golden_key
03-07-2009, 07:15 PM
Trong kỳ thi IELTS, kỹ năng nói là một trong bốn kỹ năng quyết định total, nên đóng vai trò quan trọng như các kỹ năng còn lại (khác chăng là tùy chuyên ngành bạn định học sẽ đòi hòi về "trình độ" giữa các kỹ năng có khác nhau chút, ví dụ ngành luật hẳn là đòi hỏi bạn nói lưu loát, tự tin nên chắc là thường >7,0 cho kỹ năng nói, nhưng những ngành nghiên cứu lại đòi hòi kỹ năng viết "nhỉnh hơn" thường là >6,5). Sau khi được sự tư vấn cũng như sự chỉ dạy của các thầy cô ở TT ACET và thời gian dài học, tôi (mạn phép) rút ra một số điểm cần lưu ý khi tham dự kỳ thi IELTS (cho kỹ năng nói):
1. Phần nói thường gồm 03 phần chính (kéo dài khoảng 15-16 phút): phần đầu những câu hỏi cá nhân chút (công việc, sở thích..); phần 02 (dạng prompt) với chủ đề cụ thể; phần 03 thì giám khảo hỏi sâu hơn liên quan chủ đề ở phần 02;
1.1 Thông tin cá nhân: thường không khó (bạn đã phải nói đi nói lại về bản thân mình khi "giới thiệu" trong những trường hợp khác nhau). Bạn chỉ cần thoái mái như nói chuyện với một người bạn là ổn
1.2 Chủ đề cụ thể: Bạn chỉ có đúng 01 phút (không hơn không kém) để đọc đề và suy nghĩ trả lời. Thật ra 01 phút này dành để bạn write down some "key words" nhằm giúp ích cho bạn trả lời câu hỏi này trong vòng 02 phút mà không sót ý. Phần này rất quan trọng, rất nhiều Thầy Cô lưu ý là candidates nên thực hiện bước này, không nên chỉ suy nghĩ và nhớ rồi sau đó trả lời. Bạn thường dễ rất quên ý để nói sau khi nói được vài câu. Dẫn đến là bạn sẽ bị "stuck" or "stop" or "uhm.." or "hiccup" trong khi nói. Thật ra, kỹ năng này phải được rèn luyện (vì một phút rất nhanh), bạn không thực hành tốt trước đó rất khó cho bạn thực hiện bước này tốt. Phần này còn tùy vào chủ đề (quen hay ít gặp) nên khó mà feel free như ở phần 01. Nếu gặp chủ đề khó, chẳng hạn bạn ít lưu ý về rock nhưng chủ đề lại bảo bạn nói về rock (mà vốn từ ở chủ đề này quá ít ỏi), buộc bạn phải có một câu chuyển (như là bạn không thích rock, nhưng nhạc cổ điển lại thường xuyên nghe), sau đó tiếp tục nói về classical (giai điệu, bài hát yêu thích, cũng có thể hát 01, 02 câu nếu bạn thuộc). Nhưng đặc biệt bạn không nên lạc đề (music lại chuyển qua fashion, somethings like that). Bạn phải nói trong vòng hai phút liên tục, bạn nên lưu ý những different factors:
+ Intonation, Stress, Speed, Volume (+++++)
+ Content, well -organized, Vocabulary (range, accurate), Range of sentences (++++)
+ Grammar, structures (cohesion, linking words), pronunciation (++++)
+ Complex sentences, relative clauses, idiomatic language (nghĩa bóng), natural sounds (+++): khi bạn làm tốt phần này bạn rất dễ đạt điểm ở mức khá cao (band 07-09, nhưng còn phụ thuộc vào các yếu tố trên). Bạn cũng có thể dùng slang (nhưng phải cẩn thận, giống như con dao hai lưỡi, nhưng nếu dùng đúng chỗ và hợp lý, bạn sẽ được đánh giá rất cao).
Những yếu tố liệt kê nói trên chỉ ra rằng, bài nói của bạn được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Ngoài ra, nó sẽ hữu ích nếu bạn biết:
+ Thường là bạn phải nói trên 16 câu với tốc độ bình thường và có "pause" đôi lúc mới có thể hoàn tất trong 02 phút. Tôi và người bạn trong lớp đã "check", tôi đọc một đoạn dài 12 câu với tốc độ chậm và ngừng chừng 04 lần (đúng như trong transcript) mới chỉ cần có 01 phút 30 giây.
+ Bạn không hiểu từ khóa trong đề (thường có thêm 03-04 câu trợ giúp bạn nên nói gì ngoài specific topic trong card bạn được nhận), bạn buộc phải đoán để trả lời dựa vào "clues" trong card. Thời gian là của Bạn nếu bạn không tận dụng coi như phần thiệt thòi về bạn. Vì vậy, trong phần này bạn không nên hỏi lại examiners câu hỏi bạn không hiểu (vì họ không có responsibilites để trả lời bạn, họ chỉ lắng nghe và record your voices để chấm điểm). Vì vậy, nếu bạn làm điều này nghĩa là bạn đang waste your time ==> Bạn phải đoán nghĩa và trả lời.
+ Intonation cực kỳ quan trọng (also natural voices), vì your intonation không tốt sẽ khiến examiners nghĩ là bạn đang nhớ bài, đang "cố" nói. Trong lớp chúng tôi nghe đoạn băng của một Asian voices (rất giống Vietnamese candidates, nhưng teachers bảo không phải), sau đó coi transcript. Perfect. Cô ta nói chuẩn ngữ pháp, vốn từ rộng, sử dụng câu phức và từ nối tốt. Khi nói thì lưu loát (tốc độ bình thường, rõ). Nhưng lại mắc one serious problem about intonation, giọng đều đều gây buồn ngủ. Finally, chúng tôi hỏi nếu chấm thì this candidate được bao nhiêu, tất nhiên là không khách quan (vì khi chấm thật còn phải suy xét cẩn thận hơn), chỉ đạt 6.0 (không thể 6.5 vì her intonation was not so good). Vậy là chúng tôi tự chấm cho mình (chắc 4.5 hay 5.0), ai cũng "ớn" (dù hồi trước cũng hơi tự tin) nhìn nhau lắc đầu.
+ Đặc biệt là examiners không chấm "eye contacts" as well as "body languages" vì vậy candidates nên tập trung nhìn vào card câu hỏi và tờ giấy take notes của mình để trả lời, không cần phải nhìn examiners. Chỉ cần nói và nói sao cho lưu loát.
+ Nếu không có khả năng canh giờ thì sẽ tốt cho candidates khi họ keep on talking cho đến khi examiners stop you. Thật là "tệ" khi nói trong vòng under 01minute and 30 seconds.
1.3 Phần "đối đáp":
Phần này là "chua" nhất. Bạn không "chủ động" được chủ đề lại phải ứng khẩu ngay khi examiners hỏi bạn (thường lại là những câu hỏi "sâu hơn", rồi ý kiến của mình về vấn đề đó như thế nào..) rồi lần này phải "trực diện" giám khảo nên phần này bạn dễ "run" và "hồi hợp" hơn. Một số thầy cô (dạy ở những lớp trước) bảo là phần này nếu bạn không hiểu câu hỏi họ đưa ra thì có thể hỏi lại examiners cho đến khi hiểu câu hỏi thì thôi (tránh trường hợp hiểu sai rồi trả lời sai -> thật là "tệ" đó).
1.4 Ngoài lề:
+ IDB và BC (British Council) là 02 đơn vị tổ chức thi IELTS ở VN. Cũng có khác chút xíu. Nhiều người bạn của tôi bảo là examiners ở BC thân thiện hơn (ở IDB) trong phần speaking. Họ sẽ gợi ý khi candidates "bí lù" không thể nói tiếp (hoàn toàn ngược lại với IDB) nên giúp candidates thoải mái để nói tiếp (phần lớn thì điểm cũng "khá" hơn). Chắc cũng đúng vì thầy của chúng tôi là examiner ở IDB, Thầy bảo là candidates có thể hỏi nhưng họ sẽ không trả lời bất cứ gì (và họ cũng phải đảm bảo thời gian cho phần speaking của các thí sinh là như nhau không hơn không kém 01 giây).
+ Những learners của TT ACET nếu thi ở BC cũng dễ bị "bắt giò" trong phần thi viết vì chúng tôi được học cùng giáo trình, cách dạy nên rất dễ để nhận ra. Nên mọi người cũng nói là nếu muốn writing cao hơn thì nên thi ở IDB (vì examiners quen stylish). Tôi cũng không biết có đúng không. Nhưng quả thật là khi đọc bài của các bạn minh (có hay có dở khác nhau) nhưng đúng là cùng một "lò" mà ra. Reading và Listening thì như nhau.
+ Trong quá trình nói mà bạn phát hiện ra mình phạm phải lỗi ngữ pháp thì nên "pause" rồi nói lại câu vừa nói (như nói về quá khứ mà bạn lỡ nói là I study thì sẽ tốt hơn cho bạn rất nhiều nếu nói "sorry" rồi start lại với I studied...). Điều này minh chứng với examiners là bạn nhận ra lỗi sai và biết cách sửa nó, không nên "ignore" nó rồi tiếp tục (giám khảo sẽ nghĩ là bạn không biết mình đang nói sai). Nó sẽ giúp điểm của bạn được an toàn.
+ Total là kết quả của ba phần trên.
+ Nó cũng không tốt nếu muốn tạo sự tự tin khi hỏi lại examiners một số câu trong phần chào hỏi (phần 01) --> thật sự là không cần thiết (Thầy dạy chúng tôi bảo thế).
+ Lỗi ngữ pháp, nếu bạn bị omit "the""a""an" hay dư article 01 lần hay 14 lần trong bài nói của mình cũng chỉ tính là một lỗi. Tôi thì thích điều này. Kiểu gì cũng mắc lỗi nên cứ thoải mái thôi.
+ Chủ đề nói quả thật rất đa dang (bạn có thể luyện trong mấy quyển speaking, Cambridges cũng có): music, meals, tours, hometown, best friends, photographs, pollution, traffic jams, rock, traditions,...Phong phú vô cùng, nhều chủ đề nhỏ "xíu" vậy mà gặp là không nói được, vì ít đọc ít để ý nên không có gì để nói như nói về một bài hát bạn thích. Làm sao nói trong vòng hai phút..
Nếu bạn chuẩn bị tốt tâm lý, tự tin (mà muốn vậy bạn phải luyện nói nhiều rồi đọc nhiều mới có nhiều thông tin để "trả lời") thì bạn có thể không phải nói câu "hối tiếc". Thật ra, khó chứ không phải dễ. Hy vọng chúng ta "pass" với kết quả cao nhất.
Trả Lời Với Trích Dẫn
1. Phần nói thường gồm 03 phần chính (kéo dài khoảng 15-16 phút): phần đầu những câu hỏi cá nhân chút (công việc, sở thích..); phần 02 (dạng prompt) với chủ đề cụ thể; phần 03 thì giám khảo hỏi sâu hơn liên quan chủ đề ở phần 02;
1.1 Thông tin cá nhân: thường không khó (bạn đã phải nói đi nói lại về bản thân mình khi "giới thiệu" trong những trường hợp khác nhau). Bạn chỉ cần thoái mái như nói chuyện với một người bạn là ổn
1.2 Chủ đề cụ thể: Bạn chỉ có đúng 01 phút (không hơn không kém) để đọc đề và suy nghĩ trả lời. Thật ra 01 phút này dành để bạn write down some "key words" nhằm giúp ích cho bạn trả lời câu hỏi này trong vòng 02 phút mà không sót ý. Phần này rất quan trọng, rất nhiều Thầy Cô lưu ý là candidates nên thực hiện bước này, không nên chỉ suy nghĩ và nhớ rồi sau đó trả lời. Bạn thường dễ rất quên ý để nói sau khi nói được vài câu. Dẫn đến là bạn sẽ bị "stuck" or "stop" or "uhm.." or "hiccup" trong khi nói. Thật ra, kỹ năng này phải được rèn luyện (vì một phút rất nhanh), bạn không thực hành tốt trước đó rất khó cho bạn thực hiện bước này tốt. Phần này còn tùy vào chủ đề (quen hay ít gặp) nên khó mà feel free như ở phần 01. Nếu gặp chủ đề khó, chẳng hạn bạn ít lưu ý về rock nhưng chủ đề lại bảo bạn nói về rock (mà vốn từ ở chủ đề này quá ít ỏi), buộc bạn phải có một câu chuyển (như là bạn không thích rock, nhưng nhạc cổ điển lại thường xuyên nghe), sau đó tiếp tục nói về classical (giai điệu, bài hát yêu thích, cũng có thể hát 01, 02 câu nếu bạn thuộc). Nhưng đặc biệt bạn không nên lạc đề (music lại chuyển qua fashion, somethings like that). Bạn phải nói trong vòng hai phút liên tục, bạn nên lưu ý những different factors:
+ Intonation, Stress, Speed, Volume (+++++)
+ Content, well -organized, Vocabulary (range, accurate), Range of sentences (++++)
+ Grammar, structures (cohesion, linking words), pronunciation (++++)
+ Complex sentences, relative clauses, idiomatic language (nghĩa bóng), natural sounds (+++): khi bạn làm tốt phần này bạn rất dễ đạt điểm ở mức khá cao (band 07-09, nhưng còn phụ thuộc vào các yếu tố trên). Bạn cũng có thể dùng slang (nhưng phải cẩn thận, giống như con dao hai lưỡi, nhưng nếu dùng đúng chỗ và hợp lý, bạn sẽ được đánh giá rất cao).
Những yếu tố liệt kê nói trên chỉ ra rằng, bài nói của bạn được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Ngoài ra, nó sẽ hữu ích nếu bạn biết:
+ Thường là bạn phải nói trên 16 câu với tốc độ bình thường và có "pause" đôi lúc mới có thể hoàn tất trong 02 phút. Tôi và người bạn trong lớp đã "check", tôi đọc một đoạn dài 12 câu với tốc độ chậm và ngừng chừng 04 lần (đúng như trong transcript) mới chỉ cần có 01 phút 30 giây.
+ Bạn không hiểu từ khóa trong đề (thường có thêm 03-04 câu trợ giúp bạn nên nói gì ngoài specific topic trong card bạn được nhận), bạn buộc phải đoán để trả lời dựa vào "clues" trong card. Thời gian là của Bạn nếu bạn không tận dụng coi như phần thiệt thòi về bạn. Vì vậy, trong phần này bạn không nên hỏi lại examiners câu hỏi bạn không hiểu (vì họ không có responsibilites để trả lời bạn, họ chỉ lắng nghe và record your voices để chấm điểm). Vì vậy, nếu bạn làm điều này nghĩa là bạn đang waste your time ==> Bạn phải đoán nghĩa và trả lời.
+ Intonation cực kỳ quan trọng (also natural voices), vì your intonation không tốt sẽ khiến examiners nghĩ là bạn đang nhớ bài, đang "cố" nói. Trong lớp chúng tôi nghe đoạn băng của một Asian voices (rất giống Vietnamese candidates, nhưng teachers bảo không phải), sau đó coi transcript. Perfect. Cô ta nói chuẩn ngữ pháp, vốn từ rộng, sử dụng câu phức và từ nối tốt. Khi nói thì lưu loát (tốc độ bình thường, rõ). Nhưng lại mắc one serious problem about intonation, giọng đều đều gây buồn ngủ. Finally, chúng tôi hỏi nếu chấm thì this candidate được bao nhiêu, tất nhiên là không khách quan (vì khi chấm thật còn phải suy xét cẩn thận hơn), chỉ đạt 6.0 (không thể 6.5 vì her intonation was not so good). Vậy là chúng tôi tự chấm cho mình (chắc 4.5 hay 5.0), ai cũng "ớn" (dù hồi trước cũng hơi tự tin) nhìn nhau lắc đầu.
+ Đặc biệt là examiners không chấm "eye contacts" as well as "body languages" vì vậy candidates nên tập trung nhìn vào card câu hỏi và tờ giấy take notes của mình để trả lời, không cần phải nhìn examiners. Chỉ cần nói và nói sao cho lưu loát.
+ Nếu không có khả năng canh giờ thì sẽ tốt cho candidates khi họ keep on talking cho đến khi examiners stop you. Thật là "tệ" khi nói trong vòng under 01minute and 30 seconds.
1.3 Phần "đối đáp":
Phần này là "chua" nhất. Bạn không "chủ động" được chủ đề lại phải ứng khẩu ngay khi examiners hỏi bạn (thường lại là những câu hỏi "sâu hơn", rồi ý kiến của mình về vấn đề đó như thế nào..) rồi lần này phải "trực diện" giám khảo nên phần này bạn dễ "run" và "hồi hợp" hơn. Một số thầy cô (dạy ở những lớp trước) bảo là phần này nếu bạn không hiểu câu hỏi họ đưa ra thì có thể hỏi lại examiners cho đến khi hiểu câu hỏi thì thôi (tránh trường hợp hiểu sai rồi trả lời sai -> thật là "tệ" đó).
1.4 Ngoài lề:
+ IDB và BC (British Council) là 02 đơn vị tổ chức thi IELTS ở VN. Cũng có khác chút xíu. Nhiều người bạn của tôi bảo là examiners ở BC thân thiện hơn (ở IDB) trong phần speaking. Họ sẽ gợi ý khi candidates "bí lù" không thể nói tiếp (hoàn toàn ngược lại với IDB) nên giúp candidates thoải mái để nói tiếp (phần lớn thì điểm cũng "khá" hơn). Chắc cũng đúng vì thầy của chúng tôi là examiner ở IDB, Thầy bảo là candidates có thể hỏi nhưng họ sẽ không trả lời bất cứ gì (và họ cũng phải đảm bảo thời gian cho phần speaking của các thí sinh là như nhau không hơn không kém 01 giây).
+ Những learners của TT ACET nếu thi ở BC cũng dễ bị "bắt giò" trong phần thi viết vì chúng tôi được học cùng giáo trình, cách dạy nên rất dễ để nhận ra. Nên mọi người cũng nói là nếu muốn writing cao hơn thì nên thi ở IDB (vì examiners quen stylish). Tôi cũng không biết có đúng không. Nhưng quả thật là khi đọc bài của các bạn minh (có hay có dở khác nhau) nhưng đúng là cùng một "lò" mà ra. Reading và Listening thì như nhau.
+ Trong quá trình nói mà bạn phát hiện ra mình phạm phải lỗi ngữ pháp thì nên "pause" rồi nói lại câu vừa nói (như nói về quá khứ mà bạn lỡ nói là I study thì sẽ tốt hơn cho bạn rất nhiều nếu nói "sorry" rồi start lại với I studied...). Điều này minh chứng với examiners là bạn nhận ra lỗi sai và biết cách sửa nó, không nên "ignore" nó rồi tiếp tục (giám khảo sẽ nghĩ là bạn không biết mình đang nói sai). Nó sẽ giúp điểm của bạn được an toàn.
+ Total là kết quả của ba phần trên.
+ Nó cũng không tốt nếu muốn tạo sự tự tin khi hỏi lại examiners một số câu trong phần chào hỏi (phần 01) --> thật sự là không cần thiết (Thầy dạy chúng tôi bảo thế).
+ Lỗi ngữ pháp, nếu bạn bị omit "the""a""an" hay dư article 01 lần hay 14 lần trong bài nói của mình cũng chỉ tính là một lỗi. Tôi thì thích điều này. Kiểu gì cũng mắc lỗi nên cứ thoải mái thôi.
+ Chủ đề nói quả thật rất đa dang (bạn có thể luyện trong mấy quyển speaking, Cambridges cũng có): music, meals, tours, hometown, best friends, photographs, pollution, traffic jams, rock, traditions,...Phong phú vô cùng, nhều chủ đề nhỏ "xíu" vậy mà gặp là không nói được, vì ít đọc ít để ý nên không có gì để nói như nói về một bài hát bạn thích. Làm sao nói trong vòng hai phút..
Nếu bạn chuẩn bị tốt tâm lý, tự tin (mà muốn vậy bạn phải luyện nói nhiều rồi đọc nhiều mới có nhiều thông tin để "trả lời") thì bạn có thể không phải nói câu "hối tiếc". Thật ra, khó chứ không phải dễ. Hy vọng chúng ta "pass" với kết quả cao nhất.
Trả Lời Với Trích Dẫn