. Nói chung, cô thấy chồng mình tốt mặc dù chưa biết anh ta lần nào trước khi cưới. Anh ta to cao, hơi nhiều nếp nhăn và chân đi lạng khạng như vòng kiềng

chuyện nì dài wa ta
mình sẽ in đọc dần
Ở đâu có chuyện ở đó có HK

Những đứa trẻ chết già (Phần 7)

Nguyễn Bình Phương



Xoan đặt tay ông lên ngực mình, từ từ kéo ông ngả xuống lùm cây. Lần đầu tiên trong đời, ông cảm thấy mình không phải là mình nữa. Ông bất lực hoàn toàn. Ông run rẩy, vô cảm cho đến khi cái tát của Xoan làm ông choàng tỉnh:

- Thật hèn kém!

Câu nói cộc cằn rin rít ấy giúp ông nhìn mọi vật thực hơn. Ông thấy đôi vú trắng nõn thở dồn dập. Ông thấy mảng tối mờ mờ dưới bụng Xoan cuồn cuộn chuyển động. Ông bật khóc. Và Xoan, thật kinh ngạc, cũng bật khóc.

- Em đành phải cho thiên hạ cái quý nhất của làng.

Cô nói và mặc quần áo. Cho đến giờ phút này ông không ân hận chút nào về sự bất lực ấy. Vì ông nghĩ mình không xứng đáng, đúng hơn là không đủ can đảm, lương tâm để nắm giữ cái bí mật quý giá của người con gái đẹp nhất làng mình. Chẳng biết kẻ nào đã được diễm phúc chiếm đoạt điều ấy? Đấy là hạnh phúc hay bất hạnh? Ông không lý giải nổi. Ông chỉ lưu giữ cho mình cảm giác mềm mềm, âm ấm mà ở Xoan cũng như chị Cải đều có. Thế là quá đủ. Tất nhiên đôi lúc ông cũng thoáng tiếc rẻ, ấy là khi ông nghĩ lại giấc mơ và liên hệ với buổi tối đó. Ông trải qua hai đời vợ nhưng chưa người nào đủ khả năng để xóa đi hình ảnh của Xoan khỏi tâm trí ông. Thực tình khi ôm họ, ông chỉ nghĩ đến Xoan, nghĩ đến cái khoảnh khắc kỳ diệu bên hồ, cũng chính khoảnh khắc đó đã đẩy ông vào tình trạng bất lực thực sự trước bất cứ người đàn bà nào. Mỗi khi tiếp xúc da thịt với vợ, ông cố gắng loại trừ khoảnh khắc đó nhưng không được. Ông luôn thất bại. Có thể đấy là lý do khiến ông không được làm bố…

Hu hu tu tu…

Con tàu kêu lên mơ hồ. Gã đánh xe vẫn ngồi im lìm với sự bí ẩn sẵn có. Hai thanh niên thi nhau nhả khói. Hình như họ chỉ biết có thuốc lá và mùi hôi. Ông thấy ngứa cổ họng, theo quán tính, tay lại mân mê chiếc thìa nhôm trong túi.

-… Anh ngủ với em là người đàn bà đầu tiên phải không?

Cái đêm ở ghềnh đá, cạnh thằng Tĩnh, người vợ ấy đã hỏi ông, hỏi rất nhẹ, vẻ thương cảm. Ông không trả lời, lê đến mép vực ngồi nhìn xuống dòng nước lừ lừ, loáng rợn. Thời gian chồng chất lên cơ thể ông những thất bại cay đắng về chuyện đó. Ông lại nghĩ đến Xoan. Ngay cả khi lão Hạng chỉ cho ông cái cô gái điếm gầy ngẳng, ông cũng nghĩ đến cô. Đêm nghe thằng Tĩnh thở khò khè, ông vùng dậy lang thang dọc sông Cầu, nhìn lơ vơ các lùm cây như hy vọng tìm thấy điều gì quen thuộc. Mọi cái đều trốn chạy ông, chính xác hơn là chúng chơi trò ú tim. Chúng trôi lênh đênh giữa chặng đường ông đi và bất lực tựa hồ một sinh vật nhỏ nhoi, tuyệt vọng giữa dòng nước, đang cố gắng níu với những mảnh ván để rồi lại lùi xa, lại đến gần. “Cuộc đời là cái chập chờn!”. Câu nói bâng quơ của người vợ thứ hai trong đêm ngủ với nhau lần cuối còn in đậm trong trí óc ông. Ông biết mình chẳng có một uy lực nào đối với những sự kiện đã, đang và sẽ xảy ra quanh mình. Cuộc đời kiếm tìm lại dòng dõi, rốt cuộc trở nên nỗi cay đắng không chối bỏ được đối với ông. Bác Lung chết, chị Cải chết, Xoan lang thang phiêu dạt không biết đâu mà lần, rồi lão Biền, lão Hạng. Tất cả đều đã bỏ ra đi mà biết đâu giờ này họ đang tụ tập nhau ở chỗ nào đó để nhắc nhớ về thời đã qua của mình, không loại trừ khả năng họ lại nhắc đến ông cũng nên. Cái chết của mẹ ông là điều hiển nhiên, ông quan niệm như thế, bởi vì người mẹ nào rồi cũng chết đi, và người mẹ nào cũng sinh ra. Trên thế gian này chỉ có một bà mẹ, bà sinh ra ngàn lần, chết đi ngàn lần và chỉ có một đám tang duy nhất mà thôi. Còn những kẻ khác? Những kẻ mà cái chết của họ là sự vô tăm tích vĩnh viễn. Bởi vì họ chưa từng sinh ra, nếu có, họ cũng mang đi những di sản cuối cùng đó. Phải chăng họ là kẻ ích kỷ? Cái chết bao giờ cũng là điều vĩ đại cuối cùng mà con người đạt đến. Bao nhiêu ngàn năm nay con người cứ khao khát thanh thản, khao khao khát tự do, bình đẳng, khao khát cả nỗi cô đơn tịnh mịch nữa. Những điều đó đều nằm trong cơ thể của cái chết. Cũng phải đến lúc cả ông, cả hai thanh niên này, chưa biết chừng, cả kẻ ngồi trên con tàu kia nữa, cũng phải chết. Biết đâu, lại may mắn chết cùng một lúc cũng nên. Ông luôn tin vào giới hạn, tin chắc chắn như mặt trời sẽ phải tắt, mặt trăng phải lên. Tất cả đều có hạn định, trừ gã đánh xe này. Thật kinh khủng khi nghĩ rằng gã không bao giờ chết. Gã không già đi, cũng chẳng trẻ ra. Vậy thì sự tồn tại của gã còn gây ra nỗi nhức nhối cho những kẻ sống. Cũng như trường hợp anh chàng Quang ở làng ông trước kia. Cái chết của anh ta không phải là chết. Anh ta biến mất nhưng vẫn hiện diện thường xuyên. Sự hiện diện ấy được lưu giữa bằng cảm giác sợ hãi của những người đang sống. Cái anh chàng Quang kỳ lạ ấy không biết bây giờ còn gọi tên mình giữa đồng cỏ dưới chân núi nữa không? Lâu quá rồi…

***

… Mùa xuân của một năm cách đây khá lâu, có hai thanh niên vào làng. Họ là thợ mộc rong. Hai thanh niên đi theo mép sông, vai khoác đủ thứ đồ nghề lỉnh kỉnh. Người thứ nhất cao to, lưỡng quyền dô ra, đôi lông mày đen thẫm như hai chiếc lá tre cháy. Anh ta hiền lành, ít nói, dang đi vụng về, thô kệch. Đấy là Quang. Người thứ hai hơi thấp, không có gì đặc biệt ngoài cái tật đi cà nhắc. Không ai biết quê quán của họ ở đâu. Vào làng, Quang và Kiền được gia đình ông Mộc đón ngay về đóng chiếc sập gỗ. Nhà ông Mộc vào loại khá giả trong làng, ở ngay cạnh miếu của dì Lãm. Ông ta mắc bệnh tê thấp, suốt ngày ở lì trong nhà với bộ mặt cau có. Vợ ông vốn là gái làng Phan, nổi tiếng về chăm chỉ, khỏe mạnh. Bà ta sinh cho ông một cô con gái duy nhất rồi tịt hẳn, chẳng đẻ đái gì được nữa. Cô gái đó là Xoan.

Quang và Kiền làm hùng hục suốt buổi, chẳng để ý gì đến xung quanh. Họ làm khỏe, ăn cũng khỏe. Riêng Quang, đặc biệt có những nét trổ thần diệu, tinh tế. Quang chạm lên mép sập nhà ông Mộc một đôi hạc, ai vào xem cũng trầm trồ thán phục. Đôi hạc chụm mỏ vào nhau, đuổi vểnh lên, những chiếc lông dài mượt xếp gọn ghẽ tạo lên đường nét thanh tú của thân hình. Ở cổ mỗi con hạc có đeo một chiếc đầu lâu. Ông Mộc không đồng ý, bắt Quang phải sửa lại thành hai quả chuông nhưng Quang không nghe.

- Nó phải thế, nếu hai bác không đồng ý thì cháu sẽ xóa hết…

Ông Mộc tiếc đôi hạc, không nỡ phá nên đành chịu. Vả lại ông biết tính Quang gàn dở, đồng bóng, khó có thể thuyết phục ngay được. Mỗi lần ngắm đôi hạc, ông Mộc lại nhói lòng vì hai chiếc đầu lâu. Chúng đối diện nhau như đang rì rầm trò chuyện. Xong chiếc sập, hai người thợ mộc được bà Hoán đón sang đóng cánh cửa. Con gái trong làng rất thích Quang, nhiều cô rủ rê, đánh tiếng ra mặt, nhưng anh ta cứ tảng lờ. Quang ít làm quen với xung quanh như Kiền. Anh ta mải mê làm từ sáng đến tối, mặt lúc nào cũng bóng rợn như bôi mỡ. Kiền bảo với mọi người rằng đấy là Quang xuất thần về nghệ thuật. Đến đầu mùa hạ, hễ ăn cơm chiều xong Quang lại tắm táp sạch sẽ, vận độc chiếc quần đùi lững thững ra bãi cỏ chơi. Bãi cỏ ấy rộng thoáng, mượt như nhung. Vào lúc trăng lên sương tạo cho cỏ hàng ngàn hạt ngọc sáng lóng lánh. Được mấy hôm, mọi người thấy Quang gầy rộc đi, mặt sáng như người bị sốt. Kiền tò mò lén đi theo Quang, anh ta thấy Quang ngồi trên cỏ cho đến lúc nửa đêm thì có một người con gái đi đến. Cô gái này trắng mở như khói, chẳng nhìn rõ mặt mũi gì cả. Gió mùa hè từ núi ùa xuống mát rượi, mùi hoa phong lan phẳng phất thơm xen với mùi cỏ ngào ngạt.

Quang ôm ghì lấy bóng người con gái kia, miệng rên rỉ như sắp chết. Kiền thấy những vì sao đột nhiên rùng mình theo từng cơn co giật của Quang và cô gái. Một vì sao mé tây chao đảo, phình to ra rồi lao vút xuống. Kiền nghe thấy tiếng Quang reo rất to:

- Lại một nhóc ra đời!

Sau đó anh ta nghe thấy có tiếng trẻ con khóc u ơ ở đâu đó dưới lòng bãi cỏ. Cô gái từ từ gỡ Quang ra và bỏ đi vào đám sương đang bốc lên mù mịt cuối đồng cỏ. Kiền lỉnh về một lúc thì thấy Quang về, mặt bơ phờ nhẹ nhõm. Đêm nào Kiền cũng bám theo Quang và chứng kiến những cảnh kỳ lạ như thế. Những vì sao cứ to dần rồi bục ra. Bầu trời trên làng vợi hẳn sao. Kiền tìm cách lừa cho Quang ở nhà, vội vã mò ra đồng cỏ. Anh ta ngồi đấy một lúc thì cô gái kia đến. Kiền thấy cô không mặc quần áo, liền sấn lại ôm. Cô gái chẳng chống cự, cũng chẳng đồng ý. Cô cứ hờ hững để Kiền muốn làm gì thì làm. Khi Kiền vật cô gái xuống bãi cỏ, anh ta chợt hét lên một tiếng, vùng dậy bỏ chạy bạt mạng về làng. Cô gái biến mất, thay vào đó là một con rắn vừa lột da mềm nhũn. Kiền ốm liệt giường, miệng ú ớ gọi tên con vật kỳ quái nào đó. Ba hôm sau dân làng không thấy Quang đâu nữa. Họ đổ xô đi tìm nhưng chẳng phát hiện ra dấu vết gì. Ngày thứ tư, bà Mịch ra bãi tha ma dãy cỏ cho mộ bố chồng thì nghe tiếng người yếu ớt vọng lên từ một đám cỏ bên cạnh. Đám cỏ ấy úa vàng, cứ run run giãy giụa:

- Tôi là Quang. Tôi là Quang đây. Lại một nhóc nữa ra đời…

Bà Mịch hoảng hồn chạy bổ về, mặt cắt không ra máu. Đám cỏ ấy không ai dám đến gần, những đêm vắng từ đấy vọng lên tiếng gọi yếu ớt và có bóng một người con gái trắng mờ mờ quanh quẩn bên cạnh. Còn ông Mộc, một đêm đang nằm trên sập bỗng nghe tiếng trẻ con trò chuyện. Vốn người bạo gan, ông nằm im lắng nghe. Đấy là hai chiếc đầu lâu ở cổ hai con hạc rì rầm trao đổi với nhau. Chúng nói bằng âm thanh lành lạnh:

- Mưa đen đi!

- Vàng được không?

- Hì, cũng có thể!
Hai bố con lão Liêm thất thểu bước lên thềm, cụ Trường khom người, vươn ra đằng trước, trông như ngọn tre bị vít cong. Gió chiu chiu thổi qua nóc nhà. Bên bờ sông Linh Nham bầy đom đóm bay xanh lét một vùng.

- Mày làm gì nhà con Lanh phỏng?

Thấy Hải, lão Liêm hỏi đốp luôn, tai vẫn dỏng lên nghe tiếng ồn ào vọng đến. Hải từ tốn lắc đầu, hắn cẩn thận buông màn sẵn, sau đó trèo lên đỉnh đồi. Lão Liêm lọ mọ chạy theo sau, giọng hào hển:

- Bố sẽ kể cho mày nghe, bây giờ chẳng cần giấu giếm nữa!

Tới đỉnh đồi, hai bố con dựa lưng vào ngôi mộ. Gió rít càng ngày càng nhiều, rồi tự dưng trời lắc rắc mưa phùn. Hải nhìn xuống dòng Linh Nham, đầu rỗng tuếch.

- Bố kể cái gì thì kể đi.

Hải giục. Lão Liêm è è trong cổ, đột nhiên lão trở tính nổi xung lên vô cớ:

- Kể cái thằng cha mày. Hừm… chưa đến lúc, mà cái mã mày, chẳng bao giờ tao tin được.

Hải nhếch mép cười gằn. Thoắt thế này, thoắt thế nọ, nghe tức anh ách.

- Đây là đầu con Nghê. Tự dưng lão Liêm lên tiếng cắt đứt luồng suy nghĩ của Hải: - Mày hình dung ra chưa? Chưa à, cố gắng lần nữa nhé. Đấy, bắt đầu từ ngọn đồi to nhất, bên Vũ Nhai ấy, thế, nối vào ngọn kia, ngọn kia nữa, vòng ra đằng này. Thế là thành cái thân rồi đấy nhá. Hải gật đầu xác nhận, bản thân hắn cũng hơi ngạc nhiên, thú vị. Còn ngọn cao nhất ở Đồng Bẩm kia là cái đít con Nghê. Mày cứ chiếu nốt mấy ngọn cao ở chỗ Cổ Rùa sang tận Linh Sơn, thế là được bốn chân. Hừm… rõ chửa. Chỗ mình đang đứng đây là cái đầu. Phần quan trọng nhất.

- Được rồi. Hải hơi sốt ruột, hắn cắt lời bố: - Vậy nó có nghĩa lý gì?

- Ngu như bò thiến. Đéo mẹ sư mày, bằng này tuổi rồi mà còn hỏi một câu ngu hết sức. Cái gì cũng có ý nghĩa của nó cả. Hiểu chưa… Thôi, cút, tao thấy hôm nay chỉ cho mày thế là đủ. Phải dần dần, con ạ. Lạnh quá đi mất.

Hai bố con Lão Liêm mỗi người đánh bốn bát cháo tú hụ rồi đi ngủ. Đang nằm, cụ Trường mò dậy hỏi con dâu:

- Còn cháo không, hử ?

Bà liêm lắc đầu, tay vẫn khuắng mấy cái bát trong chậu. Cụ Trường uất nghẹn cổ:

- Một lũ phàm ăn!

Mắt cụ rơm rớm.

Tờ mờ sáng. Lão Liêm dậy. Lão nhìn quanh quất rồi lủi vào chỗ cột nhà to nhất, thận trọng lấy tay gạt lớp tro bụi bám quanh chân cột. Sau đó lão dùng con dao nhỏ vạch bốn đường vữa của viên gạch, nậy nó ra. Lão hồi hộp thò tay, lần ngược lên chiếc cột rỗng, khua khoắng, lôi ra một ống nhỏ sơn son thếp vàng. Lão xoáy nắp dốc ngược ống, một cuộn giấy tuột ra. Trong cuộn giấy đó có vẽ hình con Nghê ba mắt, xung quanh được chú giải bằng những ký hiệu khó hiểu vô cùng.

- Còn một lần này nữa.

Lão thầm thì, cất chiếc ống trở lại chỗ cũ. Xóa sạch dấu vết xong, lão yên tâm khoác thêm chiếc áo bông, lách cửa ra ngoài. Trước lúc sang nhà Bào mù, lão tò mò đảo qua chiếc ao. Mắt lão hoa lên. Giữa ao, con cá trê nằm ngửa bụng, lập lờ lập lờ. Nó đã chết. Trông nó như cục máu đọng.

***

Bào mù khua gậy khẳng định:

- Em chưa nghe thấy, bác ạ. À, suýt nữa quên mất, cái người lạ ấy ngày càng lảng vảng đến gần làng đấy nhá.

Lão Liêm giật mình, mồ hôi túa ra như tắm:

- Ai?

- Cái người lạ mà em đã nói với bác đấy thôi. Bao giờ đón cô Loan về nhỉ?

Lão Liêm túm ngực Bào mù, lắc mạnh:

- Người nào? Cậu nói với tôi bao giờ?

Bào mù đớ người, líu cả lưỡi:

- Chết chửa, thế bác chưa biết gì à? Em cứ tưởng mình đã nói rồi.

- Nhanh gọn lên, con khỉ!

- Chả là thế này, từ lâu rồi, em nghe tiếng chân lạ cứ lảng vảng ở thung lũng Cắc gần làng ta. Rồi hôm con thú ấy ra sông, tiếng chân ấy cũng xuất hiện. Nghe tiếng, em biết người này chắc bốn mươi, bốn nhăm gì đó. Ông ta chờ sao chổi… Mà bao giờ cô Loan mới về làng nhỉ?

Lão Liêm trợn tròn mắt, cổ nghẹn lại:

- Con khỉ, việc gì đến cậu. Nói tiếp đi, thằng cha ấy định tìm gì?

- Cũng như bác thôi. Bào mù lấp lửng: - Nhưng em biết, gan bàn chân của người đó hăm lắm. Bác cứ yên tâm… Này, kể ra cô Loan nhà ta là rất khó lấy chồng đấy nhá. Bác tính cho kỹ càng…

Lão Liêm không còn tâm trí nào để nghe Bào mù lải nhải nữa. Thế là điều ấy đã đến. Hóa ra lâu nay lão đã sơ hở mất cảnh giác quá mức. “Ở thung lũng Cắc. Ở thung lũng Cắc”. Lão nhẩm đi nhẩm lại, mắt vụt tối sầm. Lão lao vụt về nhà, xốc con trai dậy:

- Hải, ai dạy võ chúng mày hả?

Lão rít lên hung dữ. Hải ú ớ, hắn chẳng biết trả lời ra sao cả. Ông Trình dặn là không cho ai biết.

- Ai dạy, hử?

- Bọn con tự học!

Hải nói bừa. Lão Liêm điên cuồng lắc đầu:

- Đừng giấu tao, có một thằng cha trạc bốn mươi bốn nhăm dạy chúng mày, có đúng không?

- Sao bố biết?

Hải sửng sốt hỏi lại.

- Không lôi thôi nữa. Lão ta có hỏi gì mày không? Có hỏi gì không?

Lão gầm váng nhà. Hải lắc đầu, hắn cảm thấy có cái gì đó không bình thường trong chuyện này. Gặng mãi con không trả lời, lão Liêm bất lực lê ra ghế, ôm đầu rên rỉ:

- Mày giết cả nhà rồi! Chốc nữa bình tĩnh, tao sẽ nói chuyện với mày sau. Thằng ăn hại!

Cái tin Quý cụt đâm thủng ruột vợ vì đánh ghen với Hải càng làm lão Liêm điên đầu. Nghe mấy người nói lại rằng Lanh được cấp cứu ở trạm xá thị trấn, và Quý cụt nhắn sẽ quyết sống chết với bố con lão một phen.

Bà Liêm mếu máo ôm ghì lấy Hải, hắn ghếch mặt lên trời, nói rõ to:

- Cứ để nó về đây!

Cụ Trường quanh quẩn bên giường, chốc chốc lại nhìn nồi cháo rỗng không từ đêm qua rồi nhìn hai bố con lão Liêm căm ra mặt.

Giữa khoảng cách xảy ra chuyện của dòng họ, ông mắc phải một chuyện rắc rối. Dạo ông sắp hết cấp và chuẩn bị nhập ngũ. Ông yêu. Cô học cùng lớp và cùng làng với ông. Đấy là Xoan. Cái tên ấy lạc lõng giữa một lô xích xông những cái tên quê mùa kệch cỡm ở làng và thị trấn. Xoan có đôi lông mày chạy dài đến thái dương, hai cánh mũi mỏng. Lúc nào Xoan cũng như cười, gò má trong suốt, cặp môi đỏ phớt, hơi trễ xuống. Chẳng biết từ bao giờ ông đã thấy quý cô. Rồi ông cảm giác mình không thể sống thiếu Loan được. Xoan là cô gái duy nhất trong làng không bị đám con trai thị trấn coi khinh, trái lại cô còn coi đám con trai thị trấn như một lũ rách rưới, bẩn thỉu. Xoan khinh cả ông nữa. Mặc dù vậy ông vẫn yêu Xoan, ông không rời mắt khỏi cô. Tất nhiên chưa bao giờ ông dám nhìn Xoan trực diện. Khi yêu, người ta trở nên lưu manh và gian giảo. Đấy là kết luận duy nhất trong cuộc đời ông về tình yêu. Ông trở thành kẻ mò mẫm, chui lủi, luôn luôn ở trạng thái sợ bị bắt quả tang. Bao lần ông nằm mơ thấy Xoan. Ông thấy mình cầm tay Xoan đi lên núi và hai đứa nhìn nhau mỉm cười. Lần khác ông lại mơ mình lạc vào một thung lũng ngùn ngụt sương còn Xoan đang buồn bã đọc sách trên một tảng đá xám lạnh. Lần khác nữa, mà giấc mơ này khiến ông xấu hổ mỗi khi nhớ lại, mặc dù nó gợi lên một khoái cảm kỳ lạ lần đầu trong cơ thể trưởng thành của người con trai. Ông mơ thấy mình và Xoan trần truồng ôm nhau lăn lộn giữa bãi cỏ dưới chân núi. Lúc đó hoàng hôn rừng rực cháy và tất cả đều đỏ rực. Ông vuốt ve bắp đùi Xoan, vuốt ve cặp môi, bầu vú. Tất cả người ông và Xoan đều nhuộm đỏ, đều quằn quại. Xoan ngửa mặt, mắt lờ đờ nửa dại nửa điên và cô rùng mình tru lên, chân tay quấn chặt ông như những con trăn lửa. Giấc mơ bị phá vỡ nửa chừng khi ông giật mạnh khỏi Xoan và ngã từ giường xuống. Ông bàng hoàng mấy hôm liền, sức học sút xuống nhanh chóng. Ngày ngày, ông vẫn chứng kiến cảnh Xoan mím môi ngồi góc trong cùng. Tóc Xoan đen óng, thấp thoáng ánh xanh của cây xấu hổ hắt từ cửa sổ vào. Lũ con trai thị trấn bâu quanh Xoan, chúng thi nhau nịnh nọt cô nhưng hầu như Xoan không để ý. Xoan như người luôn luôn phải bận tâm về điều gì đó xa xăm. Bọn con trai thị trấn nhờ ông giới thiệu, chúng ăn nói sỗ sàng, tục tĩu. Ông đỏ mặt cố nén cơn ghen cứ chực trào lên.

- Ngủ được với nó một đêm, chết cũng sướng!

- Tao chưa thấy con nào đẹp như con này!

- Tại sao ở cái làng quái đản như bọn mày lại sinh ra một con bé kháu đến thế nhỉ?

- Hay nó là ma?

Câu hỏi đó dội vào ông, và như một sức bật dồn nén từ ngàn đời, ông vùng dậy đấm vào giữa mặt thằng vừa đưa ra câu nói gở mồm đó. Chúng nói gì cũng được nhưng không có quyền nói đến ma quỷ khi nhắc đến Xoan. Bởi vì trong tâm hồn ông, ông vẫn mang máng điều gì tương tự như vậy, nhưng bao giờ ông cũng tìm cách gạt bỏ nó càng nhanh càng tốt. Kẻ nào khơi lửa kẻ đó sẽ chết vì lửa. Cả bọn xúm vào nện ông một trận nhừ tử rồi bỏ đi. Chúng coi ông như thằng tâm thần. Mặc xác, ông vẫn âm thầm bảo vệ Xoan trong bất cứ trường hợp nào. Thi thoảng Xoan có rủ ông cùng về làng. Những lần ấy ông thực sự cảm thấy hạnh phúc và cuộc đời ông cảm thấy sáng sủa hơn. Hết cấp ba, Xoan không thi đại học, cô bỏ đi theo cánh lái xe của xí nghiệp đá. Chẳng ai biết Xoan quen bọn họ khi nào. Ông còn nhớ lần ấy Xoan rủ ông đi dạo quanh thị trấn. Hai đứa thơ thẩn, im lìm đi tới khuya. Chốc chốc Xoan lại ngửa mặt nhìn trăng rồi thở dài. Ông lén nhìn khuôn mặt hình trứng được viền ánh trăng sáng trắng của Xoan, lòng run lên. Tới cái hồ cạnh trường, Xoan ngồi xuống lặng lẽ cầm tay ông:

- Mình sẽ cho bạn một bí mật duy nhất!

Những câu đối thoại vô nghĩa. Suốt đêm ấy cho đến các đêm hôm sau, ông Mộc không ngủ được. Rồi ông hóa điên cởi quần áo vắt lên vai đi khắp làng. Có điều lạ là hễ đêm trăng, ông Mộc lại mò ra bãi cỏ, dương vật cương lên sáng mờ mờ như có ánh lân tinh.

Trong khi đó, Xoan con gái ông lại càng ngày càng đẹp ra, đẹp nhất làng và ít nói nhất làng…

Tất nhiên mọi sự đều có nguyên nhân của nó. Có thể rồi sau này ông Mộc cũng sẽ biến mất như Quang, mặc dù cho đến giờ phút này chẳng ai biết ông ta đi đâu. Phải chăng nguyên nhân đó thúc đẩy Xoan bỏ đi với tâm trạng chán nản, hiu hắt? Người đàn ông duy nhất chết đi không về dưới gốc cây si của làng là ông Mộc. Và Xoan nữa, chẳng biết Xoan có còn tồn tại trên mặt đất này không. Câu hỏi nghi ngờ ấy sẽ được giải đáp nếu như số phận của Xoan, của cái người con gái tinh khiết nhất trong đời ông, không trùng lặp với số phận bố mình.

***

Bỏ Tiến quắt, theo Bằng đen được một dạo, Loan lại quan hệ với Trung vẩu và sống biệt ở chỗ hắn. Trung vẩu làm nghề kẻ biển thuê, có cửa hàng ngay đầu cầu Gia Bẩy. Gọi là cửa hàng, nhưng cũng là nhà ở luôn. Căn nhà nằm ngay mặt đường, dựa lưng vào bờ rào của viện bảo tàng thành phố. Tính Trung vẩu chậm chạp nhưng rất cẩn thận. Trung vốn là bộ đội giải ngũ, ngày trước hắn ở tận Phú Bình, ra quân liền thuê cửa hàng để làm nghề. Giờ thì hắn đủ tiền mua đứt của hàng đó, nghiễm nhiên biến nó thành căn hộ xinh xắn, gọn gàng. Trung mê Loan từ dạo ở trường sư phạm, nhưng cô chê hắn nhếch nhác, xấu trai. Mà hắn xấu thật. Mặt như quả đu đủ ngược, chân tay lòng khà lòng khòng, đã thế răng lại vổ cả hàm trông rất hãm tài. Đấy là cái mã ngoài, thực ra bên trong, khi ở với hắn, Loan mới biết đây là thằng cha nhiều tài vặt. Có thể nói cái gì hắn cũng bắt chước được, không những thế, còn bắt chước nhanh và chính xác vô cùng. Cửa hàng của Trung vẩu khá đông khách, người đến đặt kẻ biển suốt ngày, làm tối mắt tối mũi không hết. Chả bù cho mấy tay họa sĩ qua trường lớp hẳn hoi mà cứ ế xưng ế xỉa ra, tay nọ nhìn tay kia ngáp vặt cả ngày. Tiền Trung vẩu cũng rủng rẻng, hắn sắm cho Loan đủ loại quần áo, còn bản thân mình thì quanh năm chỉ đánh bộ quần áo lính cũ rích, lem nhem màu. Trung vẩu khá nhiều bạn bè đến chơi, đủ các loại, sang trọng cũng có, trình độ bằng cấp cũng có, có cả loại du côn thất học nữa. Khách đến chơi, Trung giấu biệt Loan sau riđô cấm cho ra. Nhiều lúc bức bối, cô cự lại, hắn chỉ trả lời một câu gọn lỏn:

- Chả tin được thằng nào cả!

Loan ức nhưng đành chịu. Vả lại cô đang ở thời kỳ mệt mỏi, cũng chẳng muốn đi chơi hoặc giao tiếp với ai. Ăn xong, cô nằm đọc sách, Loan chỉ đọc chuyện tình báo và chuyện vui, cấm bao giờ mó đến loại văn học. Đêm đến, hai người rủ nhau đi xem hoặc la cà ở các quán cà phê cho đến khuya. Loan không đi cũng bị Trung vẩu lôi dậy đẩy đi bằng được. Người Loan ập ạch, cô thấy nhạt miệng và thèm của chua. Có những lúc cổ họng ngứa, muốn nôn. Loan hoảng lên, cô biết mình có chửa. Ngày trước, cô viết thư, đùa Tiến quắt mà giờ thì hóa thật. Chính Loan cũng chẳng biết đấy là kết quả của ai. Bằng đen hay Trung vẩu? Mặc kệ! Loan tặc lưỡi, cô nhất quyết phá nó đi. Khi biết Loan có chửa. Trung vẩu hồ hởi ra mặt, sau ngồi ngẫm nghĩ một lúc hắn bỗng sinh nghi:

- Được bao lâu rồi em?

Hắn đặt tay lên chiếc bụng hơi cưng cứng của Loan hỏi.

- Ai mà biết được!

- Mẹ khỉ!

Trung lăn khỏi giường, bật điện, kẻ nốt tấm biển quảng cáo cửa hàng bán thịt chó. Hai hôm sau Trung mệt mỏi bảo Loan:

- Em nói thật cho anh biết.

Loan cáu, gắt um lên vậy mà hắn cứ gặng đi gặng lại. Hai người cãi nhau kịch liệt. Trung vẩu hồng hộc, cởi phắt chiếc áo ném đánh bộp một cái lên thành giường:

- Con đĩ, bố mày sẽ đem mày trả cho thằng đen kia.

Nhắc đến Bằng đen Loan rúm người lại. Trung là người cứu vớt cô ra khỏi tên đàn ông gàn dở, điên loạn đó. Bằng đen giầu có, nhà lão buôn vàng và xe máy. Khi đưa Loan về ở, lão giấu vợ giấu con để cô ở căn nhà trọ lão vừa mua định cải tạo thành nhà nghỉ cho thuê. Bằng đen nham hiểm, lạnh lùng, hơn năm mươi mà hừng hực như trai mười tám mười chín. Xểnh vợ ra là lão lại chuồn đến chỗ Loan. Lão kiệt sỉ chẳng mua sắm cho cô thứ gì ngoài chiếc ô đi mưa, chiếc ô đó lại do một người đem đến tặng. Ngẫm lại, Loan vẫn thấy rùng mình. Ở với Bằng đen có hơn một tuần người cô rộc đi, mắt thâm quầng vì mất ngủ. Vợ Bằng đen đã già lại gầy đét như con mắm cho nên bao nhiêu sức lực lão đều tìm đến Loan mà trút. Mấy lần Loan định trốn đi nhưng không được, bởi vì chẳng có chỗ nào để cô trú cả. May sao cô gặp được Trung vẩu.

- Tao sẽ đem trả cho thằng già ấy!

Trung gào lên, vứt hết đồ đạc quần áo của Loan ra ngoài đường. Loan không xin xỏ, cô cắn răng xếp lại các thứ rồi thất thểu rời khi Gia Bẩy. Loan vào khu Đồng Quang, thuê nhà trọ ở. Nửa đêm cô định quay trở lại với Tiến thì có ba thanh niên đến gõ cửa.

- Ai đấy?

Loan thảng thốt hỏi vọng ra.

- Bảo vệ phố đây!

Khi Loan mở cửa, một tên chồm đến bịt mồm cô lại. Thỏa thê xong, ba tên thanh niên bảo Loan:

- Đi với bọn anh chứ cô em! Làm ăn lẻ là không xong đâu đấy nhá.

Loan dửng dưng nhìn bọn chúng rồi gật đầu.

Thế là có thêm một cô gái ngồi chờ khách ở công viên.

Loan được ra ở quán cà phê của bà Cẩm. Quán này nằm trong cái ngõ con của Đầm đục, sát chân đồi Côi Kê. Ban ngày Loan bưng cà phê, nếu khách có nhu cầu thì vào buồng trong. Ban đêm cô ra công viên đi lại quanh quẩn các ghế đá với bộ quần áo diêm dúa. Mùa đông, công viên lạnh hơn các chỗ khác vì nằm cạnh sông Cầu.

Nhiều lúc ngồi chờ khách, nhìn ra mặt sông mờ sương, lòng Loan chạnh buồn, cô thấy nhớ dòng Linh Nham ở làng mình. Cô run rẩy thu hai tay vào ngực cho đỡ rét, đôi mắt ươn ướt khẽ chớp nhẹ. Loan biết mình không bao giờ giầu có và được làm theo ý muốn cả. Bao lần cô định về nhà nhưng cái bụng mỗi ngày một lớn của cô lại không cho phép. Loan cố gắng hình dung khuôn mặt những người thân trong gia đình, rồi khi họ hiện lên cô lại cáu bẳn xua đuổi những khuôn mặt đó bằng cách châm thuốc hút. Thuốc lá làm cô tỉnh táo lạ thường.

Bà Cẩm ục ịch như con lợn sề. Lưng bà ta chẳng khác gì tấm phản, tính đồng bóng. Ở nhà bà chỗ nào cũng thấy ban thờ, hương khói chẳng bao giờ ngớt. Có lần Loan đánh bạo hỏi, bà lừ mắt trả lời:

- Cầu gì à? Cầu cho mày chứ cho ai.

- Cháu cần gì!

Loan cãi lại. Bà Cẩm vả nhẹ vào má cô, giọng ẽo ợt, tương phản hẳn với thân hình:

- Con này, chẳng biết đếch gì. Mày tưởng chỉ đem cái thân mày ra là người ta đến đấy? Gớm chửa, không có bà mày đây cầu các Ngài đưa khách đến thì đừng có mà hòng, con nhá!

Bà nói xong, ụt ịt cười, đôi má chảy sệ xuống run rẩy như bánh đúc lỏng.

***

Cụ Chẩn biết mình sắp đi, chân tay đang lạnh dần. Cụ nằm liệt hàng tháng trời, con cháu phải phục vụ suốt ngày, hết đem cháo lại đổ bô, rồi sắc thuốc. Ấy vậy mà lòng cụ chẳng mấy thanh thản. Cụ luôn cáu gắt, hạch sách đủ điều. Nhiều lúc vô cớ cụ hất cả bát cháo vào bà con dâu đang bón từng thìa cho mình. Con người ta là thế, hồi trẻ vạm vỡ, sức vóc bao nhiêu thì về già, khi lâm bệnh lại càng yếu ớt, quắt queo bấy nhiêu. Ngày trước cụ Chẩn khỏe như vâm cho nên nhà ai cũng muốn thuê cụ làm. Cả đời cụ đi đào ao thuê, sống vất vưởng nay đây mai đó, cơm gà cá gỡ thả cửa. Khi lấy vợ cụ cũng chẳng thay đổi mấy, bỏ vợ bỏ con đấy mà đi hàng tháng mang tiền về cho vợ. Nhà cụ đông con, có bẩy đứa tất cả, lại toàn đực rựa. Cưới vợ cho đứa thứ tư xong thì vợ cụ chết. Cụ phải cắn răng làm nuôi con, rồi chúng cũng lần lượt lấy vợ, ra ở riêng hết. Giờ cụ Chẩn sống với vợ chồng con út. Nếu không vướng chuyện đứa con dâu hay chì chiết mình, có lẽ cuộc sống tuổi già của cụ cũng chẳng đến nỗi nào. Khốn cái cụ suốt ngày bị con dâu nhiếc móc là đồ ăn tàn phá hại. Bà con dâu này thoạt nhìn đã thấy khó chịu. Mắt thì lác xệch lác xoạc, chân tay lại như cái vồ đập đất, đi cứ huỳnh huỵch, rung cả xóm. Cụ Chẩn chỉ có thể nói chuyện được với đứa cháu của mình là thằng Phán. Phán ăn nói nhẹ nhàng, lại có học thức, anh ta vừa tốt nghiệp đại học y, đang chờ xin việc.

- Ông thấy mày là người có đức, cháu ạ! Cố mà giữ lấy điều đó. Con mẹ mày thì chẳng nói làm gì, nó hệt như con hổ cái thọt. Loại ấy chết cũng không nhắm mắt được!